WODNIK
04.01.2026, Cieśle, ROGOŹNO Jerzy Dąbrowski
- wodnik Rallus aquaticus – 1 (w kanale melioracyjnym).
04.01.2026, Cieśle, ROGOŹNO Jerzy Dąbrowski
Kolejny rok za nami, również wszystko co w nim udało się zrobić w dziedzinie znakowania ptaków, więc czas na podsumowanie. Zaobrączkowaliśmy 12.773 ptaki należące do 112 gatunków. Na liczbę tą składa się 4466 piskląt i 8307 ptaków lotnych. To piąty wynik jeśli chodzi o liczbę zaobrączkowanych ptaków (najwyższy był 2023 r. – 15.616) i najlepszy jeśli chodzi o liczbę gatunków (poprzedni był w 2012 r. – 106). Najliczniej obrączkowaliśmy: bogatki – 4247, modraszki – 2302 i dymówki – 1657 osobników. Żaden inny gatunek nie przekroczył progu 1 tysiąca. Do tej pory ten próg przekroczyły jeszcze dwa gatunki: pliszka żółta w 2011 r. i makolągwa w 2022 r.
Do listy gatunków zaobrączkowanych w ramach prac Zespołu doszedł jeden gatunek – myszołów włochaty Buteo lagopus. Liczba ta, to obecnie 157 gatunków.
W przypadku 22 gatunków liczby zaobrączkowanych osobników były najwyższe na przestrzeni naszej działalności obrączkarskiej – zestawienie poniżej.
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | 2025 | Poprzednio | w roku |
| Bogatka | Parus major | 4247 | 4222 | 2018 |
| Sosnówka | Periparus ater | 222 | 149 | 2024 |
| Muchołówka żałobna | Ficedula hypoleuca | 219 | 145 | 2023 |
| Śmieszka | Chroicocephalus ridibundus | 147 | 107 | 2024 |
| Bocian biały | Ciconia ciconia | 147 | 106 | 2024 |
| Mysikrólik | Regulus regulus | 143 | 102 | 2012 |
| Kos | Turdus merula | 79 | 57 | 2023 |
| Szczygieł | Carduelis carduelis | 65 | 64 | 2021 |
| Sikora uboga | Poecile palustris | 57 | 49 | 2022 |
| Strzyżyk | Troglodytes troglodytes | 53 | 41 | 2024 |
| Remiz | Remiz pendulinus | 38 | 32 | 2020 |
| Żuraw | Grus grus | 35 | 21 | 2024 |
| Wodnik | Rallus aquaticus | 25 | 5 | 2009 |
| Grubodziób | Coccothraustes coccothraustes | 21 | 18 | 2010 |
| Kulczyk | Serinus serinus | 20 | 11 | 2020 |
| Kwiczoł | Turdus pilaris | 15 | 13 | 2023 |
| Grzywacz | Columba palumbus | 13 | 8 | 2024 |
| Gil | Pyrrhula pyrrhula | 13 | 12 | 2012 |
| Puszczyk | Strix aluco | 11 | 8 | 2002 |
| Droździk | Turdus iliacus | 10 | 8 | 20121 |
| Pustułka | Falco tinnunculus | 7 | 5 | 2000 |
| Kokoszka | Gallinula chloropus | 6 | 1 | 2010 |
Jeśli chodzi o dynamikę obrączkowania w poszczególnych miesiącach, to przedstawiała się następująco (wyróżniono miesiące z najlepszym wynikiem na przestrzeni lat):
| I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | |
| 2025 rok | 517 | 332 | 1272 | 243 | 3809 | 882 | 257 | 2413 | 843 | 1238 | 360 | 606 |
| Wcześniej | 494 | 722 | 1899 | 672 | 4055 | 1378 | 1724 | 4441 | 2692 | 788 | 1022 | 848 |
| w roku | 2022 | 2021 | 2024 | 2013 | 2024 | 2021 | 2021 | 2023 | 2021 | 2023 | 2021 | 2023 |
Najważniejszym elementem naszej pracy są budki lęgowe, których mamy aktualnie ok. 1000. Są to przede wszystkim budki dla sikor rozmieszczone na 18 trasach obejmujących 45 – 100 budek. Pracujemy z ptakami gniazdującymi w nich, jak i nocującymi w okresie zimowym. W okresie zimowym prowadziliśmy odłowy przy karmnikach, głównie w leśniczówce “Buczyna”. W czasie przelotów szczególny nacisk kładliśmy na odłowy na zbiorowych noclegowiskach, choć w tym roku był z tym spory problem. Dobre wyniki udało się osiągnąć w akcjach obrączkowania bocianów białych, śmieszek i żurawi. Udało się odłowić 32 lotne myszołowy zwyczajne i 10 błotniaków stawowych. Będziemy te odłowy kontynuować w kolejnym roku i mamy nadzieję, że przyniosą sporo informacji powrotnych o zaobrączkowanych wcześniej osobnikach. Największym dla nas zaskoczeniem tego roku było odłowienie 25 wodników. Udało się to dzięki zastosowaniu pułapek, które zamykają się po wejściu ptaka. Łapanie w “wacki|” daje słabe wyniki, ponieważ wodniki z nich wychodzą. Mamy nadzieję, że w kolejnym roku uda się ich odłowić jeszcze więcej, zwłaszcza, że tegoroczne, poza jednym, złapały się w jednym miejscu.
Na koniec pragnę podziękować wszystkim, którzy uczestniczyli w pracach terenowych:
Jerzy Dąbrowski
Drugie tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda, podobnie jak dwa tygodnie wcześniej, raczej jesienna, bez opadów ale z dużą wilgotnością powietrza i pełnym zachmurzeniem, tylko zimniej – temperatura około -30C.
Od świtu do 1230 złapało się 91 ptaków z 10 gatunków, w tym 56 retrapów. Dominantem była bogatka. Struktura zgrupowania bogatek była inna niż na poprzednim łapaniu, tj. 17.12.2025 r. w tym miejscu – dane z tamtego dnia podajemy w nawiasach. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 51,6% (43,8%), a dorosłe 48,4% (56,2%). Jeśli chodzi o płeć, to samic było 29,7% (42,9%) a samców 70,3% (53,8%). Wzrósł więc udział ptaków pierwszorocznych i samców. Wśród odłowionych ptaków znalazła się kolejna zięba z nogą pokrytą brodawkami. Złapała się też bogatka z pojedynczym białym piórkiem na potylicy.
No i pełna lista z odłowu:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Bogatka | Parus major | 26 + 38 retrapów |
| Modraszka | Cyanistes caeruleus | 2 + 10 retrapów |
| Sikora uboga | Poecile palustris | 2 + 4 retrapy |
| Sosnówka | Periparus ater | 1 + 2 retrapy |
| Grubodziób | Cocc. coccothraustes | 1 |
| Kos | Turdus merula | 1 |
| Zięba | Fringilla coelebs | 1 |
| Czarnogłówka | Poecile montanus | 1 |
| Mazurek | Passer montanus | 1 |
| Kowalik | Sitta europaea | 1 retrap |
– pięć zostało zaobrączkowanych jako pisklęta w naszych budkach na powierzchni “ŁOSKOŃ” przylegającej do leśniczówki z karmnikiem:
– kolejnych 50 zostało zaobrączkowanych tutaj przy karmniku w następujących terminach:
– ostatni retrap, to bogatka zaobrączkowana w Cieślach, Rogoźno, 26 X 2024 – odległość 10,4 km.
Na koniec warto zauważyć, że 40 retrapów, to ptaki, które były odłowione przy tym karmniku 17 XII 2025 r. Były to: 28 bogatek, 6 modraszek, 2 sosnówki, 2 sikory ubogie, 1 czarnogłówka i 1 kowalik.
Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska
Drugie tej zimy łapanie przy karmniku w ogrodzie przydomowym. Pogoda jesienna, tj. z temperaturą ok. +0,00C bez śladu śniegu. W godzinach 900– 1200 pierwszego dnia i 900– 1300 drugiego, złapało się 50 ptaków z 6 gatunków, w tym 2 retrapy.
Dominantem znów były bogatki. Struktura zgrupowania bogatek była następująca: ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 67,6%, a dorosłe 32,4%. Jeśli chodzi o płeć, proporcje były następujące: samic było 50,0%, a samców 50,0%. To pierwszy przypadek, kiedy samców i samic było tyle samo. Wśród złapanych bogatek była jedna z małym wrzodem u nasady dzioba.
A to pełna lista z odłowu:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Bogatka | Parus major | 33 + 1 retrap |
| Modraszka | Cyanistes caeruleus | 8 + 1 retrap |
| Mazurek | Passer montanus | 4 |
| Sosnówka | Periparus ater | 1 |
| Sikora uboga | Poecile palustris | 1 |
| Mysikrólik | Regulus regulus | 1 |
Jeśli chodzi o retrapy, to obydwa były miejscowymi ptakami:
Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska i Dariusz Sałata
Kolejne łapanie w zakrzewionym starorzeczu w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Ptaki łapały się głównie przy karmniku zasypanym słonecznikiem. Odłowy prowadziliśmy przez 2 popołudnia, 1 przedpołudnie i 2 całe dnie. Złapało się 97 ptaków z 10 gatunków, w tym 60 retrapów. Zdecydowanie dominowały bogatki. Proporcje w zgrupowaniu bogatki były następujące: ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 81,4%, a dorosłe 20,8%. Jeśli chodzi o płeć, to samic było 55,9%, samców 44,1%, czyli wzrost udziału samic w porównaniu z poprzednim łapaniem okresu 2-13.11.2025 r. Ciekawostką był zimujący śpiewak. Ptak ma spory guz w okolicach stawu skokowego.
A teraz pełna lista z odłowu:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Bogatka | Parus major | 20 + 41 retrapów |
| Modraszka | Cyanistes caeruleus | 5 + 18 retrapów |
| Zięba | Fringilla coelebs | 3 |
| Strzyżyk | Troglodytes troglodytes | 3 |
| Szczygieł | Carduelis carduelis | 2 |
| Rudzik | Erithacus rubecula | 1 |
| Czyż | Carduelis spinus | 1 |
| Śpiewak | Turdus philomelos | 1 |
| Jer | Fringilla montifringilla | 1 |
| Dzięcioł duży | Dendrocopos major | 1 retrap |
Ten jeden inny, to bogatka zaobrączkowana jako pisklę w budce lęgowej na powierzchni “OLSZYNA” w dniu 12.05.2025 r. – odległość w linii prostej – 2,08 km..
Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska
Pierwsze tej zimy łapanie przy tym karmniku. Pogoda jesienno-zimowa, tj. z temperaturą 0,00C bez pokrywy śnieżnej.
Ruch przy karmniku był mały; przez 4 godzin (800-1200) złapało się 50 ptaków z 8 gatunków, w tym 11 retrapów. Niewielka liczba ptaków nie pozwalana prowadzenie jakichkolwiek analiz. Warto odnotować, że przy karmniku były wszystkie sikory, tylko sosnówce udawało się ominąć sieci. Mysikróliki i raniuszek złapały się w sieć ustawioną poza karmnikiem.
A to pełna lista z odłowu:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Bogatka | Parus major | 18 + 3 retrapy |
| Modraszka | Cyanistes caeruleus | 10 + 3 retrapy |
| Sikora uboga | Poecile palustris | 1 + 3 retrapy |
| Czarnogłówka | Poecile montanus | 2 + 1 retrap |
| Czubatka | Lophophanes cristatus | 3 |
| Mysikrólik | Regulus regulus | 3 |
| Kowalik | Sitta europaea | 1 + 1 retrap |
| Raniuszek | Aegithalos caudatus | 1 |
Jeśli chodzi o retrapy, to zostały zaobrączkowane w następujących lokalizacjach i terminach:
– przy tym karmniku:
– przy karmniku ul. Hacerska w Owczegłowach – 475 m:
– ptaki zaobrączkowane jako pisklęta w budkach lęgowych:
Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska
Pierwsze u progu tej zimy łapanie przy tym karmniku, ustawionym w ogrodzie. Za płotem znajdują się tereny zadrzewień porolnych. To pierwsze samodzielne łapanie Bartka po uzyskaniu uprawnień obrączkarskich.
Odłowy trwały 0d rana pierwszego dnia do godz. 1000 drugiego. Złapało się 72 ptaki z 7 gatunków, w tym 3 retrapy. Dominowała oczywiście bogatka. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 80,0%, a dorosłe 20,0%. Jeśli chodzi o płeć, to samic było 46,0%, samców 52,0%, ptaki bez oznaczenia płci 2,0%.
A to pełna lista z odłowu:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Bogatka | Parus major | 50 |
| Modraszka | Cyanistes caeruleus | 6 + 1 retrap |
| Sikora uboga | Poecile palustris | 4 + 2 retrapy |
| Dzwoniec | Carduelis chloris | 4 |
| Zięba | Fringilla coelebs | 3 |
| Czarnogłówka | Poecile montanus | 1 |
| Mazurek | Passer montanus | 1 |
Jeśli chodzi o retrapy, to zostały zaobrączkowane przy tym karmniku w następujących terminach:
Bartosz Ziała, Jerzy Dąbrowski
Pierwsze tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda raczej jesienna, bez opadów ale z dużą wilgotnością powietrza i pełnym zachmurzeniem. Temperatura około 00C.
Od świtu do 1230 złapały się 154 ptaki z 8 gatunków, w tym 51 retrapów. Dominantem była bogatka. Struktura zgrupowania bogatek była prawie identyczna jak 9.12.2023 r. w tym miejscu – dane z tamtego dnia podajemy w nawiasach. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 43,8% (41,3%), a dorosłe 56,2% (58,7%). Jeśli chodzi o płeć, to samic było 42,9% (46,2%) a samców 57,1% (53,8%). To proporcje typowo zimowe.
Wśród odłowionych ptaków znalazła się zięba z nogami pokrytymi brodawkami, do tego stopnia, że trzeba jej było założyć obrączkę o 2 rozmiary większą. Taki osobnik złapał się również we wspomnianym wyżej łapaniu z 2023 r. Złapała się też bogatka z brązowymi piórami: lotki pierwszorzędowe, lotki drugorzędowe, pokrywy pierwszorzędowe i skrzydełko. trudno powiedzieć, czy jest to efekt jakichś zaburzeń w czasie wyrastania tych partii upierzenia, czy też nie zostały one wymienione podczas ostatniego pierzenia i są na tyle spłowiałe. Bywały już takie osobniki, ale żadnego nie złapaliśmy ponownie, więc sprawa pozostaje w sferze domysłów.
No i pełna lista z odłowu:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Bogatka | Parus major | 77 + 35 retrapów |
| Modraszka | Cyanistes caeruleus | 14 + 10 retrapów |
| Sikora uboga | Poecile palustris | 3 + 3 retrapy |
| Kowalik | Sitta europaea | 4 + 2 retrapy |
| Sosnówka | Periparus ater | 3 |
| Zięba | Fringilla coelebs | 1 |
| Czarnogłówka | Poecile montanus | 1 |
| Dzięcioł średni | Dendrocopos medius | 1 retrap |
– dziewięć zostało zaobrączkowanych jako pisklęta w naszych budkach na powierzchni “ŁOSKOŃ” przylegającej do leśniczówki z karmnikiem:
– kolejne trzy, to ptaki stwierdzone jako lęgowe samice w budkach na powierzchni “ŁOSKOŃ”:
– kolejnych 41 zostało zaobrączkowanych tutaj przy karmniku w następujących terminach:
Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska
Łapanie nad stawem w dolinie Wełny. W trzcinowiskach ustawiliśmy 130 m sieci, a w wykopie stawu 70 m sieci o oczku 60×60 mm oraz jedną pułapkę tunelową typu “wacek”. Odłowy prowadziliśmy przez 5 wieczorów, 3 całe dni i 3 poranki.
Złapało się 131 ptaków z 16 gatunków, w tym 35 retrapów. W tabeli zbiorczej na niebiesko oznaczyliśmy gatunki, które dawniej o tej porze roku nie występowały u nas, a od pewnego czasu ich obecność w grudniu już nie dziwi.
Rarytasy tego odłowu, to srokosz z podgatunku nominatywnego L. e. excubitor oraz młodociana samica świstuna.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Makolągwa | Carduelis cannabina | 29 + 3 retrapy |
| Potrzos | Emberiza schoeniclus | 29 + 1 retrap |
| Modraszka | Cyanisters caeruleus | 8 + 20 retrapów |
| Bogatka | Parus major | 6 + 3 retrapy |
| Krzyżówka | Anas platyrhynchos | 6 |
| Trznadel | Emberiza citrinella | 4 + 1 retrap |
| Strzyżyk | Troglodytes troglodytes | 4 + 1 retrap |
| Rudzik | Erithacus rubecula | 2 + 1 retrap |
| Bekasik | Lymnocryptes minimus | 1 + 2 retrapy |
| Wąsatka | Panurus biarmicus | 2 retrapy |
| Czarnogłówka | Poecile montanus | 2 |
| Pokrzywnica | Prunella modularis | 2 |
| Zimorodek | Alcedo atthis | 1 |
| Srokosz | Lanius excubitor | 1 |
| Świstun | Mereca penelope | 1 |
| Wodnik | Rallus aquaticus | 1 |
Jeśli chodzi o retrapy, to wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska
Pierwsze tej zimy łapanie przy karmniku w ogrodzie przydomowym. Pogoda jesienna, tj. z temperaturą ok. +5,00C bez śladu śniegu. W godzinach 900 – 1300 złapało się 77 ptaków z 4 gatunków, w tym 1 retrap.
Absolutnym dominantem były bogatki. Struktura zgrupowania bogatek z tego dnia była charakterystyczna raczej dla przelotu, niż zimowania. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 72,9%, a dorosłe 27,1%. Jeśli chodzi o płeć, proporcje były następujące: samic było 57,6%, a samców 42,4%. Wśród złapanych bogatek była jedna z przerośniętą górną częścią dzioba, wystającą 4 mm przed żuchwę.
A to pełna lista z odłowu:
| Nazwa polska | Nazwa łacińska | Liczba |
| Bogatka | Parus major | 59 |
| Modraszka | Cyanistes caeruleus | 12 |
| Mazurek | Passer montanus | 4 |
| Kowalik | Sitta europaea | 1 + 1 retrap |
Jedyny retrap, to kowalik zaobrączkowany tutaj 13.01.2024 r. Był tutaj również 15.12.2024 i 12.01.2025 r.
Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska i Dariusz Sałata