Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

OWCZEGŁOWY – POLA 16-17.01.2021 R.

OWCZEGŁOWY – POLA 16-17.01.2021 R.

Dwudniowy odłów ptaków żerujących na otwartych polach między Rogoźnem i Owczegłowami. Jedno pole to ściernisko po kukurydzy a drugie to coś w rodzaju ugoru lub porzuconej uprawy łubinu. Jak widać pola pokryte sporą warstwą śniegu. To były chyba dwa najzimniejsze dni stycznia. Drugi (niedzielny) odłów zaczynaliśmy przy temperaturze  -14,5oC, a kończyliśmy przy  -13,5oC. Sieci ustawiliśmy Wzdłuż rowu melioracyjnego przecinającego pola, porośniętego drzewami i krzewami.

Od czasu do czasu ptaki zrywały się z pól i przelatywały na ten zadrzewiony pas.   Złapało się 305 ptaków z 4 gatunków, w tym 1 retrap. Dominantem były zięby Fringilla coelebs – 63,6%. Struktura wiekowa odłowionych zięb wyglądała następująco: ptaki w drugim kalendarzowym roku życia czyli z lęgów 2020 roku – 81,4%; ptaki starsze – 18,6%. Jeśli chodzi o płeć odłowionych osobników, to samce stanowiły 84,5% a samice tylko 15,5%. Reasumując wśród odłowionych zięb dominowały młodociane samce – 68,0%. Drugi pod względem liczebności gatunek, to jer Fringilla montifringilla. Jery pojawiają się u nas tylko w okresie przelotów i zimą. W czasie opisywanego łapania stanowiły 23,6%. Przeanalizowaliśmy je podobnie jak zięby ze względu na wiek i płeć. Struktura wiekowa: ptaki w drugim kalendarzowym roku życia – 91,7%, ptaki starsze – 8,3%. Jak widać udział młodocianych osobników jeszcze większy niż u zięby. Zdecydowanie inaczej wyglądała struktura płciowa: samce – 51,4%, samice 48,6%; czyli prawie równy udział obu płci, z lekka tylko przewagą samców. Trzecim licznym gatunkiem były mazurki Passer montanus – 12,1% odłowu. Co ciekawe, w żerujących stadach nie było żadnych łuszczaków, czyli ptaków z rodzaju Carduelis.

Przemieszczające się po polach stada “drobiazgu” przyciągnęły natomiast ptaki drapieżne. Zaobserwowaliśmy: myszołowa, drzemlika, błotniaka zbożowego i srokosze. Te ostatnie okazały się czwartym gatunkiem w naszych sieciach. Widoczna na zdjęciach rana na moim kciuku to właśnie robota jednego z nich.

Kilka zięb miało na nogach “kurzajkowate” narośla. Takie osobniki spotykamy prawie zawsze, gdy łapiemy nieco więcej przedstawicieli tego gatunku.

Pełna lista odłowu wygląda następująco:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Zięba Fringilla coelebs  194
Jer Fringilla montifringilla  72
Mazurek Passer montanus  36 + 1 retrap
Srokosz Lanius excubitor  2

Tylko jeden mazurek nosił wcześnie założoną przez nas obrączkę. Zaobrączkowaliśmy go 18.11.2020 r. w Cieślach, czyli 2 km na północ od miejsca ponownego stwierdzenia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 9.01.2021

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 9.01.2021

Pierwsze tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Jak widać na załączonym zdjęciu aura zimowa. Od świtu do 13.00 złapało się 97 ptaków z 7 gatunków, w tym 27 retrapów.

Jak zwykle o tej porze roku dominowały bogatki – 66,0% wszystkich złapanych ptaków. Przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 56,3% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego, a ptaki starsze to 43,7%.  Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to samców było aż 70,3%, samice stanowiły 26,6%. W dwóch przypadkach z uwagi na cechy pośrednie zrezygnowaliśmy z określenia płci.

Znaczna przewaga samców i duży udział osobników starszych niż z ostatniego sezonu lęgowego, to sytuacja typowa dla środka zimy. Nietypowe dla styczniowych odłowów przy tym karmniku były trzy złapane rudziki.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  47 + 17 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  17+ 7 retrapów
Rudzik Erithacus rubecula  3
Dzwoniec Carduelis chloris  1 + 1 retrap
Sikora uboga Poecile palustris  2 retrapy
Dzięcioł średni Dendrocopos medius  1
Mazurek Passer montanus  1

 

Udział retrapów był duży – 27,8%. Wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:

  • III 2020 – 6 w tym: 2 bogatki, 3 modraszki i 1 sikora uboga
  • II 2020 – 5  w tym: 2 bogatki, 1 modraszka, 1 sikora uboga i 1 dzwoniec,
  • III 2019 – 8 w tym: 5 bogatek, i 3 modraszki,
  • II 2019 – 1 bogatka,
  • I 2019 – 3 bogatki,
  • XII 2018 – 3 bogatki,
  • II 2018 – 1 bogatka.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

KORMORANY

KORMORANY

17.01.2021, Rogoźno, Jerzy Dąbrowski  i Bronisława Peplińska

  • kormoran Phalacrocorax carbo–  5 przelatujących (od dwóch dni temp. -10 do -15oC).
UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 5 – 7.12.2020 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 5 – 7.12.2020 R.

Pierwszy zimowy odłów w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Sieci ustawiliśmy w trzcinowiskach i na ich obrzeżach porośniętych szpalerami krzewiastych i drzewiastych wierzb. Odłowy prowadziliśmy przez dwa całe dni i jeden ranek.  Złapały się 32 ptaki z 9 gatunków, w tym 13 retrapów. Ptaków było bardzo mało. Dominantem były modraszki. Były też zimujące pokrzywnice i potrzos. W łanach trzcin odzywały się wąsatki ale złapały się tylko cztery.

Pełna lista odłowu wygląda następująco:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Modraszka Cyanistes caeruleus  8 + 7 retrapów
Wąsatka Panurus biarmicus  2 + 2 retrapy
Bogatka Parus major  1 + 2 retrapy
Makolągwa Carduelis cannabina  1 + 1 retrap
Czeczotka Carduelis flammea  2
Trznadel Emberiza citrinella  2
Pokrzywnica Prunella modularis  1
Potrzos Emberiza schoeniclus  1
Czarnogłówka Poecile montanus  1 retrap

Większość retrapów, to ptaki zaobrączkowane w Cieślach w tym roku.  Starsze ptaki to:

  • modraszka zaobrączkowana tutaj 1.11.2018 r.,
  • dwie modraszki zaobrączkowane tutaj 27.08.2018 r. (dla jednej z nich to już 10 stwierdzenie w tym miejscu),
  • modraszka zaobrączkowana tutaj 17.09.2018 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE – KRAŃCOWA 16-27.11.2020 R.

CIEŚLE – KRAŃCOWA 16-27.11.2020 R.

Odłowy przy karmniku ustawionym przy krzewach rosnących na koronie kanału melioracyjnego oraz na granicy kanału i ścierniska po kukurydzy.  Złapało się 121 ptaków z 11 gatunków, w tym 30 retrapów. Dominantem była oczywiście bogatka ale sporo było też mazurków i modraszek. Najciekawszymi ptakami były czeczotki.

Pełna lista odłowu wygląda następująco:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  31 + 19 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  11 + 8 retrapów
Mazurek Passer montanus  17 + 1 retrap
Trznadel Emberiza citrinella  10
Dzwoniec Carduelis chloris  7
Zięba Fringilla coelebs  7
Jer Fringilla montifringilla  5
Czeczotka Carduelis flammea  2
Zimorodek Alcedo atthis  1 retrap
Dzierlatka Galerida cristata  1 retrap
Czarnogłówka Poecile montanus  1 retrap
Śpiewak Turdus philomelos  1

Większość retrapów, to ptaki zaobrączkowane w Cieślach w październiku i listopadzie bieżącego roku.  Starsze ptaki to:

  • bogatka zaobrączkowana tutaj 13.10.2018 r.
  • bogatka zaobrączkowana jako pisklę 19.05.2018 r. w lesie “Olszyna”,
  • dzierlatka zaobrączkowana tutaj 13.09.2019 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

MAŁA WIELKA NIESPODZIANKA

MAŁA WIELKA NIESPODZIANKA

W dniu 20 grudnia 2020 r. przeprowadziliśmy kontrolę nocną budek lęgowych rozwieszonych wokół Jeziora Chodzieskiego przez grupę miłośników ptaków z Chodzieży. Jest to największa z kontrolowanych przez nas linii budkowych – jest ich tam 100. Już ta liczba budziła respekt, i słusznie bo kontrola trwała siedem godzin. Już przy budce nr 11 (zajętej w sezonie lęgowym 2020 przez mazurki) stało się coś, czego w ogóle nie braliśmy  pod uwagę. Po włożeniu ręku w uchyloną budkę wyczułem dwa ptaki. Nie były to jednak mazurki, które jak dotąd jako jedyne spotykaliśmy nocujące parami. Te były znacznie mniejsze i znacznie bardziej ruchliwe. Po wyjęciu okazało się, że to strzyżyki Troglodytes troglodytes.

Jest to dziewiąty gatunek ptaka, którego spotkaliśmy w czasie nocnych, zimowych kontroli budek lęgowych, które prowadzimy od 8 lat po 2-5 razy każdej zimy, a mamy ich obecnie ok. 600. Do tej pory nocowały w naszych budkach: bogatka, modraszka, kowalik, dzięcioł duży, dzięcioł średni, dzięciołek, mazurek i wróbel.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

MARLEWO – POLE 21.11.2020 R

MARLEWO – POLE 21.11.2020 R

Jednodniowy odłów ptaków w uprawie słonecznika. Wygląda na to, że uprawa została “spisana na straty”, ponieważ słoneczniki już sczerniały i zaczynają gnić, wzdłuż uprawy o szerokości ok. 15 metrów są koleiny ciągnika. Z jednej strony przylega uprawa facelii a z drugiej przeorane ściernisko po kukurydzy. Koszyczki słoneczników, choć niezbyt dorodne, wypełnione są nasionami. Zastanawialiśmy się, jakie ptaki żerują na tym polu, bo bardzo liczne ślady znajdowały się na ziemi. Złapało się 77 ptaków z 2 gatunków, w tym 1 retrap. Ku naszemu zdziwieniu nie złapał się ani jeden dzwoniec, który jak wykazują obserwacje przy karmniku, jest ptakiem wyjątkowo chętnie zjadającym nasiona słonecznika. Na tym polu żerowały tylko bogatki i modraszki. Dominowały bogatki – ~82% wszystkich złapanych ptaków. Przeanalizowaliśmy odłowione bogatki pod względem wieku i płci. Większość, ~95% okazała się ptakami młodymi, z tegorocznego sezonu lęgowego. Jeśli chodzi o płeć, to stwierdziliśmy nieznaczną przewagę sami – ~54%. Podobne wyglądało to w przypadku modraszki, ale było ich zbyt mało, żeby przeprowadzać analizę statystyczną.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  62 + 1 retrap
Modraszka Cyanistes caeruleus  14

 

Mimo, że nigdy w tym miejscu nie łapaliśmy, trafiła się jedna bogatka z naszą obrączką, którą otrzymała 18.06 br, jako pisklę w budce nr 5 na naszej powierzchni “Owczegłowy”. Odległość w linii prostej 2,84 km.

W czasie pisania tego artykułu wiedzieliśmy już, że jedna z modraszek oznakowanych w czasie tego odłowu złapała się cztery dni później przy karmniku w Cieślach. Miejsca te dzieli odległość 3,35 km.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

NASZ BIELIK W BRANDENBURGII

NASZ BIELIK W BRANDENBURGII

Od kilku lat bielik Haliaeetus albicilla jest w okolicach Rogoźna ptakiem lęgowym. Pierwsze gniazdo stwierdzono w lesie “Olszyna”, a dwa lata temu kolejna para zbudowała gniazdo w lesie “Buczyna”. Kilkoro piskląt zostało zaobrączkowanych przez Tadeusza Mizerę z Komitetu Ochrony Orłów. Miałem przyjemność asystować w tych czynnościach. Do niedawna nie było żadnych wiadomości o zaobrączkowanych osobnikach. Czekaliśmy, a na otuchę mówiliśmy “brak złych wiadomości, to dobra wiadomość”. Kilka dni temu nadeszła pierwsza “bardzo dobra wiadomość”. Jednego z “olszynowych bielików” zidentyfikowano dzięki zdjęciom, z których udało się odczytać numeru obrączek. Był to jeden z dwojga piskląt zaobrączkowanych 2 czerwca 2016 roku – to ten z prawej strony.

W dniu 25 października 2020 roku widziano go i sfotografowano koło miejscowości Caminchem w Brandenburgii (Niemcy). Miejsce to odległe jest o 217 km w linii prostej od Rogoźna, a od zaobrączkowania minęło 1.606 dni. Ponieważ osobnik ten wkrótce osiągnie dojrzałość płciową, jest szansa, że informacja pochodzi z miejsca, w którym założy rodzinę. Będziemy z niecierpliwością czekać na kolejne wieści o nim.

Jerzy Dąbrowski