Ptaki Okolic Rogoźna

Piąte tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda wiosenna, bez wiatru. Można powiedzieć, że idealna na przelot. No i okazało się bardzo szybko, że ptaki były tego samego zdania. Od świtu do 17.30 złapało się 487 ptaków z 8 gatunków, w tym 15 retrapów. Liczba łapiących się ptaków przekraczała nasze możliwości, więc w pewnym momencie trzeba było na godzinę zwinąć sieci, żeby wyobrączkować wcześniej złapane osobniki.

Dominowały dwa gatunki sikor, które w sumie stanowiły 97,9% odłowu. Zdecydowanie liczniejsze były modraszki – 61,6% odłowu, podczas gdy bogatki stanowiły 36,3%. Jak zwykle przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 71,2% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego, a ptaki starsze to 28,8%.  Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to samców było 41,8%, a samice stanowiły 58,2%. W porównaniu z odłowami 6.02.2021 r., 25.02.2021 r. i 27.02.2021 r. udział samic wykazał dalszy wzrost i był już wyraźnie wyższy niż samców.

Wśród bogatek znalazł się jeden nietypowo ubarwiony osobnik o bladożółtym upierzeniu. Mieliśmy już w minionych latach takiego ptaka. Poniżej jego zdjęcie w porównaniu z typowym osobnikiem.

A to pełna lista z odłowu:

Bogatka z rosyjską obrączką została oznakowana 6.10.2020 r. na Mierzei Kurońskiej w Okręgu Kaliningradzkim, w stacji ornitologicznej “Fringilla” jako dorosła samica, tj. po pierwszym kalendarzowym roku życia. Z tego miejsca do Łoskonia są w linii prostej 362 km, a czas jaki dzieli jej spotkania z obrączkarzami to 148 dni.

Modraszka z niemiecką obrączką została oznakowana 31.01.2019 r. w miejscowości Alsbach Hahnlein w Hesji (Niemcy) jako samiec w pierwszym kalendarzowym roku życia. Z tego miejsca do Łoskonia jest w linii prostej 668 km, a czas jaki minął od zaobrączkowania to 762 dni.

Na koniec absolutna niespodzianka. Modraszka zaobrączkowana przez nas ok. godz. 10.00, została złapana przy karmniku w Rościnnie koło Skoków o godz. 14.00. Oba karmniki dzieli odległość 8,3 km w linii prostej. To najszybsza informacja powrotna o naszym ptaku, nie licząc oczywiście ptaków łapanych przez nas po raz kolejny w tym samym miejscu. Warto tutaj dodać, że sikory obrączkowane w tym samym czasie co opisywana, łapały się przy naszym karmniku do wieczora. Jak z tego wynika sikory nie lecą jakimś zwartym stadem, a raczej małymi grupkami.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Czwarte tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Aura wiosenna podobnie jak dwa dni wcześniej. Od świtu do 13.00 złapało się 181 ptaków z 10 gatunków, w tym 39 retrapów. Jak widać z liczby odłowionych ptaków, przelot trwa.

Dominowały dwa gatunki: bogatka – 48,1% i modraszka – 33,7% całego odłowu. Jak zwykle przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 74,7% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego, a ptaki starsze to 25,3%.  Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to samców było 44,8%, a samice stanowiły 55,2%. W porównaniu z odłowami 6.02.2021 r. i  25.02.2021 r. udział samic wykazał dalszy wzrost i był już wyraźnie wyższy niż samców.

Trzecim co do liczebności – 11,1% odłowu był dzwoniec. Poniżej zdjęcia obu płci tego gatunku.

W sieć ustawioną poza karmnikiem złapały się trzy raniuszki i to każdy inny. Dwa były typowymi przedstawicielami podgatunków: białogłowy Aegithalos caudatus caudatus i czarnobrewy Aegithalos caudatus europaeus. Trzeci był mieszańcem międzypodgatunkowym.

A to pełna lista z odłowu:

Trzecie tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Jak widać na załączonym zdjęciu aura wiosenna. Od świtu do 14.00 złapały się 304 ptaki z 7 gatunków, w tym 10 retrapów. Jak widać z liczby odłowionych ptaków, przelot ruszył.

W czasie tego łapania przekroczyliśmy tysiąc zaobrączkowanych w tym roku ptaków. Pierwszy raz przekroczyliśmy ten próg w lutym. Tym tysięcznikiem był młodociany samiec modraszki.

Dominowały dwa gatunki: modraszka – 52,3% i bogatka – 42,4%. Przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 65,9% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego, a ptaki starsze to 34,1%.  Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to samców było 55,8%, samice stanowiły 44,2%. W porównaniu z odłowem 6.02.2021 r. udział samic wzrósł, ale jeszcze był mniejszy niż samców.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Modraszka	Cyanistes caeruleus	156+ 3 retrapy
Bogatka	Parus major	124 + 5 retrapów
Dzwoniec	Carduelis chloris	7
Mazurek	Passer montanus	6
Sikora uboga	Poecile palustris	1
Czarnogłówka	Poecile montanus	1 retrap
Kowalik	Sitta europaea	1 retrap

Udział retrapów był bardzo mały– 3,3%. Poza jednym ptakiem, wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:

• 18 II 2021 – 1 modrasza,
• 6 II 2021 – 4  w tym: 1 bogatka, 1 kowalik, 1 czarnogłówka i 1 modraszka,
• 9 I 2021 – 3  bogatki,
• 6 I 2020 – 1  bogatka.

Tym jedynym innym retrapem była modraszka zaobrączkowana 19.05.2019 r. jako pisklę w naszej budce nr 08A na powierzchni “Buczyna”. Odległość w linii prostej od miejsca zaobrączkowania to 4,2 km. Jest to pierwsze stwierdzenie tego ptaka, który jest obecnie dorosłym samcem.

Jerzy Dąbrowski

Trzecie tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Jak widać na załączonym zdjęciu aura wciąż zimowa. Od świtu do 10.00 złapało się zaledwie 15 ptaków z 3 gatunków, w tym 11 retrapów. Z uwagi na brak ptaków przy karmniku, łapanie zostało skrócone.

Przy tak małej liczbie ptaków nie ma oczywiście mowy o jakichkolwiek analizach. Wszystko wskazuje na to, że trafiliśmy na moment przełomowy między zimowaniem i przelotem. Miejmy nadzieję, że lada moment przelot ruszy.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	3 + 9 retrapów
Modraszka	Cyanistes caeruleus	1 + 1 retrap
Sikora uboga	Poecile palustris	1 retrap

Większość złapanych ptaków to retrapy zaobrączkowane przy tym karmniku w następujących terminach:

• 6 II 2021 – 4 w tym: 3 bogatki i 1 sikora uboga,
• 9 I 2021 – 3  bogatki,
• 6 III 2020 – 1  modraszka,
• 29 II 2020 – 1  bogatka,
• 19 I 2019 – 1  bogatka.

Wśród retrapów znalazł się jeden “obcy-krajowy”. To prezentowana na zdjęciu bogatka zaobrączkowana 18.10.2020 r. w Łomiankach koło Warszawy. Odległość w linii prostej to 263 km. Wygląda na to, że ta bogatka przyleciała na zimowisko do Wielkopolski.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Dalszy ciąg odłowów przy karmniku w Cieślach (koło domu). Łapaliśmy w sieci i pułapki tunelowe, tzw. “wacki”. Złapały się 103 ptaki z 7 gatunków, w tym 15 retrapów. Pogoda wciąż zimowa. Dominantem nadal był jer. Skład gatunkowy dokładnie taki jak poprzednio, tylko dzwońce okazały się liczniejsze od trznadli.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Jer	Fringilla montifringilla	55 + 3 retrapy
Dzwoniec	Carduelis chloris	17 + 2 retrapy
Bogatka	Parus major	2 + 6retrapów
Trznadel	Emberiza citrinella	6 + 1 retrap
Modraszka	Cyanistes caeruleus	2 + 3 retrapy
Zięba	Fringilla coelebs	4
Mazurek	Passer montanus	2

Jeśli chodzi o retrapy, to większość pochodziła z poprzednich dni w tym miejscu. Pozostałe zostały oznakowane:

• 25 XI 2020 – samiec bogatki w 1 kalendarzowym roku życia – miejscowy,
• 17 XI 2020 – samica bogatki w 1 kalendarzowym roku życia – miejscowa,
• 26 IX 2020 – samiec trznadla w 1 kalendarzowym roku życia – miejscowy.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Odłowy przy karmniku w Cieślach (koło domu). Nowym elementem (poza sieciami) były odłowy w dwie pułapki tunelowe, tzw. “wacki”, które zwykle wykorzystujemy do łapania siewkowców. Ustawiliśmy je pod standardowym karmnikiem, a pokarmem był owies. W ciągu trzech dni złapało się 70 ptaków z 7 gatunków, w tym 14 retrapów. Pogoda była prawdziwie zimowa, tj. pokrywa śnieżna i kilkustopniowy mróz. Pierwszy raz przy naszym karmniku dominantem okazał się jer. Liczne były również trznadle – to wynik karmienia owsem.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Jer	Fringilla montifringilla	25
Trznadel	Emberiza citrinella	15
Bogatka	Parus major	1 + 14 retrapów
Dzwoniec	Carduelis chloris	8
Zięba	Fringilla coelebs	4
Mazurek	Passer montanus	2
Modraszka	Cyanistes caeruleus	1

Jeśli chodzi o retrapy, to były to tylko bogatki w większości zaobrączkowane tutaj bieżącej zimy. Pozostałe zostały oznakowane:

• 30 V 2020 – pisklę zaobrączkowane w budce lęgowej na naszej powierzchni “OLSZYNA”,
• 1 XII 2019 – samica w 1 kalendarzowym roku życia na pobliskiej betoniarni,
• 30 X 2019 – samiec w 1 kalendarzowym roku życia – miejscowy,
• 31 XII 2018 – samiec w 1 kalendarzowym roku życia – miejscowy.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Drugie tej zimy, po 28-dniowej przerwie, łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Jak widać na załączonym zdjęciu aura wciąż zimowa – temperatura  -4,5⁰C. Od świtu do 13.00 złapało się 111 ptaków z 13 gatunków, w tym 46 retrapów.

Podobnie jak przed miesiącem dominowały bogatki – 45,0% wszystkich złapanych ptaków. Przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 52,0% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego, a ptaki starsze to 48,8%.  Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to samców było aż 68,0%, samice stanowiły 32,0%. To proporcje charakterystyczne dla pełni zimy.

W obecnym łapaniu znaczący był udział kolejnych trzech gatunków: modraszki – 18,0%, dzwońca – 15,3% i mazurka 11,7%. Rzadkimi gośćmi przy ty, karmniku były: wróbel i strzyżyk.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	19 + 31 retrapów
Modraszka	Cyanistes caeruleus	7+ 13 retrapów
Dzwoniec	Carduelis chloris	17
Mazurek	Passer montanus	13
Czarnogłówka	Poecile montanus	2
Kowalik	Sitta europaea	1 + 1 retrap
Dzięcioł średni	Dendrocopos medius	1 retrap
Sikora uboga	Poecile palustris	1
Zięba	Fringilla coelebs	1
Sójka	Garrulus glandarius	1
Wróbel	Passer domesticus	1
Strzyżyk	Troglodytes troglodytes	1
Kos	Turdus merula	1

Udział retrapów był bardzo duży – 41,4%. Jeszcze większy był wśród odłowionych sikor – 60,3%.Wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:

• 9 I 2021 – 33 w tym: 22 bogatki, 10 modraszek i 1 dzięcioł średni,
• III 2020 – 2  w tym: 1 bogatka i 1 modraszka,
• II 2020 – 2  w tym: 1 bogatka i 1 kowalik,
• I 2020 – 1  bogatka,
• III 2019 – 4  w tym: 2 bogatki i 2 modraszki,
• XII 2018 – 3 bogatki,
• I 2018 – 1 bogatka.

Ptaków z 9 I 2021 było w sumie 41, ponieważ 8 starszych retrapów (6 bogatek i 2 modraszki) stwierdziliśmy na obydwu odłowach.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Dwudniowy odłów ptaków żerujących na otwartych polach między Rogoźnem i Owczegłowami. Jedno pole to ściernisko po kukurydzy a drugie to coś w rodzaju ugoru lub porzuconej uprawy łubinu. Jak widać pola pokryte sporą warstwą śniegu. To były chyba dwa najzimniejsze dni stycznia. Drugi (niedzielny) odłów zaczynaliśmy przy temperaturze  -14,5^oC, a kończyliśmy przy  -13,5^oC. Sieci ustawiliśmy Wzdłuż rowu melioracyjnego przecinającego pola, porośniętego drzewami i krzewami.

Od czasu do czasu ptaki zrywały się z pól i przelatywały na ten zadrzewiony pas.   Złapało się 305 ptaków z 4 gatunków, w tym 1 retrap. Dominantem były zięby Fringilla coelebs – 63,6%. Struktura wiekowa odłowionych zięb wyglądała następująco: ptaki w drugim kalendarzowym roku życia czyli z lęgów 2020 roku – 81,4%; ptaki starsze – 18,6%. Jeśli chodzi o płeć odłowionych osobników, to samce stanowiły 84,5% a samice tylko 15,5%. Reasumując wśród odłowionych zięb dominowały młodociane samce – 68,0%. Drugi pod względem liczebności gatunek, to jer Fringilla montifringilla. Jery pojawiają się u nas tylko w okresie przelotów i zimą. W czasie opisywanego łapania stanowiły 23,6%. Przeanalizowaliśmy je podobnie jak zięby ze względu na wiek i płeć. Struktura wiekowa: ptaki w drugim kalendarzowym roku życia – 91,7%, ptaki starsze – 8,3%. Jak widać udział młodocianych osobników jeszcze większy niż u zięby. Zdecydowanie inaczej wyglądała struktura płciowa: samce – 51,4%, samice 48,6%; czyli prawie równy udział obu płci, z lekka tylko przewagą samców. Trzecim licznym gatunkiem były mazurki Passer montanus – 12,1% odłowu. Co ciekawe, w żerujących stadach nie było żadnych łuszczaków, czyli ptaków z rodzaju Carduelis.

Przemieszczające się po polach stada “drobiazgu” przyciągnęły natomiast ptaki drapieżne. Zaobserwowaliśmy: myszołowa, drzemlika, błotniaka zbożowego i srokosze. Te ostatnie okazały się czwartym gatunkiem w naszych sieciach. Widoczna na zdjęciach rana na moim kciuku to właśnie robota jednego z nich.

Kilka zięb miało na nogach “kurzajkowate” narośla. Takie osobniki spotykamy prawie zawsze, gdy łapiemy nieco więcej przedstawicieli tego gatunku.

Pełna lista odłowu wygląda następująco:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Zięba	Fringilla coelebs	194
Jer	Fringilla montifringilla	72
Mazurek	Passer montanus	36 + 1 retrap
Srokosz	Lanius excubitor	2

Tylko jeden mazurek nosił wcześnie założoną przez nas obrączkę. Zaobrączkowaliśmy go 18.11.2020 r. w Cieślach, czyli 2 km na północ od miejsca ponownego stwierdzenia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Pierwsze tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Jak widać na załączonym zdjęciu aura zimowa. Od świtu do 13.00 złapało się 97 ptaków z 7 gatunków, w tym 27 retrapów.

Jak zwykle o tej porze roku dominowały bogatki – 66,0% wszystkich złapanych ptaków. Przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 56,3% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego, a ptaki starsze to 43,7%.  Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to samców było aż 70,3%, samice stanowiły 26,6%. W dwóch przypadkach z uwagi na cechy pośrednie zrezygnowaliśmy z określenia płci.

Znaczna przewaga samców i duży udział osobników starszych niż z ostatniego sezonu lęgowego, to sytuacja typowa dla środka zimy. Nietypowe dla styczniowych odłowów przy tym karmniku były trzy złapane rudziki.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	47 + 17 retrapów
Modraszka	Cyanistes caeruleus	17+ 7 retrapów
Rudzik	Erithacus rubecula	3
Dzwoniec	Carduelis chloris	1 + 1 retrap
Sikora uboga	Poecile palustris	2 retrapy
Dzięcioł średni	Dendrocopos medius	1
Mazurek	Passer montanus	1

 

Udział retrapów był duży – 27,8%. Wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:

• III 2020 – 6 w tym: 2 bogatki, 3 modraszki i 1 sikora uboga
• II 2020 – 5  w tym: 2 bogatki, 1 modraszka, 1 sikora uboga i 1 dzwoniec,
• III 2019 – 8 w tym: 5 bogatek, i 3 modraszki,
• II 2019 – 1 bogatka,
• I 2019 – 3 bogatki,
• XII 2018 – 3 bogatki,
• II 2018 – 1 bogatka.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Pierwszy zimowy odłów w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Sieci ustawiliśmy w trzcinowiskach i na ich obrzeżach porośniętych szpalerami krzewiastych i drzewiastych wierzb. Odłowy prowadziliśmy przez dwa całe dni i jeden ranek.  Złapały się 32 ptaki z 9 gatunków, w tym 13 retrapów. Ptaków było bardzo mało. Dominantem były modraszki. Były też zimujące pokrzywnice i potrzos. W łanach trzcin odzywały się wąsatki ale złapały się tylko cztery.

Pełna lista odłowu wygląda następująco:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Modraszka	Cyanistes caeruleus	8 + 7 retrapów
Wąsatka	Panurus biarmicus	2 + 2 retrapy
Bogatka	Parus major	1 + 2 retrapy
Makolągwa	Carduelis cannabina	1 + 1 retrap
Czeczotka	Carduelis flammea	2
Trznadel	Emberiza citrinella	2
Pokrzywnica	Prunella modularis	1
Potrzos	Emberiza schoeniclus	1
Czarnogłówka	Poecile montanus	1 retrap

Większość retrapów, to ptaki zaobrączkowane w Cieślach w tym roku.  Starsze ptaki to:

• modraszka zaobrączkowana tutaj 1.11.2018 r.,
• dwie modraszki zaobrączkowane tutaj 27.08.2018 r. (dla jednej z nich to już 10 stwierdzenie w tym miejscu),
• modraszka zaobrączkowana tutaj 17.09.2018 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska