Właśnie nadeszła informacja o jednym ze 143 zaobrączkowanych przez nas w 2025 roku piskląt bociana białego. W dniu 4.09.2025 r. znaleziono pod linią energetyczną martwego od 2-3 dni bociana białego. Przyczyną jego śmierci było porażenie prądem. Miejsce znalezienia to miejscowość Storoshynets (Storożyniec) koło Czerniowców, niedaleko granicy z Rumunią. Zaobrączkowaliśmy go 21.06.2025 r., jako jedno z trzech piskląt, w jednym z gniazd w Lipiej Górze koło Szamocina. Jak wynika z mapy, ptak próbował ominąć łuk Karpatów, ale niestety zakończył życie na linii energetycznej. To najczęstsza przyczyna śmierci migrujących bocianów. Od zaobrączkowania żył jeszcze 75 dni i doleciał do miejsca odległego od rodzinnego o 806 km w linii prostej.
Jako Zespół Obrączkarski “ROGOŹNO” pracujemy od 2013 min. nad ptakami budek lęgowych. Obecnie mamy 18 “powierzchni budkowych” na których rozmieszczonych jest w formie pętli po 45-100 budek. W znakomitej części wykonanych i rozwieszonych przez nas. Kontrolujemy je i znakujemy gniazdujące w nich ptaki zarówno w sezonie lęgowym, jaki i zimą w czasie kontroli nocnych. W czasie zimowych kontroli budki są czyszczone. Oceniamy też ich stan techniczny, żeby dokonać napraw przed kolejnym sezonem lęgowym. Ta zima jest jednak wyjątkowa, ponieważ postanowiliśmy dwie z powierzchni znajdujących się w okolicach Rogoźna zlikwidować. Są to założone w 2015 roku powierzchnie “Wełna” i “Mikołajewo”.
W przypadku powierzchni “Wełna” na której było 50 budek lęgowych przyczyną jest planowana droga ekspresowa SA11, która będzie przebiegała przez ten teren. W przypadku “Mikołajewa” przyczyna ma charakter przyrodniczy. W minionym sezonie w środku powierzchni zbudowały gniazdo bieliki i szczęśliwie wyprowadziły potomka. Postanowiliśmy, że bez względu na to, czy zostanie tam ustanowiona strefa ochronna gniazda czy nie, my nie chcemy zakłócać spokoju w bezpośrednim sąsiedztwie gniazda.
Na dzień dzisiejszy wszystkie budki są już zdjęte. Robota poszła sprawnie, a w lesie nie pozostał po nich żaden ślad. Budki mocujemy do drzew przy pomocy gwoździ bitych prze powiększaną podkładkę. Dzięki temu w większości przypadków rosnące drzewo “wypycha” budkę, a nam taka powiększona główka gwoździa umożliwia sprawne zdjęcie budki.
Wełna.
Tu wisiała przez 11 lat.
Mikołajewo.
Część budek (59) wisi już w nowym miejscu, które nazwaliśmy “Nienawiszcz”. Pozostałe czekają na naprawy i rozwieszenie na kolejnej, nowej powierzchni. Stanie się to z pewnością jeszcze w styczniu, choć nie zdecydowaliśmy jeszcze w jakim miejscu.
Teraz będzie można ostatecznie podsumować materiały z jedenastu sezonów i zobaczyć co można z nich wywnioskować. Jakieś wstępne dane znajdą się z pewnością wkrótce jako artykuły na naszej stronie.
Kolejny rok za nami, również wszystko co w nim udało się zrobić w dziedzinie znakowania ptaków, więc czas na podsumowanie. Zaobrączkowaliśmy 12.773 ptaki należące do 112 gatunków. Na liczbę tą składa się 4466 piskląt i 8307 ptaków lotnych. To piąty wynik jeśli chodzi o liczbę zaobrączkowanych ptaków (najwyższy był 2023 r. – 15.616) i najlepszy jeśli chodzi o liczbę gatunków (poprzedni był w 2012 r. – 106). Najliczniej obrączkowaliśmy: bogatki – 4247, modraszki – 2302 i dymówki – 1657 osobników. Żaden inny gatunek nie przekroczył progu 1 tysiąca. Do tej pory ten próg przekroczyły jeszcze dwa gatunki: pliszka żółta w 2011 r. i makolągwa w 2022 r.
Bogatka.
Modraszka.
Dymówka.
Makolągwa
Pliszka żółta.
Do listy gatunków zaobrączkowanych w ramach prac Zespołu doszedł jeden gatunek – myszołów włochaty Buteo lagopus. Liczba ta, to obecnie 157 gatunków.
W przypadku 22 gatunków liczby zaobrączkowanych osobników były najwyższe na przestrzeni naszej działalności obrączkarskiej – zestawienie poniżej.
Nazwa polska
Nazwa łacińska
2025
Poprzednio
w roku
Bogatka
Parus major
4247
4222
2018
Sosnówka
Periparus ater
222
149
2024
Muchołówka żałobna
Ficedula hypoleuca
219
145
2023
Śmieszka
Chroicocephalus ridibundus
147
107
2024
Bocian biały
Ciconia ciconia
147
106
2024
Mysikrólik
Regulus regulus
143
102
2012
Kos
Turdus merula
79
57
2023
Szczygieł
Carduelis carduelis
65
64
2021
Sikora uboga
Poecile palustris
57
49
2022
Strzyżyk
Troglodytes troglodytes
53
41
2024
Remiz
Remiz pendulinus
38
32
2020
Żuraw
Grus grus
35
21
2024
Wodnik
Rallus aquaticus
25
5
2009
Grubodziób
Coccothraustes coccothraustes
21
18
2010
Kulczyk
Serinus serinus
20
11
2020
Kwiczoł
Turdus pilaris
15
13
2023
Grzywacz
Columba palumbus
13
8
2024
Gil
Pyrrhula pyrrhula
13
12
2012
Puszczyk
Strix aluco
11
8
2002
Droździk
Turdus iliacus
10
8
20121
Pustułka
Falco tinnunculus
7
5
2000
Kokoszka
Gallinula chloropus
6
1
2010
Jeśli chodzi o dynamikę obrączkowania w poszczególnych miesiącach, to przedstawiała się następująco (wyróżniono miesiące z najlepszym wynikiem na przestrzeni lat):
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
2025 rok
517
332
1272
243
3809
882
257
2413
843
1238
360
606
Wcześniej
494
722
1899
672
4055
1378
1724
4441
2692
788
1022
848
w roku
2022
2021
2024
2013
2024
2021
2021
2023
2021
2023
2021
2023
Najważniejszym elementem naszej pracy są budki lęgowe, których mamy aktualnie ok. 1000. Są to przede wszystkim budki dla sikor rozmieszczone na 18 trasach obejmujących 45 – 100 budek. Pracujemy z ptakami gniazdującymi w nich, jak i nocującymi w okresie zimowym. W okresie zimowym prowadziliśmy odłowy przy karmnikach, głównie w leśniczówce “Buczyna”. W czasie przelotów szczególny nacisk kładliśmy na odłowy na zbiorowych noclegowiskach, choć w tym roku był z tym spory problem. Dobre wyniki udało się osiągnąć w akcjach obrączkowania bocianów białych, śmieszek i żurawi. Udało się odłowić 32 lotne myszołowy zwyczajne i 10 błotniaków stawowych. Będziemy te odłowy kontynuować w kolejnym roku i mamy nadzieję, że przyniosą sporo informacji powrotnych o zaobrączkowanych wcześniej osobnikach. Największym dla nas zaskoczeniem tego roku było odłowienie 25 wodników. Udało się to dzięki zastosowaniu pułapek, które zamykają się po wejściu ptaka. Łapanie w “wacki|” daje słabe wyniki, ponieważ wodniki z nich wychodzą. Mamy nadzieję, że w kolejnym roku uda się ich odłowić jeszcze więcej, zwłaszcza, że tegoroczne, poza jednym, złapały się w jednym miejscu.
Na koniec pragnę podziękować wszystkim, którzy uczestniczyli w pracach terenowych:
obrączkarze: Jerzy Dąbrowski, Damian Leligdowicz, Bartosz Ziała,
osoby towarzyszące: Bronisława Peplińska, Dariusz Sałata, Krzysztof Sałata, Michał Gapiński, Remigiusz Ziała, Tomasz Ziała,
osoby odczytujące obrączki: Bogdan Jeran, Janina Derda.
Drugie tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda, podobnie jak dwa tygodnie wcześniej, raczej jesienna, bez opadów ale z dużą wilgotnością powietrza i pełnym zachmurzeniem, tylko zimniej – temperatura około -30C.
Od świtu do 1230 złapało się 91 ptaków z 10 gatunków, w tym 56 retrapów. Dominantem była bogatka. Struktura zgrupowania bogatek była inna niż na poprzednim łapaniu, tj. 17.12.2025 r. w tym miejscu – dane z tamtego dnia podajemy w nawiasach. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 51,6% (43,8%), a dorosłe 48,4% (56,2%). Jeśli chodzi o płeć, to samic było 29,7% (42,9%) a samców 70,3% (53,8%). Wzrósł więc udział ptaków pierwszorocznych i samców. Wśród odłowionych ptaków znalazła się kolejna zięba z nogą pokrytą brodawkami. Złapała się też bogatka z pojedynczym białym piórkiem na potylicy.
Bogatka.
Grubodziób – samiec.
Kos – samiec.
Bogatka z białym piórkiem.
No i pełna lista z odłowu:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Bogatka
Parus major
26 + 38 retrapów
Modraszka
Cyanistes caeruleus
2 + 10 retrapów
Sikora uboga
Poecile palustris
2 + 4 retrapy
Sosnówka
Periparus ater
1 + 2 retrapy
Grubodziób
Cocc. coccothraustes
1
Kos
Turdus merula
1
Zięba
Fringilla coelebs
1
Czarnogłówka
Poecile montanus
1
Mazurek
Passer montanus
1
Kowalik
Sitta europaea
1 retrap
Okoliczności zaobrączkowania ptaków noszących już wcześniej założone obrączki było następujące:
– pięć zostało zaobrączkowanych jako pisklęta w naszych budkach na powierzchni “ŁOSKOŃ” przylegającej do leśniczówki z karmnikiem:
V 2025 – 1 bogatka, 1 modraszka i 1 sikora uboga,
V 2024 – 1 bogatki i 1 modraszka.
– kolejnych 50 zostało zaobrączkowanych tutaj przy karmniku w następujących terminach:
XII 2025 – 32 w tym: 23 bogatki, 3 modraszki, 2 sikory ubogie, 2 modraszki, 1 czarnogłówka i 1 kowalik,
III 2025 – 1 modraszka,
II 2025 – 10 w tym: 6 bogatek i 4 modraszki,
I 2025 – 2 bogatki,
XII 2023 –3 w tym: 2 bogatki i 1 sikora uboga,
I 2020 – 1 bogatka – zaobrączkowana jako samie w 2 roku życia, czyli z lęgu w 20219 r. Obecnie jest więc w 6 roku kalendarzowym roku życia, a biologicznie w połowie siódmego roku życia (na zdjęciu powyżej).
– ostatni retrap, to bogatka zaobrączkowana w Cieślach, Rogoźno, 26 X 2024 – odległość 10,4 km.
Na koniec warto zauważyć, że 40 retrapów, to ptaki, które były odłowione przy tym karmniku 17 XII 2025 r. Były to: 28 bogatek, 6 modraszek, 2 sosnówki, 2 sikory ubogie, 1 czarnogłówka i 1 kowalik.
Drugie tej zimy łapanie przy karmniku w ogrodzie przydomowym. Pogoda jesienna, tj. z temperaturą ok. +0,00C bez śladu śniegu. W godzinach 900– 1200 pierwszego dnia i 900– 1300 drugiego, złapało się 50 ptaków z 6 gatunków, w tym 2 retrapy.
Dominantem znów były bogatki. Struktura zgrupowania bogatek była następująca: ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 67,6%, a dorosłe 32,4%. Jeśli chodzi o płeć, proporcje były następujące: samic było 50,0%, a samców 50,0%. To pierwszy przypadek, kiedy samców i samic było tyle samo. Wśród złapanych bogatek była jedna z małym wrzodem u nasady dzioba.
Bogatka.
Mazurek.
Sosnówka.
Mysikrólik.
A to pełna lista z odłowu:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Bogatka
Parus major
33 + 1 retrap
Modraszka
Cyanistes caeruleus
8 + 1 retrap
Mazurek
Passer montanus
4
Sosnówka
Periparus ater
1
Sikora uboga
Poecile palustris
1
Mysikrólik
Regulus regulus
1
Jeśli chodzi o retrapy, to obydwa były miejscowymi ptakami:
modraszka z 14.12.2025 r. przy tym karmniku,
bogatka zaobr. jako pisklę 10.05.2025 r. w budce nad Jez. Miejskim.
Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska i Dariusz Sałata
Kolejne łapanie w zakrzewionym starorzeczu w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Ptaki łapały się głównie przy karmniku zasypanym słonecznikiem. Odłowy prowadziliśmy przez 2 popołudnia, 1 przedpołudnie i 2 całe dnie. Złapało się 97 ptaków z 10 gatunków, w tym 60 retrapów. Zdecydowanie dominowały bogatki. Proporcje w zgrupowaniu bogatki były następujące: ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 81,4%, a dorosłe 20,8%. Jeśli chodzi o płeć, to samic było 55,9%, samców 44,1%, czyli wzrost udziału samic w porównaniu z poprzednim łapaniem okresu 2-13.11.2025 r. Ciekawostką był zimujący śpiewak. Ptak ma spory guz w okolicach stawu skokowego.
A teraz pełna lista z odłowu:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Bogatka
Parus major
20 + 41 retrapów
Modraszka
Cyanistes caeruleus
5 + 18 retrapów
Zięba
Fringilla coelebs
3
Strzyżyk
Troglodytes troglodytes
3
Szczygieł
Carduelis carduelis
2
Rudzik
Erithacus rubecula
1
Czyż
Carduelis spinus
1
Śpiewak
Turdus philomelos
1
Jer
Fringilla montifringilla
1
Dzięcioł duży
Dendrocopos major
1 retrap
Udział retrapów – 61,9 %. Wszystkie, z wyjątkiem jednego, to ptaki zaobrączkowane przy tym karmniku, lub przy karmniku przy ul. Krańcowej odległym o 750 m:
XII 2025 – 8 w tym:5bogatek i 3 modraszki,
XI 2025 – 13 w tym:12bogatek i 1 modraszka,
X 2025 – 20 w tym:15bogatek i 5 modraszek,
IX 2025 – 9 w tym: 4 bogatki, 5 modraszek,
VIII 2025 – 3 w tym: 1 bogatka i 2 modraszki,
XII 2024 – 1 modraszka,
X 2024 – 1 bogatka,
IX 2024 – 2 w tym: 1 bogatka i 1 dzięcioł duży,
II 2025 – 1 modraszka,
IX 2023 – 1 modraszka.
Ten jeden inny, to bogatka zaobrączkowana jako pisklę w budce lęgowej na powierzchni “OLSZYNA” w dniu 12.05.2025 r. – odległość w linii prostej – 2,08 km..
Pierwsze tej zimy łapanie przy tym karmniku. Pogoda jesienno-zimowa, tj. z temperaturą 0,00C bez pokrywy śnieżnej.
Ruch przy karmniku był mały; przez 4 godzin (800-1200) złapało się 50 ptaków z 8 gatunków, w tym 11 retrapów. Niewielka liczba ptaków nie pozwalana prowadzenie jakichkolwiek analiz. Warto odnotować, że przy karmniku były wszystkie sikory, tylko sosnówce udawało się ominąć sieci. Mysikróliki i raniuszek złapały się w sieć ustawioną poza karmnikiem.
Kowalik – samica.
Czubatka – samica.
Modraszka.
Sikora uboga.
Czarnogłówka.
Bogatka – samica.
A to pełna lista z odłowu:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Bogatka
Parus major
18 + 3 retrapy
Modraszka
Cyanistes caeruleus
10 + 3 retrapy
Sikora uboga
Poecile palustris
1 + 3 retrapy
Czarnogłówka
Poecile montanus
2 + 1 retrap
Czubatka
Lophophanes cristatus
3
Mysikrólik
Regulus regulus
3
Kowalik
Sitta europaea
1 + 1 retrap
Raniuszek
Aegithalos caudatus
1
Jeśli chodzi o retrapy, to zostały zaobrączkowane w następujących lokalizacjach i terminach:
– przy tym karmniku:
8 XII 2023 – 1 modraszka,
25 I 2022 – 1 modraszka.
– przy karmniku ul. Hacerska w Owczegłowach – 475 m:
1 XII 2025 – 3 w tym: 2 sikory ubogie,
30 XI 2025 – 3 w tym: 2 bogatki i 1 sikora uboga,
28 XII 2024 – 1 bogatka,
30 XII 2022 – 1 czarnogłówka.
– ptaki zaobrączkowane jako pisklęta w budkach lęgowych:
10 V 2024 – 1 bogatka z budki nr B na ul. Hacerskiej w Owczegłowach – 475 m.