Ptaki Okolic Rogoźna

Czwarty i jak się okazało ostatni dzień odłowu dymówek nocujących na stawie w Boguniewie. Złapało się 36 ptaków z 7 gatunków, w tym 0 retrapów. Po jednym dniu przerwy w łapaniu, przyleciało bardzo mało dymówek. Następnego dnia, gdy zwijaliśmy sieci, zauważyliśmy ich zaledwie kilka. Co ciekawe, zniknęły całkowicie również z miejsc w których nie prowadziliśmy odłowów. W minionych latach łapaliśmy dymówki nawet w trzeciej dekadzie września. Może zniknęły ptaki miejscowe i pojawią się jeszcze przelotne jaskółki z północy Europy.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	12
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	10
Mazurek	Passer montanus	8
Potrzos	Emberiza schoeniclus	2
Pierwiosnek	Phylloscopus collybita	2
Łozówka	Acrocephalus palustris	1
Pliszka żółta	Motacilla flava	1

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Trzeci dzień odłowu dymówek nocujących na stawie w Boguniewie.

Złapały się 354 ptaki z 7 gatunków, w tym 2 retrapy. Większość z tych ptaków to dymówki – 336. Z analizy składu zgrupowania dymówek wynika, że młode ptaki stanowiły 81,0%, co daje 8,50 młodego na 2 dorosłe. Jeśli chodzi o płeć dorosłych dymówek, to 34 oznaczono jako samce, 21 jako samice, a w przypadku 9 nie ustalono płci. Dwa samce miały wyjątkowo długie widełki: 82 i 88 mm. Ten drugi jest tegorocznym rekordzistą – poniżej jego zdjęcie.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	335 + 1 retrap
Mazurek	Passer montanus	5
Brzegówka	Riparia riparia	5
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	3 + 1 retrap
Rokitniczka	Acrocephalus schoenobaenus	2
Łozówka	Acrocephalus palustris	1
Potrzos	Emberiza schoeniclus	1

Jeśli chodzi o retrapy, to były tylko dwa:

• trzcinniczek z poprzedniego dnia,
• dymówka zaobrączkowana 26.08.2021 r. na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Drugi dzień odłowu dymówek nocujących na stawie w Boguniewie.

Złapały się 502 ptaki z 10 gatunków, w tym 8 retrapów. Większość z tych ptaków to dymówki – 458. Z analizy składu zgrupowania dymówek wynika, że młode ptaki stanowiły 76,2%, co daje 6,42 młodego na 2 dorosłe. Jeśli chodzi o płeć dorosłych dymówek, to 54 oznaczono jako samce, 40 jako samice, a w przypadku 15 nie ustalono płci. Jeden samiec miał wyjątkowo długie widełki – 86 mm. Poniżej jego zdjęcie. Na obrzeżach noclegowiska dymówek nocowały również mazurki. Młodociane osobniki przechodzą właśnie pierzenie postjuwenalne, po którym nie da się ich odróżnić od ptaków dorosłych.

Wśród odłowionych jaskółek był jeden wyjątkowy osobnik – młodociany mieszaniec międzygatunkowy oknówki Delichon urbicum i dymówki Hirundo rustica. To bardzo rzadki okaz, choć w czasie naszych wieloletnich odłowów na noclegowiskach złapaliśmy już wcześniej trzy takie hybrydy.

 

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	450 + 8 retrapów
Mazurek	Passer montanus	29
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	7
Pierwiosnek	Phylloscopus collybita	2
Potrzos	Emberiza schoeniclus	1
Brzegówka	Riparia riparia	1
Łozówka	Acrocephalus palustris	1
Rokitniczka	Acrocephalus schoenobaenus	1
Szpak	Sturnus vulgaris	1
Oknówka X dymówka	Delichon urbicum x Hirundo rustica	1

 

Jeśli chodzi o retrapy, to były nimi tylko dymówki i wszystkie, poza jednym z poprzedniego dnia, zaobrączkowane na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim w Rogoźnie w następujących terminach:

• 28.08.2021 – 1,
• 24.08.2021 – 3,
• 21.08.2021 – 2,
• 11.09.2019 – 1.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Po zakończeniu odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego przenieśliśmy się do Boguniewa – 5,67 km na południe od poprzedniego noclegowiska. W tym roku dymówki nocowały w trzcinowiskach na stawie, a nie na jeziorze jak to miało miejsce w czasie dwóch poprzednich sezonów w Boguniewie. Sieci ustawiliśmy w trzcinowisku o wymiarach 80 x 15 m.

Odłowy przeprowadziliśmy w godzinach wieczornych, kiedy ptaki zbierają się w tym miejscu na noclegowisko, co potwierdziły wcześniejsze obserwacje. Dodatkowo wabiliśmy jaskółki głosem z magnetofonu. Złapały się 644 ptaki z 8 gatunków, w tym 5 retrapów. Większość z tych ptaków to dymówki – 614. Z analizy składu zgrupowania dymówek wynika, że młode ptaki stanowiły 74,3%, co daje 5,77 młodego na 2 dorosłe. Jeśli chodzi o płeć dorosłych dymówek, to 65 oznaczono jako samce, 68 jako samice, a w przypadku 25 nie ustalono płci. O tej porze roku płeć oznacza się po długości “widełek”, tj. odległości między końcami środkowych i skrajnych sterówek. Część samic ma jeszcze widoczną plamę lęgową i wtedy ta cecha jest decydująca. Trzy samce miały wyjątkowo długie widełki: 80, 82 i 82 mm. Jeden z rekordzistów na zdjęciu poniżej.

Taka koncentracja ptaków przyciąga drapieżniki. Najczęściej są to kobuzy, raz była to płomykówka, a tym razem polował młody samiec krogulca.

Tego wieczora złapała się też jedna łozówka, która okazała się jedenastotysięcznym zaobrączkowanym w tym roku ptakiem.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	609 + 5 retrapów
Brzegówka	Riparia riparia	11
Mazurek	Passer montanus	9
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	4
Potrzos	Emberiza schoeniclus	3
Krogulec	Accipiter nisus	1
Łozówka	Acrocephalus palustris	1
Piecuszek	Phylloscopus trochilus	1

 

Jeśli chodzi o retrapy, to były nimi tylko dymówki i wszystkie zaobrączkowane w tym roku na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim w Rogoźnie:

• 30.08.2021 – 1,
• 27.08.2021 – 1,
• 21.08.2021 – 3.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

 

 

Siódmy – ostatni w tym roku odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego. Miejsce i liczba sieci taka sama jak w poprzednich odłowach. Odłów z wabieniem dymówek głosem z magnetofonu. Złapało się 25 ptaków z 5 gatunków, w tym 0 retrapów. Jak zwykle, prawie wszystkie ptaki to oczywiście dymówki – 17.  Jak widać z liczby dymówek, to już koniec na ten rok w tym miejscu. Za jakiś czas postaramy się przeanalizować cały tegoroczny odłów w tym miejscu i zamieścimy go w “ARTYKUŁACH”.

Pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	17
Pliszka siwa	Motacilla alba	5
Brzegówka	Riparia riparia	1
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	1
Pierwiosnek	Phylloscopus collybita	1

 

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Kolejny odłowów w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Łapaliśmy przez trzy wieczory i jeden ranek, w tym jeden wieczór wabiliśmy dymówki głosem z magnetofonu. W tym samym dniu łapaliśmy na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim, bez wabienia. Okazało się, że można w ten sposób “przeciągnąć” część ptaków. Złapało się 110 ptaków z 11 gatunków, w tym 9 retrapów.  Na tę liczbę złożyły się przede wszystkim dymówki i makolągwy, które przyleciały tutaj na noclegowisko. Wśród ptaków trzcinowisk dominował oczywiście trzcinniczek. Jeśli chodzi o dymówki, to w poszczególnych dniach odłowiliśmy odpowiednio: 46 (głos), 0 i 1 osobników. Większość z nich to były ptaki w pierwszym kalendarzowym roku życia – 88,9%, co daje 8,44 młodego na 2 dorosłe. Znów zabrakło na noclegowisku: szpaków, potrzeszczy i pliszek żółtych.

Szóste w tym roku odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego. Miejsce i liczba sieci taka sama jak w poprzednich odłowach. Odłów z wabieniem dymówek głosem z magnetofonu. Złapały się 62 ptaków z 4 gatunków, w tym 4 retrapy. Prawie wszystkie ptaki to oczywiście dymówki – 55.  Z analizy składu zgrupowania tych jaskółek wynika, że młode ptaki stanowiły 72,7%, co daje 5,33 młodego na 2 dorosłe. Jak widać, z ódłowu na odłów liczba dymówek się zmniejsza.

Pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	52 + 3 retrapy
Pliszka siwa	Motacilla alba	3
Brzegówka	Riparia riparia	2
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	1 +1 retrap

Jeśli chodzi o retrapy, to były dwa ptaki – trzcinniczek i dymówka – zaobrączkowane tutaj 21 i 22.08.2021 r.

oraz dwie dymówki zaobrączkowane przez nas jako pisklęta:

• 19.06.2021 r. w Pruścach – 5,45 km,
• 19.06.2017 w Mikołajewie – 7,75 km.

Te retrapy wskazują, że wciąż mamy do czynienia ze zgrupowaniem dymówek gniazdujących w tej części Wielkopolski.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Piąte w tym roku odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego. Miejsce i liczba sieci taka sama jak w poprzednich odłowach. Tym razem znów wabiliśmy dymówki głosem z magnetofonu. Złapało się 99 ptaków z 4 gatunków, w tym 1 retrap. Prawie wszystkie ptaki to oczywiście dymówki – 93. Jak widać z porównania z łapaniem bez wabienia dwa dni wcześniej, rzeczywiście stymulacja głosem odgrywa rolę w wyborze miejsca nocowania. Z analizy składu zgrupowania tych jaskółek wynika, że młode ptaki stanowiły 75,3%, co daje 6,52 młodego na 2 dorosłe. Poniżej pokazujemy zmienność ubarwienia spodniej strony ciała u dymówek. Większość ptaków ma od spodu białe upierzenie, ale są też osobniki wyraźnie rdzawe i cała gama wariantów pośrednich.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	93
Pliszka siwa	Motacilla alba	4
Modraszka	Cyanistes caeruleus	1
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	1 retrap

 

Jeśli chodzi o retrapy, to był tylko jeden – trzcinniczek zaobrączkowany tutaj 21.08.2021 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Czwarty w tym roku odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego. Miejsce i liczba sieci taka sama jak w poprzednich odłowach. Tym razem zrezygnowaliśmy z wabienia w tym miejscu. Równocześnie prowadziliśmy odłów z wabieniem głosem w trzcinowisku przy ujściu Małej Wełny, w odległości ok. 1,5 km. Złapało się 25 ptaków z 2 gatunków, w tym 1 retrap. Na tym drugim noclegowisku złapało się 47 dymówek. Wygląda na to, że wabienie może odgrywać pewną rolę w wyborze miejsca nocowania.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	18 +  retrap
Pliszka siwa	Motacilla alba	6

 

Jeśli chodzi o retrapy, to jedyny pochodził z obrączkowania w tym miejscu w dniu 21.08.2021 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Trzeci w tym roku odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego. Miejsce i liczba sieci taka sama jak w poprzednich odłowach. Wabiliśmy dymówki głosem z magnetofonu. Złapało się 180 ptaków z 4 gatunków, w tym 9 retrapów. Prawie wszystkie ptaki to oczywiście dymówki – 176. Z analizy składu zgrupowania tych jaskółek wynika, że młode ptaki stanowiły 85,8%, co daje 12,08 młodego na 2 dorosłe. Takie proporcje nie są możliwe dla populacji lęgowej nawet gdyby wszystkie ptaki odbyły po dwa lęgi. Zobaczymy jak to będzie wyglądało po zakończeniu odłowów na tym stanowisku. W czasie tego odłowu przekroczyliśmy liczbę 10.000 ptaków oznakowanych w tym roku. Złapała się też jedna stara dymówka z kontuzjowaną stopą. Prawdopodobnie deformacja nabyta w okresie pisklęcym, ale wygląda na to, że da się z tym żyć, zwłaszcza jeśli większość życia spędza się w powietrzu.

Złapała się też jedna stara dymówka z kontuzjowaną stopą. Prawdopodobnie deformacja nabyta w okresie pisklęcym, ale wygląda na to, że da się z tym żyć, zwłaszcza jeśli większość życia spędza się w powietrzu.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Dymówka	Hirundo rustica	168 + 8 retrapów
Pliszka siwa	Motacilla alba	2
Rokitniczka	Acrocephalus schoenobaenus	1 retrap
Brzegówka	Riparia riparia	1

 

Jeśli chodzi o retrapy, to większość z nich pochodziła z różnych noclegowisk, z lat 2019-2021. Poniżej zestawienie dymówek wg. miejsc obrączkowania:

• LOCO (tzn. tutaj): VIII 2021 – 2,
• ujście Małej Wełny Cieśle (1,58 km): VIII 2021 – 2,
• LOCO (tzn. tutaj): VIII 2020 – 1,
• Mała Wełna, Owczegłowy (3,65 km): VIII 2019 – 1,

Pozostałe retrapy to:

• rokitniczka zaobrączkowana tutaj 24 VIII 2021,
• dymówka zaobrączkowana nad stawem w Cieślach (2,0 km) 26.06.2021,
• dymówka zaobrączkowana jako pisklę w stajni w Łaziskach koło Wągrowca 3.07.2021 r. – odległość 16 km.

 

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska