Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

ROK OBRĄCZKARSKI 2025 W LICZBACH

ROK OBRĄCZKARSKI 2025 W LICZBACH

Kolejny rok za nami, również wszystko co w nim udało się zrobić w dziedzinie znakowania ptaków, więc czas na podsumowanie. Zaobrączkowaliśmy 12.773 ptaki należące do 112 gatunków. Na liczbę tą składa się 4466 piskląt i 8307 ptaków lotnych. To piąty wynik jeśli chodzi o liczbę zaobrączkowanych ptaków (najwyższy był 2023 r. – 15.616) i najlepszy jeśli chodzi o liczbę gatunków (poprzedni był w 2012 r. – 106). Najliczniej obrączkowaliśmy: bogatki – 4247, modraszki – 2302 i dymówki – 1657 osobników. Żaden inny gatunek nie przekroczył progu 1 tysiąca. Do tej pory ten próg przekroczyły jeszcze dwa gatunki: pliszka żółta w 2011 r. i makolągwa w 2022 r.

Do listy gatunków zaobrączkowanych w ramach prac Zespołu doszedł jeden gatunek – myszołów włochaty Buteo lagopus. Liczba ta, to obecnie 157 gatunków.

W przypadku 22 gatunków liczby zaobrączkowanych osobników były najwyższe na przestrzeni naszej działalności obrączkarskiej – zestawienie poniżej.

Nazwa polska  Nazwa łacińska  2025 Poprzednio w roku
Bogatka Parus major 4247 4222 2018
Sosnówka Periparus ater 222 149 2024
Muchołówka żałobna Ficedula hypoleuca 219 145 2023
Śmieszka Chroicocephalus ridibundus 147 107 2024
Bocian biały Ciconia ciconia 147 106 2024
Mysikrólik Regulus regulus 143 102 2012
Kos Turdus merula 79 57 2023
Szczygieł Carduelis carduelis 65 64 2021
Sikora uboga Poecile palustris 57 49 2022
Strzyżyk Troglodytes troglodytes 53 41 2024
Remiz Remiz pendulinus 38 32 2020
Żuraw Grus grus 35 21 2024
Wodnik Rallus aquaticus 25 5 2009
Grubodziób Coccothraustes coccothraustes 21 18 2010
Kulczyk Serinus serinus 20 11 2020
Kwiczoł Turdus pilaris 15 13 2023
Grzywacz Columba palumbus 13 8 2024
Gil Pyrrhula pyrrhula 13 12 2012
Puszczyk Strix aluco 11 8 2002
Droździk Turdus iliacus 10 8 20121
Pustułka Falco tinnunculus 7 5 2000
Kokoszka Gallinula chloropus 6 1 2010

Jeśli chodzi o dynamikę obrączkowania w poszczególnych miesiącach, to przedstawiała się następująco (wyróżniono miesiące z najlepszym wynikiem na przestrzeni lat):

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
2025 rok 517 332 1272 243 3809 882 257 2413 843 1238 360 606
Wcześniej 494 722 1899 672 4055 1378 1724 4441 2692 788 1022 848
w roku 2022 2021 2024 2013 2024 2021 2021 2023 2021 2023 2021 2023

Najważniejszym elementem naszej pracy są budki lęgowe, których mamy aktualnie ok. 1000. Są to przede wszystkim budki dla sikor rozmieszczone na 18 trasach obejmujących 45 – 100 budek. Pracujemy z ptakami gniazdującymi w nich, jak i nocującymi w okresie zimowym. W okresie zimowym prowadziliśmy odłowy przy karmnikach, głównie w leśniczówce “Buczyna”. W czasie przelotów szczególny nacisk kładliśmy na odłowy na zbiorowych noclegowiskach, choć w tym roku był z tym spory problem. Dobre wyniki udało się osiągnąć w akcjach obrączkowania bocianów białych, śmieszek i żurawi. Udało się odłowić  32 lotne myszołowy zwyczajne i 10 błotniaków stawowych. Będziemy te odłowy kontynuować w kolejnym roku i mamy nadzieję, że przyniosą sporo informacji powrotnych o zaobrączkowanych wcześniej osobnikach. Największym dla nas zaskoczeniem tego roku było odłowienie 25 wodników. Udało się to dzięki zastosowaniu pułapek, które zamykają się po wejściu ptaka. Łapanie w “wacki|” daje słabe wyniki, ponieważ wodniki z nich wychodzą. Mamy nadzieję, że w kolejnym roku uda się ich odłowić jeszcze więcej, zwłaszcza, że tegoroczne, poza jednym, złapały się w jednym miejscu.

Na koniec pragnę podziękować wszystkim, którzy uczestniczyli w pracach terenowych:

  • obrączkarze: Jerzy Dąbrowski, Damian Leligdowicz, Bartosz Ziała,
  • osoby towarzyszące: Bronisława Peplińska, Dariusz Sałata, Krzysztof Sałata, Michał Gapiński, Remigiusz Ziała, Tomasz Ziała,
  • osoby odczytujące obrączki: Bogdan Jeran, Janina Derda.

Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 30.12.2025 R.

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 30.12.2025 R.

Drugie tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda, podobnie jak dwa tygodnie wcześniej, raczej jesienna, bez opadów ale z dużą wilgotnością powietrza i pełnym zachmurzeniem, tylko zimniej – temperatura około -30C.

Od świtu do 1230 złapało się 91 ptaków z 10 gatunków, w tym 56 retrapów. Dominantem była bogatka. Struktura zgrupowania bogatek była inna niż na poprzednim łapaniu, tj. 17.12.2025 r. w tym miejscu – dane z tamtego dnia podajemy w nawiasach. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 51,6% (43,8%), a dorosłe 48,4% (56,2%). Jeśli chodzi o płeć, to samic było 29,7% (42,9%) a samców 70,3% (53,8%).  Wzrósł więc udział ptaków pierwszorocznych i samców. Wśród odłowionych ptaków znalazła się kolejna zięba z nogą pokrytą brodawkami. Złapała się też bogatka z pojedynczym białym piórkiem na potylicy.

No i pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  26 + 38 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  2 + 10 retrapów
Sikora uboga Poecile palustris  2 + 4 retrapy
Sosnówka Periparus ater  1 + 2 retrapy
Grubodziób Cocc. coccothraustes  1
Kos Turdus merula  1
Zięba Fringilla coelebs  1
Czarnogłówka Poecile montanus  1
Mazurek Passer montanus  1
Kowalik Sitta europaea  1 retrap
CHODZIEŻ – RONDO TROJANA 27-28.12.2025 R.

CHODZIEŻ – RONDO TROJANA 27-28.12.2025 R.

Drugie tej zimy łapanie przy karmniku w ogrodzie przydomowym. Pogoda jesienna, tj. z temperaturą ok. +0,00C bez śladu śniegu. W godzinach 900– 1200  pierwszego dnia i 900– 1300 drugiego, złapało się 50 ptaków z 6 gatunków, w tym 2 retrapy.

Dominantem znów były bogatki. Struktura zgrupowania bogatek była następująca: ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 67,6%, a dorosłe 32,4%. Jeśli chodzi o płeć, proporcje były następujące: samic było 50,0%, a samców 50,0%. To pierwszy przypadek, kiedy samców i samic było tyle samo. Wśród złapanych bogatek była jedna z małym wrzodem u nasady dzioba.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  33 + 1 retrap
Modraszka Cyanistes caeruleus  8 + 1 retrap
Mazurek Passer montanus  4
Sosnówka Periparus ater  1
Sikora uboga Poecile palustris  1
Mysikrólik Regulus regulus  1

Jeśli chodzi o retrapy, to obydwa były miejscowymi ptakami:

  • modraszka z 14.12.2025 r. przy tym karmniku,
  • bogatka zaobr. jako pisklę 10.05.2025 r. w budce nad Jez. Miejskim.

Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska i Dariusz Sałata

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 19 – 23.12.2025 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 19 – 23.12.2025 R.

Kolejne łapanie w zakrzewionym starorzeczu w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Ptaki łapały się głównie przy karmniku zasypanym słonecznikiem. Odłowy prowadziliśmy przez 2 popołudnia, 1 przedpołudnie i 2 całe dnie. Złapało się  97 ptaków z 10 gatunków, w tym 60 retrapów. Zdecydowanie dominowały bogatki. Proporcje w zgrupowaniu bogatki były następujące: ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły  81,4%, a dorosłe 20,8%. Jeśli chodzi o płeć, to samic było 55,9%, samców 44,1%, czyli wzrost udziału samic w porównaniu z poprzednim łapaniem okresu 2-13.11.2025 r. Ciekawostką był zimujący śpiewak. Ptak ma spory guz w okolicach stawu skokowego.

A teraz pełna lista z odłowu:

OWCZEGŁOWY, UL. KLONOWA – 23.12.2025

OWCZEGŁOWY, UL. KLONOWA – 23.12.2025

Pierwsze  tej zimy łapanie przy tym karmniku. Pogoda jesienno-zimowa, tj. z temperaturą 0,00C  bez pokrywy śnieżnej.

Ruch przy karmniku był mały; przez 4 godzin (800-1200) złapało się 50 ptaków z 8 gatunków, w tym 11 retrapów. Niewielka liczba ptaków nie pozwalana prowadzenie jakichkolwiek analiz. Warto odnotować, że przy karmniku były wszystkie sikory, tylko sosnówce udawało się ominąć sieci. Mysikróliki i raniuszek złapały się w sieć ustawioną poza karmnikiem.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  18 + 3 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  10 + 3 retrapy
Sikora uboga Poecile palustris  1 + 3 retrapy
Czarnogłówka Poecile montanus  2 + 1 retrap
Czubatka Lophophanes cristatus  3
Mysikrólik Regulus regulus  3
Kowalik Sitta europaea  1 + 1 retrap
Raniuszek Aegithalos caudatus  1

Jeśli chodzi o retrapy, to zostały zaobrączkowane w następujących lokalizacjach i terminach:

–  przy tym karmniku:

  • 8 XII 2023 – 1 modraszka,
  • 25 I 2022 – 1 modraszka.

–  przy karmniku ul. Hacerska w Owczegłowach – 475 m:

  • 1 XII 2025 – 3 w tym: 2 sikory ubogie,
  • 30 XI 2025 – 3 w tym: 2 bogatki i 1 sikora uboga,
  • 28 XII 2024 – 1 bogatka,
  • 30 XII 2022 – 1 czarnogłówka.

–  ptaki  zaobrączkowane jako pisklęta w budkach lęgowych:

  • 10 V 2024 – 1 bogatka z  budki nr B na ul. Hacerskiej w Owczegłowach – 475 m.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

OWCZEGŁOWY, UL. HARCERSKA – 30.11 – 1.12.2025

OWCZEGŁOWY, UL. HARCERSKA – 30.11 – 1.12.2025

Pierwsze u progu tej zimy łapanie przy tym karmniku, ustawionym w ogrodzie. Za płotem znajdują się tereny zadrzewień porolnych. To pierwsze samodzielne łapanie Bartka po uzyskaniu uprawnień obrączkarskich.

Odłowy trwały 0d rana pierwszego dnia do godz. 1000 drugiego. Złapało się 72 ptaki z 7 gatunków, w tym 3 retrapy. Dominowała oczywiście bogatka. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły  80,0%, a dorosłe 20,0%. Jeśli chodzi o płeć, to samic było 46,0%, samców 52,0%, ptaki bez oznaczenia płci 2,0%.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  50
Modraszka Cyanistes caeruleus  6 + 1 retrap
Sikora uboga Poecile palustris  4 + 2 retrapy
Dzwoniec Carduelis chloris  4
Zięba Fringilla coelebs  3
Czarnogłówka Poecile montanus  1
Mazurek Passer montanus  1

Jeśli chodzi o retrapy, to zostały zaobrączkowane przy tym karmniku w następujących terminach:

  • 28 XII 2024 – 2 w tym: 1 modraszka i 1 sikora uboga,
  • 18 XI 2023 – 1 sikora uboga,

Bartosz Ziała, Jerzy Dąbrowski 

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 17.12.2025 R.

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 17.12.2025 R.

Pierwsze tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda raczej jesienna, bez opadów ale z dużą wilgotnością powietrza i pełnym zachmurzeniem. Temperatura około 00C.

Od świtu do 1230 złapały się 154 ptaki z 8 gatunków, w tym 51 retrapów. Dominantem była bogatka. Struktura zgrupowania bogatek była prawie identyczna jak 9.12.2023 r. w tym miejscu – dane z tamtego dnia podajemy w nawiasach. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 43,8% (41,3%), a dorosłe 56,2% (58,7%). Jeśli chodzi o płeć, to samic było 42,9% (46,2%) a samców 57,1% (53,8%).  To proporcje typowo zimowe.

Wśród odłowionych ptaków znalazła się zięba z nogami pokrytymi brodawkami, do tego stopnia, że trzeba jej było założyć obrączkę o 2 rozmiary większą. Taki osobnik złapał się również we wspomnianym wyżej łapaniu z 2023 r. Złapała się też bogatka z brązowymi  piórami: lotki pierwszorzędowe, lotki drugorzędowe, pokrywy pierwszorzędowe i skrzydełko. trudno powiedzieć, czy jest to efekt jakichś zaburzeń w czasie wyrastania tych partii upierzenia, czy też nie zostały one wymienione podczas ostatniego pierzenia i są na tyle spłowiałe. Bywały już takie osobniki, ale żadnego nie złapaliśmy ponownie, więc sprawa pozostaje w sferze domysłów.

No i pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  77 + 35 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  14 + 10 retrapów
Sikora uboga Poecile palustris  3 + 3 retrapy
Kowalik Sitta europaea  4 + 2 retrapy
Sosnówka Periparus ater  3
Zięba Fringilla coelebs  1
Czarnogłówka Poecile montanus  1
Dzięcioł średni Dendrocopos medius  1 retrap
CIEŚLE-STAW 1-15.12.2025 R.

CIEŚLE-STAW 1-15.12.2025 R.

Łapanie nad stawem w dolinie Wełny. W trzcinowiskach ustawiliśmy 130 m sieci, a w wykopie stawu 70 m sieci o oczku 60×60 mm oraz jedną pułapkę tunelową typu “wacek”. Odłowy prowadziliśmy przez 5 wieczorów, 3 całe dni i 3 poranki.

Złapało się 131 ptaków z 16 gatunków, w tym 35 retrapów. W tabeli zbiorczej na niebiesko oznaczyliśmy gatunki, które dawniej o tej porze roku nie występowały u nas, a od pewnego czasu ich obecność w grudniu już nie dziwi.

Rarytasy tego odłowu, to srokosz z podgatunku nominatywnego L. e. excubitor oraz młodociana samica świstuna.

Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:

CHODZIEŻ – RONDO TROJANA 14.12.2025 R.

CHODZIEŻ – RONDO TROJANA 14.12.2025 R.

Pierwsze tej zimy łapanie przy karmniku w ogrodzie przydomowym. Pogoda jesienna, tj. z temperaturą ok. +5,00C bez śladu śniegu. W godzinach 900 – 1300 złapało się 77 ptaków z 4 gatunków, w tym 1 retrap.

Absolutnym dominantem były bogatki. Struktura zgrupowania bogatek z tego dnia była charakterystyczna raczej dla przelotu, niż zimowania. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 72,9%, a dorosłe 27,1%. Jeśli chodzi o płeć, proporcje były następujące: samic było 57,6%, a samców 42,4%. Wśród złapanych bogatek była jedna z przerośniętą górną częścią dzioba, wystającą 4 mm przed żuchwę.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  59
Modraszka Cyanistes caeruleus  12
Mazurek Passer montanus  4
Kowalik Sitta europaea  1 + 1 retrap

 

Jedyny retrap, to kowalik zaobrączkowany tutaj 13.01.2024 r. Był tutaj również 15.12.2024 i 12.01.2025 r.

Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska i Dariusz Sałata

NASZ BOCIAN NA LITWIE

NASZ BOCIAN NA LITWIE

W dniu dzisiejszym na moim koncie w POLRINGU pojawiła się informacja, jakiej się o tej porze roku nie spodziewałem. Jest to informacja o bocianie, którego zaobrączkowaliśmy 12.06.2021 r. w Milczu nad Notecią. W gnieździe przybywała wówczas czwórka piskląt. Jednego z nich zaobserwowano 11.06.2023 r. w Jaraczewie koło Jarocina, odległym od Milcza o 121 km, gdzie przebywał w stadzie ok. 50 bocianów białych. Teraz nadeszła informacja o kolejnym osobniku z tego lęgu. Zaobserwowano go 14 i 22.04; 11.05. i 19.06.2025 r. w miejscowości Sakučiai na Litwie. Ostatnia data dotyczy ptaka w parze lęgowej, na gnieździe z młodymi. Odległość w linii prostej między miejscami urodzenia i założenia rodziny, to 395 km. To nasz pierwszy bocian na Litwie i rekordzista, jeśli chodzi o odległość, w jakiej się zagnieździł nasz bocian biały.

Rekord odległości dla ptaka, który przyszedł na świat poza naszym terenem, a zagnieździł się u nas należy do samicy, która gniazdowała w Boguniewie, Nienawiszczu i Studzieńcu koło Rogoźna w latach 1993-98. Ten ptak został zaobrączkowany jako pisklę 21.06.10986 r. w gnieździe w miejscowości Kaindorf w Austrii – odległość 615 km.

Jerzy Dąbrowski