Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

CIEŚLE-WODOCIĄGI 26-30.09.2021 R.

CIEŚLE-WODOCIĄGI 26-30.09.2021 R.

Piąte w tym roku łapanie w zakrzewionej części doliny Wełny, będące właściwie kontynuacją zakończonego przed dwoma dniami. Odłowy trwały przez jeden cały dzień, cztery wieczory i trzy poranki. Złapało się 331 ptaków z 21 gatunków, w tym 15 retrapów. Pogoda, tak jak poprzednio, letnio-jesienna, zmienna, chwilami z silnym wiatrem i mżawką. W porównaniu z poprzednim odłowem w tym miejscu sytuacja zmieniła się. Zwiększyła się liczebność odławianych potrzosów, które okazały się dominantem na tym odłowie. Zmniejszyła się natomiast liczebność nocujących makolągw i dymówek. W przypadku makolągw, jak wynika z odłowów prowadzonych w dolinie Wełny, chodzi o zmianę miejsca wybieranego na noclegowisko. Jeśli chodzi o dymówki, to po prostu kończy się okres przelotu tego gatunku. Spora liczba odłowionych szpaków to raczej wynik ustawienia sieci przy owocujących krzewach dzikiego bzu czarnego rosnącego na grobli stawu, na którym nocowały setki osobników tego gatunku. Wśród szpaków znalazł się jeden osobnik bez nogi. To dla nas żadna wielka nowina, ponieważ szpaki z niekompletnymi nogami trafiają się od czasu do czasu i jak dotąd są to osobniki w doskonałej kondycji. Ten był o tyle ciekawy, że kikut lewej nogi nie wystawał nawet spośród piór. Czerwone zabarwienie piór u szpaka na zdjęciu to oczywiście sok z owoców bzu. Z rzadziej łapanych ptaków warto wymienić przede wszystkim świergotka drzewnego oraz kląskawkę i sroki. Podczas tego odłowu zaobrączkowaliśmy trzynastotysięcznego w tym roku ptaka. Okazał się nim potrzos. Jest to pierwszy trzynastotysięcznik w historii Zespołu Obrączkarskiego “ROGOŹNO”.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Potrzos Emberiza schoeniclus  80 + 4 retrapy
Szpak Sturnus vulgaris  50
Modraszka Cyanistes caeruleus  42 + 4 retrapy
Makolągwa Carduelis cannabina  26 + 1 retrap
Mazurek Passer montanus  25 + 2 retrapy
Pokrzywnica Prunella modularis  20
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  16
Rudzik Erithacus rubecula  12
Kapturka Sylvia atricapilla  10 + 1 retrap
Śpiewak Turdus philomelos  10
Dymówka Hirundo rustica  7
Potrzeszcz Miliaria calandra  7
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  2 + 1 retrap
Bogatka Parus major  2 + 1 retrap
Sroka Pica pica  2
Świergotek drzewny Anthus trivialis  1
Szczygieł Carduelis carduelis  1
Czarnogłówka Poecile montanus  1 retrap
Kląskawka Saxicola torquata  1
Strzyżyk Troglodytes troglodytes  1
Kos Turdus merula  1

Jeśli chodzi o retrapy,  to większość została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

  • IX 2021 – 7 w tym: 1 trzcinniczek, 1 potrzos, 1 kapturka, 3 modraszki i 1 czarnogłówka,
  • VII-VIII 2021 – 4 w tym: 2 potrzosy, 1 makolągwa i 1 mazurek,
  • VI 2021 – 1 potrzos,
  • V 2021 – 1 mazurek zaobrączkowany jako pisklę w budce lęgowej na obrzeżu doliny.

Retrapy z nieco odleglejszych miejsc, to:

  • modraszka zaobrączkowana 29.08.2021 r. na Jeziorze Rogozińskim – odległość 2,0 km,
  • bogatka zaobrączkowana jako pisklę 19.05.2020 r. na żwirowni w Cieślach – odległość 1,9 km.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE-WODOCIĄGI 16-23.09.2021 R.

CIEŚLE-WODOCIĄGI 16-23.09.2021 R.

Czwarte w tym roku łapanie w zakrzewionej części doliny Wełny. Pełne odłowy trwały od czwartkowego popołudnia do niedzielnego przedpołudnia. Poz tym pracę kontynuowaliśmy przez cztery kolejne popołudnia i wieczory. Złapało się 701 ptaków z 33 gatunków, w tym 37 retrapy. Pogoda letnio-jesienna, zmienna, chwilami z silnym wiatrem i mżawką. Dominowały ptaki przylatujące na noclegowisko w łany trzcin porastające nieużytkowane łąki. Zupełnie nieoczekiwanie udało się jeszcze złapań trochę dymówek. Ponieważ od czasu do czasu nad łąkami pojawiały się małe grupki tych ptaków, postanowiliśmy je zwabić. Na godzinę przed zapadnięciem zmroku odtwarzaliśmy ich głos. Pierwszy wieczór nie przyniósł efektu. Drugi zaowocował odłowieniem 107 osobników. W kolejne wieczory łapało się już znacznie mniej. Przypuszczaliśmy, że to jacyś migranci z północy. Tym naszym poglądem zachwiał jedyny ptak noszący już obrączkę. Okazało się, że to “nasz ptak” złapany na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim 28.08.2021 r. Większość odłowionych dymówek (136) to ptaki z tegorocznych lęgów. Tym młodocianym ptakom towarzyszyło tylko osiem dorosłych. Przeliczając tradycyjnie liczbę młodych na dwa (=parę) osobniki dorosłe otrzymujemy absurdalny wynik 34. Nigdy jeszcze takich proporcji nie odnotowaliśmy. Wygląda na to, że to ptaki z późnych lęgów, których rodzice w większości wcześniej polecieli na południe.

Warto wspomnieć o dwóch złapanych trzciniakach, które były najlepszym przykładem trwającej wędrówki ptaków. Obydwa osobniki były bardzo otłuszczone (maksymalna skala T5)). Ważyły odpowiednio 48,9 i 51,0 g., podczas gdy trzciniaki łapane w lipcu ważą 25-30 g. Po wypuszczeniu ptaki z trudem rozpoczynały lot, ale nic dziwnego jak się waży prawie dwa razy tyle co zwykle.

Poniżej zdjęcia dwóch samców kosa w różnym wieku. Ten cały czarne – łącznie z dziobem, to tegoroczny młody. Ten z żółtym dziobem przynajmniej o rok starszy.

Jeśli chodzi o gatunki rzadkie w odłowach, to warto wymienić: świerszczaka, dzięciołka, pleszkę, pełzacza ogrodowego i krogulca.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Makolągwa Carduelis cannabina  145 + 11 retrapów
Dymówka Hirundo rustica  143 + 1 retrap
Mazurek Passer montanus  105 + 1 retrap
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  38
Potrzos Emberiza schoeniclus  33 + 4 retrapy
Kapturka Sylvia atricapilla  34 + 1 retrap
Potrzeszcz Miliaria calandra  33
Rudzik Erithacusrubecula  23 + 2 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  16 + 6 retrapów
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  16 + 3 retrapy
Szpak Sturnus vulgaris  14
Bogatka Parus major  10 + 1 retrap
Kos Turdus merula  8 + 3 retrapy
Śpiewak Turdus philomelos  11
Dzwoniec Carduelis cannabina  5
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  4
Raniuszek Aegithalos caudatus  1 + 2 retrapy
Trznadel Emberiza citrinella  3
Pliszka siwa Motacilla alba  3
Czarnogłówka Poecile montanus  2 + 1 retrap
Sikora uboga Poecile palustris  2 + 1 retrap
Krogulec Accipiter nisus  2
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  2
Szczygieł Carduelis carduelis  2
Piecuszek Phylloscopus trochilus  2
Pełzacz ogrodowy Certhia brachydactyla  1
Dzięciołek Dendrocopos minor  1
Brzęczka Locustella luscinioides  1
Świerszczak Locustella naevia  1
Pleszka Phoenicurus phoenicurus  1
Pokrzywnica Prunella modularis  1
Brzegówka Riparia riparia  1
Piegża Sylvia curruca  1

Jeśli chodzi o retrapy,  to większość została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

  • IX 2021 – w tym: 3 trzcinniczki i 1 makolągwa,
  • VII-VIII 2021 – 13 w tym: 1 czarnogłówka, 9 makolągw, 1 mazurek i 2 modraszki,
  • VI 2021 – 2 potrzosy,
  • III-IV 2021 – 5 w tym: 2 rudziki, 1 kos i 2 raniuszki,
  • IX-XI 2020 – 2 w tym: 1 sikora uboga i 1 modraszka,
  • VII-VIII 2020 – 4 w tym: 1 bogatka, 1 makolągwa, 1 modraszka i 1 kapturka,
  • IV 2020 – 1 modraszka,
  • X 2019 – 1 kos,
  • VIII 2018 – 2 w tym: 1 modraszka i 1 potrzos,
  • VI 2017 – 1 kos.

Retrapem z nieco odleglejszego miejsca była wspomniana na początku dymówka zaobrączkowana 28.08.2021 r. na Jeziorze Rogozińskim – odległość 2,0 km.

No i najciekawszy retrap. W dniu 17 września złapał się dorosły samiec potrzosa z obrączką hiszpańskiej centrali SAN SEBASTIAN.

Ptak został zaobrączkowany 1 listopada 2020 r. jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia na śródziemnomorskim wybrzeżu w prowincji TARRAGONA. Miejsce to odległe jest od Rogoźna o 1.731 km w linii prostej.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 13 – 15.09.2021 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 13 – 15.09.2021 R.

Kolejny odłowów w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Łapaliśmy przez dwa dni i jeden wieczór. Złapało się 100 ptaków z 14 gatunków, w tym 3 retrapy.  Dominantem okazały się makolągwy przylatujące tutaj na noclegowisko i trzcinniczki. Wciąż na noclegowisku nie pojawiły się: szpaki, potrzeszcze i pliszki żółte. Sporym zaskoczeniem były dość liczne remizy, które są ostatni rzadkimi gośćmi. Największą jednak niespodzianką był młodociany (w pierwszym kalendarzowym roku życia) samiec gołębiarza.

No i pełna lista odłowu:

OSTATNIE DYMÓWKI?

OSTATNIE DYMÓWKI?

Intensywne odłowy dymówek Hirundo rustica na noclegowiskach zakończyliśmy 6 września w Boguniewie. Wydawało się wówczas, że ptaki te zniknęły już (na ten rok) całkowicie z naszego terenu. I rzeczywiście rozglądając się po niebie nie było ich widać. W czasie prowadzonych od 16 września odłowów w dolinie Wełny w Cieślach zauważyliśmy jednak przelatujące grupki tych ptaków. W związku z tym podjęliśmy próbę zwabienia ich w godzinach wieczornych w pobliżu leżącego w dolinie zarastającego stawu. Ku naszemu zaskoczeniu 18 września złapało się aż 107 dymówek. Co ciekawe, był wśród nich osobnik, którego zaobrączkowaliśmy na naclegowisku na Jeziorze Rogozińskim 29 sierpnia br. Jeszcze ciekawsze jest to, że inny osobnik zaobrączkowany na tym noclegowisku trzy dni wcześniej, w dniu 6 września został złapany południu Węgier – 755 km na południe od Rogoźna. W kolejnych dniach łapało się już znacznie mniej dymówek: 19.06.2021 – 6; 20.09.2021 – 5; 21.09.2021- 23. Po prawie tygodniowej przerwie, nad trzcinowiskami pojawiły się znów nieliczne osobniki tego gatunku. Wieczorem 27 września latało ich siedem, z czego pięć się złapało – sądziliśmy, że to już ostatnie, więc uwieczniliśmy jednego z tych ptaków. Kolejnego dnia niebo było puste. Wieczorem 29 września zauważyliśmy jednak pojedynczą jaskółkę, a z sieci wyjęliśmy dwa osobniki – no, teraz to już z całą pewnością ostanie, więc znów zdjęcie tych “ostatnich”. Jakież było zdziwienie, gdy w południe 30 września w sieci ustawionej w innym miejscu doliny wisiała kolejna “ostatnia” jaskółka. Pewnie bezpieczniej będzie pisać “najpóźniejszy odłów” dymówki w okolicach Rogoźna. Jeśli jeszcze w październiku będą jakieś niespodzianki, to będzie olbrzymia niespodzianka. Poniżej trzy zdjęcia kolejnych “ostatnich” dymówek.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

BOGUNIEWO – STAW, 7.09.2021 R.

BOGUNIEWO – STAW, 7.09.2021 R.

Czwarty i jak się okazało ostatni dzień odłowu dymówek nocujących na stawie w Boguniewie. Złapało się 36 ptaków z 7 gatunków, w tym 0 retrapów. Po jednym dniu przerwy w łapaniu, przyleciało bardzo mało dymówek. Następnego dnia, gdy zwijaliśmy sieci, zauważyliśmy ich zaledwie kilka. Co ciekawe, zniknęły całkowicie również z miejsc w których nie prowadziliśmy odłowów. W minionych latach łapaliśmy dymówki nawet w trzeciej dekadzie września. Może zniknęły ptaki miejscowe i pojawią się jeszcze przelotne jaskółki z północy Europy.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  12
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  10
Mazurek Passer montanus  8
Potrzos Emberiza schoeniclus  2
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  2
Łozówka Acrocephalus palustris  1
Pliszka żółta Motacilla flava  1

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

BOGUNIEWO – STAW, 5.09.2021 R.

BOGUNIEWO – STAW, 5.09.2021 R.

Trzeci dzień odłowu dymówek nocujących na stawie w Boguniewie.

Złapały się 354 ptaki z 7 gatunków, w tym 2 retrapy. Większość z tych ptaków to dymówki – 336. Z analizy składu zgrupowania dymówek wynika, że młode ptaki stanowiły 81,0%, co daje 8,50 młodego na 2 dorosłe. Jeśli chodzi o płeć dorosłych dymówek, to 34 oznaczono jako samce, 21 jako samice, a w przypadku 9 nie ustalono płci. Dwa samce miały wyjątkowo długie widełki: 82 i 88 mm. Ten drugi jest tegorocznym rekordzistą – poniżej jego zdjęcie.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  335 + 1 retrap
Mazurek Passer montanus  5
Brzegówka Riparia riparia  5
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  3 + 1 retrap
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  2
Łozówka Acrocephalus palustris  1
Potrzos Emberiza schoeniclus  1

Jeśli chodzi o retrapy, to były tylko dwa:

  • trzcinniczek z poprzedniego dnia,
  • dymówka zaobrączkowana 26.08.2021 r. na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

BOGUNIEWO – STAW, 4.09.2021 R.

BOGUNIEWO – STAW, 4.09.2021 R.

Drugi dzień odłowu dymówek nocujących na stawie w Boguniewie.

Złapały się 502 ptaki z 10 gatunków, w tym 8 retrapów. Większość z tych ptaków to dymówki – 458. Z analizy składu zgrupowania dymówek wynika, że młode ptaki stanowiły 76,2%, co daje 6,42 młodego na 2 dorosłe. Jeśli chodzi o płeć dorosłych dymówek, to 54 oznaczono jako samce, 40 jako samice, a w przypadku 15 nie ustalono płci. Jeden samiec miał wyjątkowo długie widełki – 86 mm. Poniżej jego zdjęcie. Na obrzeżach noclegowiska dymówek nocowały również mazurki. Młodociane osobniki przechodzą właśnie pierzenie postjuwenalne, po którym nie da się ich odróżnić od ptaków dorosłych.

Wśród odłowionych jaskółek był jeden wyjątkowy osobnik – młodociany mieszaniec międzygatunkowy oknówki Delichon urbicum i dymówki Hirundo rustica. To bardzo rzadki okaz, choć w czasie naszych wieloletnich odłowów na noclegowiskach złapaliśmy już wcześniej trzy takie hybrydy.

 

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  450 + 8 retrapów
Mazurek Passer montanus  29
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  7
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  2
Potrzos Emberiza schoeniclus  1
Brzegówka Riparia riparia  1
Łozówka Acrocephalus palustris  1
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  1
Szpak Sturnus vulgaris  1
Oknówka X dymówka Delichon urbicum x Hirundo rustica  1

 

Jeśli chodzi o retrapy, to były nimi tylko dymówki i wszystkie, poza jednym z poprzedniego dnia, zaobrączkowane na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim w Rogoźnie w następujących terminach:

  • 28.08.2021 – 1,
  • 24.08.2021 – 3,
  • 21.08.2021 – 2,
  • 11.09.2019 – 1.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

BOGUNIEWO – STAW, 3.09.2021 R.

BOGUNIEWO – STAW, 3.09.2021 R.

Po zakończeniu odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego przenieśliśmy się do Boguniewa – 5,67 km na południe od poprzedniego noclegowiska. W tym roku dymówki nocowały w trzcinowiskach na stawie, a nie na jeziorze jak to miało miejsce w czasie dwóch poprzednich sezonów w Boguniewie. Sieci ustawiliśmy w trzcinowisku o wymiarach 80 x 15 m.

Odłowy przeprowadziliśmy w godzinach wieczornych, kiedy ptaki zbierają się w tym miejscu na noclegowisko, co potwierdziły wcześniejsze obserwacje. Dodatkowo wabiliśmy jaskółki głosem z magnetofonu. Złapały się 644 ptaki z 8 gatunków, w tym 5 retrapów. Większość z tych ptaków to dymówki – 614. Z analizy składu zgrupowania dymówek wynika, że młode ptaki stanowiły 74,3%, co daje 5,77 młodego na 2 dorosłe. Jeśli chodzi o płeć dorosłych dymówek, to 65 oznaczono jako samce, 68 jako samice, a w przypadku 25 nie ustalono płci. O tej porze roku płeć oznacza się po długości “widełek”, tj. odległości między końcami środkowych i skrajnych sterówek. Część samic ma jeszcze widoczną plamę lęgową i wtedy ta cecha jest decydująca. Trzy samce miały wyjątkowo długie widełki: 80, 82 i 82 mm. Jeden z rekordzistów na zdjęciu poniżej.

Taka koncentracja ptaków przyciąga drapieżniki. Najczęściej są to kobuzy, raz była to płomykówka, a tym razem polował młody samiec krogulca.

Tego wieczora złapała się też jedna łozówka, która okazała się jedenastotysięcznym zaobrączkowanym w tym roku ptakiem.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  609 + 5 retrapów
Brzegówka Riparia riparia  11
Mazurek Passer montanus  9
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  4
Potrzos Emberiza schoeniclus  3
Krogulec Accipiter nisus  1
Łozówka Acrocephalus palustris  1
Piecuszek Phylloscopus trochilus  1

 

Jeśli chodzi o retrapy, to były nimi tylko dymówki i wszystkie zaobrączkowane w tym roku na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim w Rogoźnie:

  • 30.08.2021 – 1,
  • 27.08.2021 – 1,
  • 21.08.2021 – 3.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

 

 

JEZIORO ROGOZIŃSKIE 1.09.2021 R.

JEZIORO ROGOZIŃSKIE 1.09.2021 R.

Siódmy – ostatni w tym roku odłów w trzcinowisku na brzegu Jeziora Rogozińskiego. Miejsce i liczba sieci taka sama jak w poprzednich odłowach. Odłów z wabieniem dymówek głosem z magnetofonu. Złapało się 25 ptaków z 5 gatunków, w tym 0 retrapów. Jak zwykle, prawie wszystkie ptaki to oczywiście dymówki – 17.  Jak widać z liczby dymówek, to już koniec na ten rok w tym miejscu. Za jakiś czas postaramy się przeanalizować cały tegoroczny odłów w tym miejscu i zamieścimy go w “ARTYKUŁACH”.

Pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  17
Pliszka siwa Motacilla alba  5
Brzegówka Riparia riparia  1
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  1
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  1

 

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 27 – 30.08.2021 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 27 – 30.08.2021 R.

Kolejny odłowów w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Łapaliśmy przez trzy wieczory i jeden ranek, w tym jeden wieczór wabiliśmy dymówki głosem z magnetofonu. W tym samym dniu łapaliśmy na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim, bez wabienia. Okazało się, że można w ten sposób “przeciągnąć” część ptaków. Złapało się 110 ptaków z 11 gatunków, w tym 9 retrapów.  Na tę liczbę złożyły się przede wszystkim dymówki i makolągwy, które przyleciały tutaj na noclegowisko. Wśród ptaków trzcinowisk dominował oczywiście trzcinniczek. Jeśli chodzi o dymówki, to w poszczególnych dniach odłowiliśmy odpowiednio: 46 (głos), 0 i 1 osobników. Większość z nich to były ptaki w pierwszym kalendarzowym roku życia – 88,9%, co daje 8,44 młodego na 2 dorosłe. Znów zabrakło na noclegowisku: szpaków, potrzeszczy i pliszek żółtych.

No i pełna lista odłowu:

Jeśli chodzi o retrapy, to wszystkie zostały zaobrączkowana tutaj w następujących terminach:

  • VIII 2021 – w tym: 1 trzcinniczek, 1 potrzos,
  • VII 2021 – w tym: 1 makolągwa, 1 brzęczka,
  • IV 2021 – makolągwa,
  • V 2018 – 1 trzcinniczek,
  • VIII 2016 – trzcinniczek,

oraz na noclegowisku na Jez. Rogozińskim:

  • 24.08.21 – 1 dymówka,
  • 21.08.21 – 2 dymówki,
  • 23.07.20 – 1 dymówka.

Jak widać, trzy dymówki zmieniły noclegowisko i nocowały tam, gdzie je przywabiono głosem z magnetofonu. Odległość między tymi dwoma miejscami nocowania wynosi 1,58 km.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska