W dniu 7 października 2026 r. w jedną z sieci ustawionych w trzcinowisku na punkcie “Cieśle – ujście Małej Wełny” złapało się dziewięć modraszek Cyanistes caeruleus. Jedna z nich – samiec w 1 kal. roku życia, miała obrączkę na prawej nodze (ja zakładam na lewą) obrączkę inną niż nasze. Okazało się, że ma wytoczony napis “LATVIA RIGA”, czyli została zaobrączkowana w Łotwie. To pierwszy odłowiony przeze mnie ptak zaobrączkowany w tym kraju. Dane stwierdzenia zostały wprowadzone do bazy Stacji Ornitologicznej GDAŃSK I czekamy teraz na dane zaobrączkowania tej modraszki.
Zaobrączkowane przeze mnie ptaki były już stwierdzane w Łotwie. było ich dotąd siedem: 3 dzwońce, 2 bogatki, 1 modraszka i 1 grubodziób. Wszystkie zostały zaobrączkowane przy karmnikach w Cieślach i leśniczówce “Buczyna” w Łoskoniu. Szczegóły tych informacji można znaleźć w zakładce “INFORMACJE POWROTNE” po wpisaniu w wyszukiwarce hasła “Łotwa”.
Kolejne łapanie w trzcinowisku i zakrzewionym starorzeczu w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 2 popołudnia, 6 całych dni i 1 przedpołudnie. Złapało się 230 ptaków z 25 gatunków, w tym 17 retrapów. Większość ptaków odłowionych w trzcinowisku, to potrzosy. Przedstawiciele rodzaju Acrocephalus już prawie zniknęli. W zakrzewieniach dominowały czyże, które żerowały na olszach rosnących przy starorzeczu. Sporo było pierwiosnków, rudzików i sikor. Nie stwierdziliśmy przylotów na noclegowisko.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Czyż
Carduelis spinus
43
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
31
Mazurek
Passer montanus
26
Bogatka
Parus major
20 + 6 retrapów
Rudzik
Erithacus rubecula
25
Potrzos
Emberiza schoeniclus
17 + 3 retrapy
Modraszka
Cyanistes caeruleus
9 +4 retrapy
Kapturka
Sylvia atricapilla
6 + 1 retrap
Szpak
Sturnus vulgaris
6
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
5
Śpiewak
Turdus philomelos
5
Czarnogłówka
Poecile montanus
2 + 1 retrap
Szczygieł
Carduelis carduelis
3
Kos
Turdus merula
3
Dzwoniec
Carduelis chloris
2
Sroka
Pica pica
2
Sikora uboga
Poecile palustris
2 retrapy
Makolągwa
Carduelis cannabina
1
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
1
Kopciuszek
Phoenicurus ochruros
1
Zięba
Fringilla coelebs
1
Wróbel
Passer domesticus
1
Pokrzywnica
Prunella modularis
1
Strzyżyk
Troglodytes troglodytes
1
Brzęczka
Locustella luscinioides
1
Jeśli chodzi o retrapy, to prawie wszystkie, zostały zaobrączkowane tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
IX 2026 – 2 w tym: 1 modraszka i1 czarnogłówka,
VIII 2026 – 8 w tym: 2potrzosy, 2 sikory ubogie, 2 bogatki, 1 kapturka i 1 modraszka,
VII 2026 – 1 bogatka,
XII 2025 – 1 modraszka,
IX 2025 – 1 modraszka,
VIII 2025 – 1 potrzos.
Trzy retrapy, to ptaki zaobrączkowane jako pisklęta w naszych budkach:
bogatka zaobr. 14.05.2026 r. na powierzchni “MARLEWO” – odległość 2,8 km,
bogatka zaobr. 19.05.2026 r. na powierzchni “OWCZEGŁOWY” – odległość 4,3 km,
bogatka zaobr. 9.07.2026 r. na powierzchni “RUDKA” – odległość 1,8 km.
Czwarta w tym roku, wyprawa nad Noteć. Podobnie jak poprzednio punkt odłowu założyliśmy ok. 4 km w dół rzeki od mostu Szamocin-Białośliwie. Łapaliśmy dokładnie w tym samym miejscu, co w poprzednich trzech akcjach, tj. w trzcinowiskach między wałem przeciwpowodziowym i korytem rzeki. Wieczorem wabiliśmy, głosem z magnetofonu, dymówki w trzcinowisku. Fragmenty łąk wciąż były podtopione, więc ustawiliśmy sieci o większych oczkach również w tym środowisku. Zastawiliśmy też kilka pułapek łuczkowych z myślą o błotniakach stawowych.
Ślady żerowania kszyków.
Babie lato.
Odłowy prowadziliśmy od przedpołudnia pierwszego, do popołudnia drugiego dnia. Złapały się 344 ptaków z 25 gatunków, w tym 7 retrapów. Najwięcej złapało się oczywiście dymówek, które udało się przyciągnąć na noclegowisko w tym miejscu. Był wśród nich tylko jeden osobnik z poprzednich, tegorocznych odłowów w tym miejscu. Jak się okazało rankiem, w okolicy nocowało znacznie więcej jaskółek, ale musiały zapaść w innym miejscu. Rankiem przyleciały na linię energetyczną, żeby się wysuszyć. Przeanalizowaliśmy zgrupowanie dymówek, które złapały się na noclegowisku pod względem wieku i płci. Większość stanowiły tegoroczne młode – 72,4% (cztery dni wcześniej – 68,9%). Ptaki dorosłe stanowiły 27,6% (tydzień wcześniej – 31,1%). Płeć dorosłych to: 29 samców, 15 samic oraz 10 osobników bez oznaczenia płci. Gdyby przeliczyć liczbę młodych na dwa dorosłe (potencjalna para lęgowa) przypadałoby 5,3 młodego.
Zdecydowanym dominantem wśród pozostałych ptaków były znów trzcinniczki. Rokitniczek było znacznie mniej mniej. Znów pojawiły się, choć nielicznie wąsatki i remizy.
Wąsatka – samiec ad.
Wąsatka – samica ad.
Wąsatka – samiec juv.
Remiz – samiec ad.
Remiz – juv.
Niespodzianką okazał się skowronek. Nie było go jeszcze w tym roku, choć w poprzednich łapaniach ustawiliśmy specjalne sieci przeznaczone do łapania małych ptaków na łąkach. Ten złapał się w trzcinowisku nad rzeką. Pojawiły się też gatunki zwiastujące zbliżającą się jesień: pokrzywnica i czyże.
Skowronek.
Czyż – samiec.
Czyż – samica.
Trafił się też gość specjalny – gołąb domowy. Wpadł w sieci na siewkowce. Ponieważ na jednej z obrączek był numer telefonu do właściciela, zadzwoniliśmy. Okazało się, że ptak został wypuszczony na lot w Niemczech i miał wrócić do Człuchowa, który znajduje się ok. 70 km w linii prostej na północ od naszego punktu nad Notecią. Może jeszcze znajdzie drogę do domu?
Pełna lista odłowu wygląda następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Dymówka
Hirundo rustica
205 + 1 retrap
Trzcinniczek
Acrpcephalus scirpaceus
43 + 4 retrapy
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
19
Kszyk
Gallinago gallinago
12
Kapturka
Sylvia atricapilla
8
Modraszka
Cyanistes caeruleus
7
Brzegówka
Riparia riparia
6
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
5
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
4 + 1 retrap
Piecuszek
Phylloscopus trochilus
4
Potrzos
Emberiza schoeniclus
3 + 1 retrap
Błotniak stawowy
Circus aeruginosus
3
Wąsatka
Panurus biarmicus
3
Brzęczka
Locustella luscinioides
2
Remiz
Remiz pendulinus
2
Czyś
Carduelis spinus
2
Bogatka
Parus major
1
Łozówka
Acrocephalus palustris
1
Skowronek
Alauda arvensis
1
Świergotek łąkowy
Anthus pratensis
1
Gąsiorek
Lanius collurio
1
Śpiewak
Turdus philomelos
1
Pokrzywnica
Prunella modularis
1
Gajówka
Sylvia borin
1
Cierniówka
Sylvia communis
1
Sześć retrapów, to ptaki zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:
IX 2026 – 4 w tym: 3 trzcinniczki i 1 trzciniak,
VIII 2025 – 2 w tym: 1 potrzos i 1 dymówka.
Ostatni retrap to trzcinniczek z obcą, polską obrączką – czekamy na dane o jego zaobrączkowaniu.
Trzecia w tym roku wyprawa nad Noteć. Podobnie jak poprzednio punkt odłowu założyliśmy ok. 4 km w dół rzeki od mostu Szamocin-Białośliwie. Łapaliśmy w trzcinowiskach między wałem przeciwpowodziowym i korytem rzeki. Wieczorem wabiliśmy, głosem z magnetofonu, dymówki w trzcinowisku. Fragmenty łąk wciąż były podtopione, więc ustawiliśmy sieci o większych oczkach również w tym środowisku. Zastawiliśmy też kilka pułapek łuczkowych z myślą o błotniakach stawowych.
Odłowy prowadziliśmy od przedpołudnia pierwszego, do popołudnia drugiego dnia. Złapało się 641 ptaków z 28 gatunków, w tym 5 retrapów. Najwięcej złapało się oczywiście dymówek, które udało się przyciągnąć na noclegowisko w tym miejscu. Był wśród nich tylko jeden osobnik z poprzednich, tegorocznych odłowów w tym miejscu. Wraz z dymówkami przyleciało na noclegowisko sporo brzegówek. Zdecydowanym dominantem wśród pozostałych ptaków były tym razem trzcinniczki. Rokitniczek było o połowę mniej. Jeden z odłowionych trzcinniczków okazał się podlotem, który z całą pewnością pochodził z późnego lęgu w tym miejscu. Przeanalizowaliśmy zgrupowanie dymówek, które złapały się na noclegowisku pod względem wieku i płci. Większość stanowiły tegoroczne młode – 68,9% (dwa tygodnie wcześniej – 68,7%), czyli prawie identycznie. Ptaki dorosłe stanowiły 31,1% (tydzień wcześniej – 31,3%). Płeć dorosłych to: 64 samce, 43 samice oraz 34 osobniki bez oznaczenia płci. Ptaki o niepewnej płci, to osobniki z uszkodzonymi skrajnymi sterówkami, czyli bez możliwości dokonania pomiaru “widełek”, czyli odległości między środkowymi i skrajnymi sterówkami, co o tej porze roku jest jedyną cechą umożliwiającą oznaczenie płci. Gdyby przeliczyć liczbę młodych na dwa dorosłe (potencjalna para lęgowa), przypadałoby 4,4 młodego, czyli dokładnie tyle, co na na poprzednim łapaniu. Jeden z samców miał rekordowe w tym roku widełki – 98 mm (na zdjęciu poniżej). Ozdobą odłowu był bez wątpienia samiec bączka. Jeśli chodzi o siewkowce, to złapały się tylko kszyki, choć nad głowami przelatywały nam stadka kulików wielkich liczące nawet 30 osobników.
Dymówka – samiec rekordzista.
Bączek – samiec.
Błotniak stawowy – młodociany.
Trzcinniczek – podlot.
Pełna lista odłowu wygląda następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Dymówka
Hirundo rustica
451 + 3 retrapy
Trzcinniczek
Acrpcephalus scirpaceus
48
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
24
Brzegówka
Riparia riparia
28
Kszyk
Gallinago gallinago
17 + 1 retrap
Potrzos
Emberiza schoeniclus
17
Raniuszek
Aegithalos caudatus
11
Szpak
Sturnus vulgaris
9
Brzęczka
Locustella luscinioides
5
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
4
Bogatka
Parus major
4
Modraszka
Cyanistes caeruleus
4
Kapturka
Sylvia atricapilla
3 + 1 retrap
Piecuszek
Phylloscopus trochilus
3
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
2
Krzyżówka
Anas platyrhynchos
2
Piegża
Sylvia curruca
1
Łozówka
Acrocephalus palustris
1
Cyraneczka
Anas crecca
1
Zimorodek
Alcedo atthis
1
Kos
Turdus merula
1
Śpiewak
Turdus philomelos
1
Błotniak stawowy
Circus aeruginosus
1
Rudzik
Erithacus rubecula
1
Bączek
Ixobrychus minutus
1
Świerszczak
Locustella naevia
1
Cztery retrapy, to ptaki zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:
VIII 2026 – 3 w tym: 1 kszyk 1 kapturka i 1 dymówka,
VIII 2025 – 1 dymówka.
Ostatni retrap to spora niespodzianka, ponieważ jest to pierwszoroczna dymówka zaobrączkowana przez nas na noclegowisku na Jez. Rogozińskim w dniu 30.08.2026 r., czyli 8 dni wcześniej, miejscu odległym o 36 km na południe. Wygląda na to, że nie są to jeszcze dymówki ciągnące na afrykańskie zimowisko, lecz koczujące jeszcze na naszym terenie.
Łapanie w trzcinowisku i zakrzewionym starorzeczu w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny, w tym samym czasie co na punkcie “Cieśle-staw”. Odłowy prowadziliśmy przez 2 popołudnia, 2 całe dnie i 4 przedpołudnia. Złapało się 86 ptaków z 20 gatunków, w tym 6 retrapów. Większość ptaków odłowionych w trzcinowisku, to podobnie jak na punkcie “Cieśle-staw”, przedstawiciele rodzaju Acrocephalus. W zakrzewieniach dominowały sikory i pierwiosnki. Nie stwierdziliśmy przylotów na noclegowisko.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Modraszka
Cyanistes caeruleus
13 +2 retrapy
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
13
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
9
Bogatka
Parus major
8 + 1 retrap
Makolągwa
Carduelis cannabina
6
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
4
Pleszka
Phoenicurus phoenicurus
4
Kapturka
Sylvia atricapilla
4
Potrzos
Emberiza schoeniclus
2 + 2 retrapy
Piecuszek
Phylloscopus trochilus
3
Muchołówka żałobna
Ficedula hypoleuca
3
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
2
Sikora uboga
Poecile palustris
2
Brzęczka
Locustella luscinioides
1 + 1 retrap
Kwiczoł
Turdus pilaris
1
Dzięcioł duży
Dendrocopos major
1
Szczygieł
Carduelis carduelis
1
Rudzik
Erithacus rubecula
1
Czarnogłówka
Poecile montanus
1
Cierniówka
Sylvia communis
1
Jeśli chodzi o retrapy, to prawie wszystkie, zostały zaobrączkowane tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
VIII 2026 – 2 potrzosy,
VII 2026 – 2 w tym: 1 brzęczka i 1 bogatka.
Dwa retrapy, to ptaki zaobrączkowane jako pisklęta w naszych budkach:
modraszka zaobr. 14.05.2026 r. na powierzchni “MARLEWO” – odległość 3 km,
modraszka zaobr. 23.05.2026 r. na terenie tego odłowu – odległość 0km.
Kolejne łapanie w trzcinowiskach i zakrzewieniach nad stawem w dolinie Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 5 całych dni, 1 wieczór i 4 poranki. Złapały się 233 ptaki z 30 gatunków, w tym 19 retrapów. Podobnie jak w poprzednich sierpniowych łapaniach na tym punkcie, dominowały ptaki z rodzaju Acrocephalus. W tej grupie widać wyraźny spadek liczebności łozówki, zwłaszcza w porównaniu z trzcinniczkiem. W lipcu w tym miejscu obydwa gatunki łapały się tak samo licznie. Po raz pierwszy w tym roku złapały się: muchołówka szara i piskliwiec.
Muchołówka szara.
Piskliwiec.
Kląskawka.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
72 + 6 retrapów
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
24 + 1 retrap
Szpak
Sturnus vulgaris
17
Potrzos
Emberiza schoeniclus
13 + 3 retrapy
Kapturka
Sylvia atricapilla
14
Modraszka
Cyanisters caeruleus
7 + 4 retrapy
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
10
Cierniówka
Sylvia communis
9 + 1 retrap
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
8 + 1 retrap
Łozówka
Acrocephalus palustris
6
Mazurek
Passer montanus
5
Rudzik
Erithacus rubecula
5
Dymówka
Hirundo rustica
5
Bogatka
Parus major
3 + 1 retrap
Oknówka
Delichon urbicum
3
Brzegówka
Riparia riparia
2 + 1 retrap
Pliszka żółta
Motacilla flava
2
Kląskawka
Saxicola rubicola
2
Piegża
Sylvia curruca
2
Piecuszek
Phylloscopus trochilus
2
Brzęczka
Locustella luscinioides
1
Muchołówka szara
Muscicapa striata
1
Trznadel
Emberiza citrinella
1
Piskliwiec
Actitis hypoleucos
1
Makolągwa
Carduelis cannabina
1
Muchołówka żałobna
Ficedula hypoleuca
1
Czarnogłówka
Poecile montanus
1
Kulczyk
Serinus serinus
1
Strzyżyk
Troglodytes troglodytes
1
Sikora uboga
Poecile palustris
1 retrap
Jeśli chodzi o retrapy, to większość została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
VIII 2026 – 8 w tym: 3 trzcinniczki, 1 trzciniak, 1 rokitniczka, 1 sikora uboga, 1 modraszka i 1 brzegówka,
VII 2026 – 2 trzcinniczki,
VIII 2025 – 3 w tym: 2 modraszki i 1 cierniówka,
VIII-IX 2023 – 2 w tym: 1 potrzos i 1 trzcinniczek,
IX 2022 – 1 potrzos,
X 2021 – 1 potrzos.
Dwa retrapy, to ptaki zaobrączkowane jako pisklęta w naszych budkach:
bogatka zaobr. 19.05.2026 r. na powierzchni “RUDKA” – odległość 2 km,
modraszka zaobr. 18.05.2026 r. na powierzchni “ŁOSKOŃ” – odległość 11 km.
Pierwszy i jedyny w tym roku, po czteroletniej przerwie, odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego. Celem było noclegowisko dymówek. Odłowy przeprowadziliśmy w godzinach wieczornych, kiedy ptaki zbierają się w tym miejscu na noclegowisko, co potwierdziły obserwacje w dniach poprzedzających odłów. Dodatkowo wabiliśmy jaskółki głosem z magnetofonu.
Złapały się 102 ptak z 9 gatunków, w tym 2 retrapy. Większość z tych ptaków to oczywiście dymówki – 68. Niestety to żałosna liczba w porównaniu z minionymi latami. Wygląda na to, że przeganianie tych ptaków i budynków inwentarskich, przynosi efekty. Podobnie sprawa wygląda na innych stanowiskach, na które przylatywały kiedyś tysiące dymówek, a dziś są to raczej setki osobników. Z analizy składu zgrupowania dymówek wynika, że młode ptaki stanowiły 75,0%, co daje 6,00 młodego na 2 dorosłe.
Pełna lista odłowu wygląda następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Dymówka
Hirundo rustica
68 + 2 retrapy
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
14
Modraszka
Cyanistes caeruleus
6
Pliszka siwa
Motacilla alba
5
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
4
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
2
Bogatka
Parus major
1
Kapturka
Sylvia atricapilla
1
Cierniówka
Sylvia communis
1
Obydwa retrapy, to dymówki zaobrączkowane na stanowisku “Cieśle-staw” odległym o 2 km:
Siódmy odłów w nowej kolonii brzegówek Riparia riparia w dolinie Wełny w Cieślach. Odłów nie był planowany, ale ponieważ łapiąc w trzcinowiskach na tym terenie, zauważyliśmy, że w kolonii wciąż są ptaki wlatujące do norek, postanowiliśmy jeszcze raz przeprowadzić odłów. Złapało się 35 brzegówek w tym 6 retrapów. Wszystkie retrapy, to ptaki zaobrączkowane wcześniej w kolonii lub w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Wśród odłowionych ptaków było 27 tegorocznych młodych, z czego 26 bez obrączek. Dorosłych osobników było 8, w tym 3 bez obrączek. Wygląda na to, że całe zgrupowanie, to pary brzegówek z późnych lęgów, tj. drugich lub powtarzanych po stracie.
Jeśli zsumujemy siedem odłowów, to na dziś mamy oznakowanych w tej kolonii 479 brzegówek, w tym 1 z obcą obrączką. W tej liczbie 201 samców, 148 samic i 1 osobnika o nieznanej płci oraz 129 tegorocznych młodych.