Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

KOLEJNY NOWY GATUNEK

KOLEJNY NOWY GATUNEK

W dniu 27.10.2011 r. otrzymałem od kolegów z Rościnna wiadomość, że na spuszczanych właśnie stawach rybnych w okolicach Skoków przebywa młodociana mewa czarnogłowa. Ponieważ nigdy tego gatunku ni widziałem, pojechałem i “zaliczyłem” nowy dla mnie gatunek ptaka.  żałowałem wtedy, że widzę go tuż poza granicą Gminy Rogoźno. No i po siedmiu latach otrzymałem SMSa, że   mewa czarnogłowa Larus melanocephalus została zaobserwowana na Jeziorze Budziszewskim. Mamy więc 236 gatunek na liście ptaków gminy. Obserwacji dokonał w dniu 11.07.2018 r.  Mateusz Loręcki z Zespołu Obrączkarskiego ROŚCINNO. Uczynił to w bardzo ciekawym miejscu: stał na brzegu Jeziora Budziszewskiego we wsi Grzybowo, gm. Skoki i obserwował mewę stojącą na kamieniu wystającym z tafli jeziora, a więc na terenie gm. Rogoźno. Był to osobnik w drugim kalendarzowym roku życia, a na dodatek nosił obrączki. Otrzymana informacja o okolicznościach zaobrączkowania tej mewy potwierdza prawidłowość oznaczenia gatunku oraz informuje nas skąd do nas przyleciała. Zaobrączkowano ją 18.03.2018 r. w  miejscowości Apeldoorn w Holandii, tj. 756 km od miejsca opisywanego stwierdzenia. Gratuluję Mateuszowi tej ciekawej obserwacji i dziękuję za nadesłane materiały oraz zgodę na ich opublikowanie.

Tekst: Jerzy Dąbrowski.  Fot.: Mateusz Loręcki

JEZIORO ROGOZIŃSKIE – 11-13.09.2018

JEZIORO ROGOZIŃSKIE – 11-13.09.2018

Po trzydniowych odłowach dymówek na Jeziorze Boguniewskim, postanowiliśmy sprawdzić, czy noclegowisko na Jeziorze Rogozińskim jest nadal wykorzystywane. Okazało się, że tak.  W związku z tym przeprowadziliśmy odłowy w trzy kolejne wieczory. Złapało się 209 ptaków z 4 gatunków, w tym 3 retrapy. Miłym zaskoczeniem był fakt, że w miejscu tym nocowało stadko pliszek siwych. Jeśli chodzi o dymówki, to pierwszego wieczora złapało się 105 ptaków, drugiego 63, a trzeciego tylko 15. dymówkami. Analiza składu zgrupowania nocujących dymówek pokazuje, że to już zupełnie inna grupa ptaków. Było wśród nich znacznie więcej pierwszorocznych ptaków, bo aż 83,5%, co w porównaniu z dorosłymi daje wynik ok. 10 młodych na 2 dorosłe ptaki. Nie złapał się ani jeden ptak z poprzedniego odłowu w tym miejscu. Ciekawostką łapania był kolejny trzcinniczek z białymi piórami na głowie.

 

 

 

No, i wyjątkowo krótka lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  179 + 2 retrapY
Pliszka siwa Motacilla alba  22
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  3
Modraszka Cyanistes caeruleus  1 + 1 retrap

Obie dymówki noszące już obrączki pochodziły ze zbiorowych noclegowisk, w tym: jedna z VII 2017 r. przy ujściu Małej Wełny w Cieślach, a druga z 17 VIII 2018 ze stawu w dolinie Wełny w Cieślach. Ponadto jedna dymówka złapała się w dwa kolejne wieczory.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

JEZIORO BOGUNIEWSKIE – 4, 6-8.09.2018

JEZIORO BOGUNIEWSKIE – 4, 6-8.09.2018

Po sprawdzeniu znanych nam z ubiegłych lat noclegowisk dymówek w najbliższej okolicy Rogoźna, postanowiliśmy sprawdzić, jak wygląda sytuacja w Boguniewie, gdzie w minionych latach złapaliśmy duże ilości nocujących jaskółek. Okazało się, że w tym roku jest tam również duże – liczące kilka tysięcy tych ptaków – noclegowisko. Ponieważ dysponowaliśmy skromnym, trzyosobowym zespołem, postawiliśmy tylko 70 m sieci na skraju miejsca, w którym ptaki zapadały na noc. Odłowy przeprowadziliśmy w trzy wieczory. Przez te trzy wieczory złapały się 843 ptaków z 13 gatunków, w tym 6 retrapów. Znakomita większość to oczywiście dymówki, które były celem tej akcji. Pierwszego dnia złapały się 494 dymówki, drugiego 249, trzeciego 46. Podobnie jak na poprzednich tegorocznych noclegowiskach przeprowadziliśmy analizę składu tego zgrupowania ptaków. Podobnie jak na starej żwirowni w Cieślach i Jeziorze Rogozińskim stwierdziliśmy bardzo duży udział ptaków dorosłych. W pierwszym dniu, stanowiły one 38,1%; a dla całego odłowu 38,0%. Przeliczając te proporcje z innej strony widać, że na 2 dorosłe dymówki zarówno dla pierwszego dnia, jak i całego odłowu przypadało 3,3 młodego. Dla porównania przytaczamy wyniki z tego samego miejsca z września 2015 r. Złapało się 1308 dymówek, w tym 24,8% dorosłych i 75,2% pierwszorocznych młodych. Na dwa dorosłe ptaki przypadało więc 6,1 młodego, czyli prawie dwukrotnie więcej niż w bieżącym roku. To kolejne potwierdzenie słabych tegorocznych lęgów.

Po przewiezieniu do bazy, ptaki zostały zaobrączkowane, a wszystkie dorosłe, retrapy i część młodych zostało zmierzonych, zważonych. Jednym z pomiarów jakie się wykonuje, jest długość widełek w ogonie, czyli odległości jaka dzieli najkrótsze (środkowe) i najdłuższe (skrajne) sterówki. Umożliwia to  w większości przypadków określenie płci u dorosłych dymówek. Za samce uznaje się ptaki, które mają widełki dłuższe, niż 53 mm, a za samice osobniki o widełkach krótszych niż 48 mm. W tym odłowie trafiły się samce o na prawdę imponujących widełkach, tj. 90 i 100 mm.

No, i jak zwykle pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  783 + 5 retrapów
Mazurek Passer montanus  30
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  7
Potrzos Emberiza schoeniclus  5
Modraszka Cyanistes caeruleus  5
Potrzeszcz Miliaria calandra  4
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  2 + 1 retrap
Dzwoniec Carduelis chloris  2
Podróżniczek Luscinia svecica  1
Brzegówka Riparia riparia  1
Brzęczka Locustella luscinioides  1
Kapturka Sylvia atricapilla  1
Kos Turdus merula  1

 

Z pięciu dymówek noszących już obrączki, cztery pochodziły ze zbiorowych noclegowisk, w tym: 1 z VIII 2014 r. przy ujściu Małej Wełny w Cieślach; 1 z IX 2015 r. na Jeziorze Boguniewskim i 2 z VIII 2018 r. na Jeziorze Rogozińskim. Jeden ptak został zaobrączkowany 4 VI 2014 r. w Studzieńcu jako pisklę. No i jeszcze jedna dymówka, która została zaobrączkowana pierwszego dnia i złapała się ponownie 2 dni później w tym samym miejscu. Rankiem 8 września złapała się pierwszoroczna rokitniczka z polską, ale nie naszą obrączką. Nie założyli jej również koledzy z najbliższego sąsiedztwa, czyli z Rościnna. Wiadomość wysłaliśmy do centrali obrączkarskiej i z niecierpliwością czekamy na dane o  zaobrączkowaniu tego ptaka. Dziś (19.09.2018) otrzymaliśmy informację o okolicznościach zaobrączkowania tej rokitniczki. Obrączkę założono trzy dni wcześniej o godz. 10.00 na Jeziorze Rakutowskim – 152 km w linii prostej na wschód od Boguniewa. Na zakończenie pragniemy podziękować Darkowi Graczowi za udział w tej akcji obrączkarskiej.

 

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

OWCZEGŁOWY – 31.08 – 01.09.2018

OWCZEGŁOWY – 31.08 – 01.09.2018

Po wielu dniach odłowów w trzcinowiskach, postanowiliśmy przypomnieć sobie jak wyglądają inne ptaki. Wybór padł na zadrzewienia porolne we wsi Owczegłowy. W odległości kilkuset metrów znajduje się nasza powierzchnia z 56 budkami, więc zawsze istnieje szansa na złapanie zaobrączkowanych w nich ptaków. Łapaliśmy już tutaj wielokrotnie. Jest to miejsce, w którym udaję się często złapać wszystkie sześć gatunków naszych sikor. I tym razem nas nie zawiodły – były wszystkie.

Przez jedno popołudnie i drugi cały dzień złapało się 110 ptaków z 21 gatunków, w tym 4 retrapy. Trudno mówić tutaj o jakimś dominującym gatunku. Jest to natomiast czas, kiedy ptaki znajdują się na różnych etapach wymiany piór, więc można sobie przypomnieć sporo zagadnień z oznaczania płci i wieku poszczególnych gatunków ptaków. Jednym z najciekawszych był młodociany zniczek – pierwszy raz widzieliśmy takiego zniczka.

No, i jak zwykle pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Raniuszek Aegithalos caudatus  14
Kapturka Sylvia atricapilla  13
Bogatka Parus major  9 + 2retrapy
Rudzik Erithacus rubecula  7
Czarnogłówka Poecile montanus  6 + 1 retrap
Sosnówka Periparus ater  6
Kos Turdus merula  6
Śpiewak Turdus philomelos  6
Trznadel Emberiza citrinella  5
Muchołowka żałobna Ficedula hypoleuca  5
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  5
Pełzacz leśny Certhia familiaris  4
Modraszka Cyanistes caeruleus  4
Czubatka Lophophanes cristatus  4
Piecuszek Phylloscopus trochilus  4
Sikora uboga Poecile palustris  2 + 1 retrap
Dzięcioł duży Dendrocpos major  1
Dzięcioł zielony Picus viridis  1
Zięba Fringilla coelebs  1
Pleszka Phoenicurus phoenicurus  1
Zniczek Regulus ignicapilla  1

Najstarszym retrapem była czarnogłówka zaobrączkowana tutaj jako dorosła 11.11.2013 r. – ma więc przynajmniej 6 lat. Kolejny ptak z obrączką, to sikora uboga zaobrączkowana również tutaj, ale 4.12.2016 r. jako ptak w 1 kalendarzowym roku życia – ma więc 2 lata. Dwa pozostałe, to bogatki zaobrączkowane w naszych budkach, na powierzchni “OWCZEGŁOWY” 16.05.2018 a pochodzące z dwóch różnych lęgów.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE – UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY – 27-29.08.2018

CIEŚLE – UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY – 27-29.08.2018

Kolejne sprawdzenie trzcinowiska, w którym zwykle bardzo licznie nocują ptaki. Okazuje się, że w tym roku jest ich relatywnie mało. Przez te trzy wieczory złapały się 164 ptaki z 12 gatunków, w tym 9 retrapów. O zbiorowym nocowaniu można mówić w przypadku dymówki i makolągwy. Dominantem była ta pierwsza, choć 52 ptaki, to bardzo skromna liczba jak na ten gatunek. Młode ptaki stanowiły 86,5%. Przeliczając te proporcje z innej strony widać, że na 2 dorosłe dymówki przypadało 12,9 młodego. To proporcje pasujące bardziej do tych stwierdzonych na stawie w dolinie Wełny (16 młodych na 2 dorosłe), natomiast zdecydowanie odbiegający od proporcji na dużych noclegowiskach w dolinie Wełny i na Jeziorze Rogozińskim (4  młode na 2 dorosłe). Zobaczymy, co będzie na kolejnych noclegowiskach – jeśli uda się je znaleźć. Z ptaków lęgowych dominował oczywiście trzcinniczek. Złapaliśmy kila osobników, które dopiero co opuściły gniazda i miały jeszcze nie w pełni wyrośnięte lotki – to bardzo późne lęgi!
A teraz pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  43 + 3 retrapy
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  41 + 1 retrap
Makolągwa Carduelis cannabina  33 + 2 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  12 + 3 retrapy
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  6
Pliszka żółta Motacilla flava  5
Potrzeszcz Miliaria calandra  3
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  2
Potrzos Emberiza schoeniclus  2
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  1
Mazurek Passer montanus  1
Pokląskwa Saxicola rubetra  1

Jeśli chodzi o retrapy, to najstarszym był trzcinniczek zaobrączkowany tutaj w VII 2017. Była modraszka zaobrączkowana 19.05.2018 jako pisklę w jednej z naszych budek w lesie “Olszyna”. Wszystkie “zretrapione” dymówki pochodziły z pobliskich noclegowisk: jedna z 18.08.2018 na stawie w Cieślach, dwie z 19.08.2018 na Jeziorze Rogozińskim.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE – STAW – 16-30.08.2018

CIEŚLE – STAW – 16-30.08.2018

Łapanie nad stawem w dolinie Wełny w Cieślach oraz na pobliskich ugorach. Okazjonalne odłowy w pobliżu miejsca zamieszkania, najczęściej ograniczone do godzin popołudniowych i wczesnych poranków. Pięć wieczorów odłów dymówek z wabieniem głosem, w małej kępie nadbrzeżnych trzcin. Złapało się 327 ptaków z 24 gatunków, w tym 18 retrapów. W zasadzie należy odłów podzielić na trzy grupy: noclegowisko dymówek, ptaki trzcinowisk, ptaki ugorów. Jeśli chodzi o noclegowisko dymówek, to trzeba powiedzieć, że byliśmy mile zaskoczeni, że w tak małej kępie trzcin (30 x 10 m) udało się odłowić aż 179 osobników. Jeszcze dziwniejsze jest to, że proporcja ptaków pierwszorocznych do starszych całkowicie odstaje od stwierdzonych w tym roku na innych noclegowiskach. Wyniosła ona aż 16 młodych dymówek na 2 dorosłe. Na innych, do tej pory zbadanych noclegowiskach proporcja ta wyniosła: 1,6 i 4,0 młodego na dwa dorosłe. Wśród pozostałych ptaków odławianych w trzcinowiskach na obrzeżach stawu dominowały dwa gatunki: potrzos i trzcinniczek. To pierwszy w tym roku tak wysoka liczebność potrzosa – widocznie ruszył przelot. Niewątpliwą atrakcją były odłowione zimorodki oraz młodociany samiec podróżniczka. Tym samym mamy stwierdzenie w dolinie Wełny wszystkich trzech gatunków słowików: szarego, rdzawego i podróżniczka. Jeśli chodzi o ptaki ugorów, to najliczniej łapały się kląskawki, kulczyki i makolągwy. Dwa ostatnie przylatują tutaj na żerowisko. Kląskawka jest tutaj od niedawna ptakiem lęgowym i jest już znacznie liczniejsza od pokląskwy, która gniazduje w tym miejscu “od zawsze”. Kląskawka dotarła do nas na drodze naturalnego rozprzestrzeniania się tego gatunku z południowego wschodu.

No, i jak zwykle pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  174 + 5 retrapów
Potrzos Emberiza schoeniclus  30 + 7 retrapów
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  33+ 3 retrapy
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  12
Piecuszek Phylloscopus trochilus  10
Kląskawka Saxicola torquata  9
Modraszka Cyanistes caeruleus  5 + 2 retrapy
Kulczyk Serinus serinus  6
Cierniówka Sylvia communis  5
Makolągwa Carduelis cannabina  5
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  3
Brzegówka Riparia riparia  3
Zimorodek Alcedo atthis  2 + 1 retrap
Muchołówka żałobna Ficedula hypoleuca  2
Łozówka Acrocephalus palustris  1
Szczygieł Carduelis carduelis  1
Rudzik Erithacus rubecula  1
Podróżniczek Luscinia svecica  1
Pliszka żółta Motacilla flava  1
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  1
Sikora uboga Poecile palustris  1
Pokląskwa Saxicola rubetra  1
Szpak Sturnus vulgaris  1
Kapturka Sylvia atricapilla  1

Z 18 retrapów warto napisać o ośmiu; pozostałe to ptaki, które zaobrączkowaliśmy tutaj lub w najbliższym sąsiedztwie w bieżącym roku. Zacznijmy od dymówek. Jeden ptak został zaobrączkowany na noclegowisku przy ujściu Małej Wełny  w VII 2016, jedna na noclegowisku przy ul. Lipowej w Cieślach 29.07.2018 a dwa na noclegowisku na Jez. Rogozińskim w Rogoźnie 19 i 21.08.2018. Ostatnia z dymówek została zaobrączkowana tutaj 7.04.2018. Najstarszy z “retrapów”, to trzcinniczek zaobrączkowany przy ujściu Małej Wełny 16.07.2013 r. jako ptak dorosły – ma więc przynajmniej 6 lat. Potrzosy nosiły nasze obrączki założone w IX 2014 i IV 2018 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

 

JEZIORO ROGOZIŃSKIE – 19, 21, 22.08.2018

JEZIORO ROGOZIŃSKIE – 19, 21, 22.08.2018

Wobec braku większych noclegowisk dymówek w dolinie Wełny w Cieślach postanowiliśmy poszukać tych ptaków w innych miejscach. Jedno z nich udało się znaleźć bardzo blisko, bo na miejskim odcinku Jeziora Rogozińskiego. Ptaki zbierały się w liczbie kilkuset w pasie nadbrzeżnych trzcin o szerokości ok. 30 m. Następnego dnia po zlokalizowaniu tego stanowiska przeprowadziliśmy pierwszy odłów, a po dniu przerwy dwa kolejne wieczorne łapania. Przez te trzy wieczory złapało się 328 ptaków z 3 gatunków, w tym 5 retrapów. Poza dymówkami , które były głównym celem akcji, złapało się tylko 7 innych ptaków. Analiza składu zgrupowania nocujących dymówek wykazała bardzo duży udział ptaków dorosłych. W pierwszym dniu, kiedy złapało się w sumie 195 dymówek, stanowiły one 39,5%; a dla całego odłowu (321 ptaków) 33,0%. Przeliczając te proporcje z innej strony widać, że na 2 dorosłe dymówki przypadały: dla pierwszego dnia – 3 młode, a dla całego odłowu – 4. To połowa tego, co stwierdzono na noclegowiskach w minionych latach.

No, i wyjątkowo krótka lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  316 + 5 retrapów
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  6
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  1

Z pięciu dymówek noszących już obrączki, cztery pochodziły ze zbiorowych noclegowisk, w tym: 2 z VIII 2014 r. na Małej Wełnie w Owczegłowach; 2 z VII-VIII 2018 z doliny Wełny w Cieślach. Ostatni, to ptak zaobrączkowany 30 VII 2018 na terenie betoniarni w Cieślach.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

WODOCIĄGI – 13-15.08.2018

WODOCIĄGI – 13-15.08.2018

Trzecie w tym roku łapanie w dolinie Wełny w Cieślach. Odłowy przeprowadzone w tym samym miejscu, co trzy tygodnie wcześniej. Z uwagi na wysokie temperatury pierwszego dnia zrobiliśmy 6-godzinną przerwę w godzinach południowych. Przez dwa pełne dni (po uwzględnieniu wspomnianej przerwy) złapało się 280 ptaków z 30 gatunków, w tym 30 retrapów. Pośród ptaków gniazdujących w tym środowisku dominantem znów okazał się trzcinniczek, choć było go o połowę mniej niż poprzednio. Najwięcej jednak złapało się mazurków, które przyleciały na noclegowisko w kępy krzewiastych wierzb porastających łąki. To niestety jedyny gatunek nocujący w tym roku na tym terenie. Pierwszy raz złapały się w tym roku wszystkie trzy gatunki świstunek: pierwiosnek, piecuszek i świstunka leśna. Warto podkreślić fakt odłowienia młodocianego słowika szarego, którego zasięg geograficzny obejmuje tereny wschodniej Europy. Na poprzednim łapaniu zaobrączkowaliśmy słowika rdzawego, którego zasięg obejmuje tereny zachodniej Europy. Oznacza to, że Rogoźno leży na styku areałów lęgowych tych dwóch gatunków.

A teraz oderwijmy się na chwilę od ptaków. Dolina Wełny jest terenem licznego występowania jednego z najbardziej inwazyjnych gatunków roślin – kolczurki klapowanej. Jest to jednoroczne pnącze z rodziny dyniowatych. Od lat staramy się tępić tę roślinę w miejscach, gdzie łapiemy ptaki. Płodność jej jest jednak olbrzymia. Z jednego nasionka wyrasta roślina, na której znajdują się dziesiątki owoców. Torebki nasienne po wyschnięciu roznoszone są przez wodę i powodują kolonizację nowych terenów. W miejscach jej masowego występowania trzciny są przygniecione do ziemi, jakby walec po nich przejechał, gałęzie wierzb łamią się pod ciężarem tych roślin. Zamieszczone zdjęcia pokazują siewki kolczurki z kwietnia i pnącze okrywające krzew w sierpniu.

No, i jak zwykle pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Mazurek Passer montanus  65 + 10 retrapów
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  54 + 10 retrapów
Potrzos Emberiza schoeniclus  19
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  17 + 2 retrapy
Kapturka Sylvia atricapilla  11
Modraszka Cyanistes caeruleus  7 + 4 retrapy
Dzwoniec Carduelis chloris  8 + 1 retrap
Potrzeszcz Miliaria calandra  8
Pliszka żółta Motacilla flava  7
Czarnogłówka Poecile montanus  7
Cierniówka Sylvia communis  5 + 2 retrapy
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  5
Brzęczka Locustella lusinioides  5
Łozówka Acrocephalus palustris  4
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  4
Piegża Sylvia curruca  3
Rudzik Erithacus rubecula  3
Bogatka Parus major  3
Trznadel Emberiza citrinella  2
Dymówka Hirundo rustica  2
Sikora uboga Poecile palustris  2
Śpiewak Turdus philomelos  1 + 1 retrap
Zimorodek Alcedo atthis  1
Makolągwa Carduelis cannabina  1
Pełzacz leśny Certhia familiaris  1
Sójka Garrulus glandarius  1
Słowik szary Luscinia luscinia  1
Świstunka leśna Phylloscopus sibilatrix  1
Piecuszek Phylloscopus trochilus  1
Kos Turdus merula  1

Z 30 retrapów warto napisać o dziewięciu; pozostałe to ptaki, które zaobrączkowaliśmy tutaj lub w najbliższym sąsiedztwie w bieżącym roku. Bez wątpienia najciekawszym jest trzcinniczek zaobrączkowany 19.08.2016 r. jako ptak w 1 kalendarzowym roku życia, na jezorze Dróżno koło Elbląga – odległość 216 km w linii prostej. Kolejnych 6 retrapów to również trzcinniczki ale zaobrączkowane w Cieślach. Najstarszy z nich zaobrączkowany jako dorosły 31.07.2013 r. Kolejne trzcinniczki zaobrączkowaliśmy: 27.07.2014, 17.07.2015, 4.08.2015 i 10.06.2017 – 2 osobniki. Złapał się też dzwoniec zaobrączkowany 1.10.2016 roku jako ptak dorosły oraz modraszka zaobrączkowana 19.05.2018 jako pisklę w jednej z naszych budek w lesie “Olszyna”.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

 

CIEŚLE-STARA ŻWIROWNIA – 27-30.07.2018

CIEŚLE-STARA ŻWIROWNIA – 27-30.07.2018

Pierwsze po kilkuletniej przerwie łapanie na zatrzcinionej starej żwirowni w pobliżu ujścia Rudki do Wełny. Tutaj trzciny wyrastają z wody sięgającej mniej więcej do kolan. To trzecie miejsce w dolinie Wełny w Cieślach, gdzie zwykle o tej porze licznie nocowały pliszki i jaskółki. Przez wieczór, dwa pełne dni i ranek ostatniego dnia złapało się 313 ptaków z 20 gatunków, w tym 22 retrapy. Dwa wieczory łapaliśmy z wabieniem dymówek głosem z magnetofonu. Efekt był pozytywny. Pierwszego wieczoru (bez wabienia) złapały się 4 dymówki, drugiego wieczoru 61, a trzeciego 36. Tym samym właśnie dymówka okazała się dominantem. Spośród  ptaków gniazdujących w tym środowisku najliczniej łapały się oczywiście trzcinniczki. Z analizy zgrupowania nocujących tutaj dymówek wynika, że aż 55,2% stanowiły ptaki dorosłe. W minionych latach zdecydowaną większość nocujących stad stanowiły młode z danego sezonu. Lepiej wyglądało to u trzcinniczków: 37,8% ptaków dorosłych; ale to też więcej niż w minionych latach. Wygląda na to, że sukces gniazdowy ptaków jest w tym roku mniejszy.Wśród złapanych trzcinniczków był jeden z białymi piórami – po jednej pokrywie I-rzędowej w każdym skrzydle. Największą niespodzianką był bączek – najmniejsza nasza czapla.

No, i pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dymówka Hirundo rustica  99 + 6 retrapów
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  88 + 2 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  17 + 1 retrap
Trznadel Emberiza citrinella  16 + 2 retrapy
Piecuszek Phylloscopus trochilus  11 + 2 retrapy
Potrzos Emberiza schoeniclus  12
Kapturka Sylvia atricapilla  9
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  8 + 1 retrap
Brzęczka Locustella luscinioides  6 + 1 retrap
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  6
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  5
Bogatka Parus major  1 + 4 retrapy
Łozówka Acrocephalus palustris  4
Cierniówka Sylvia communis  3
Pliszka siwa Motacilla alba  2 + 1 retrap
Czarnogłówka Poecile montanus  1 + 1 retrap
Zimorodek Alcedo atthis  1
Bączek Ixobrychus minutus  1
Gąsiorek Lanius collurio  1
Kos Turdus merula  1 retrap

Jeśli chodzi o retrapy, to zacznijmy od dymówek. Cztery z nich zostały zaobrączkowane jako pierwszoroczne młode na zbiorowych noclegowiskach: jedna w VI 2015 na Małej Wełnie w Owczegłowach a trzy w VII 2016 w Cieślach, przy ujściu Małej Wełny. Dwie pozostałe dymówki, to ptaki lęgowe z Mikołajewa: jedna zaobrączkowana jako pisklę 19.06.2017 a druga jako lotny młody w pomieszczeniu z gniazdem w dniu 4.06.2018. Pozostałe ptaki pochodziły z doliny Wełny w Cieślach: trznadel zaobr.  12.10.2014; pliszka siwa zaobr. 22.07.2016; modraszka zaobr. 27.08.2017 roku. Złapały się też dwie bogatki zaobrączkowane jako pisklęta w V 2016 roku w pobliskim lesie “Olszyna”. Pozostałe nie opisane tutaj retrapy, to ptaki zaobrączkowane w najbliższej okolicy w tym roku.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

WODOCIĄGI – 20-22.07.2018

WODOCIĄGI – 20-22.07.2018

Drugie w tym roku łapanie w dolinie Wełny w Cieślach. Po wiosennych rozlewiskach nie ma już ani śladu – nawet w starorzeczach nie było już wody. Przez dwa pełne dni złapało się 446 ptaków z 26gatunków, w tym 23 retrapy. Zdecydowanym dominantem okazał się trzcinniczek. Licznie łapały się też pierwiosnki. Wśród odłowionych ptaków były 4 gatunki pokrzewek, w tym bardzo rzadko łapana jarzębatka. Nie było tylko ostatniego naszego gatunku z tej grupy, tj. gajówki. Coś się chyba niedobrego z tym gatunkiem dzieje, ponieważ już bardzo dawno nie mieliśmy okazji jej obrączkować.  Niestety nie stwierdziliśmy gromadzenia się na noclegowiska pliszek żółtych. Jak zwykle pojawiły się natomiast modraszki, które są poza sezonem lęgowym typowymi trzcinowymi sikorami. Większość odłowionych ptaków – 81%, to tegoroczne młode. Wśród złapanych trzcinniczków był jeden z białymi piórami na głowie.

No, i pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  145 + 10 retrapów
Piecuszek Phylloscopus trochilus  73 + 1 retrap
Modraszka Cyanistes caeruleus  31 + 1 retrap
Cierniówka Sylvia communis  31 + 1 retrap
Szpak Sturnus vulgaris  24
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  20 + 1 retrap
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  18
Łozówka Acrocephalus palustris  17
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  13 + 1 retrap
Piegża Sylvia curruca  11
Bogatka Parus major  7 + 3 retrapy
Mazurek Passer montanus  4 + 2 retrapy
Brzęczka Locustella luscinioides  4 + 1 retrap
Pliszka żółta Motacilla flava  4 + 1 retrap
Kapturka Sylvia atricapilla  3 + 1 retrap
Śpiewak Turdus philomelos  3
Trznadel Emberiza citrinella  2
Potrzos Emberiza schoeniclus  2
Dymówka Hirundo rustica  2
Czarnogłówka Poecile montanus  2
Jarzębatka Sylvia nisoria  2
Pełzacz leśny Certhia familiaris  1
Zaganiacz Hipploais icterina  1
Gąsiorek Lanius collurio  1
Słowik szary Luscinia megarhynchos  1
Pleszka Phoenicurus phoenicurus  1

Najciekawszym retrapem był trzcinniczek z belgijską obrączką – wciąż czekamy na dane z zaobrączkowania tego ptaka. Pozostałe retrapy, to ptaki, które zaobrączkowaliśmy tutaj lub w najbliższym sąsiedztwie w minionych latach lub wiosną tego roku.Najstarsze z nich to: trzcinniczek zaobrączkowany tutaj jako dorosły 31.07.2013 r. oraz rokitniczka zaobrączkowana po drugiej stronie rzeki 31.08.2013 r. jako ptak w pierwszym roku życia. Z  VII 2014 roku pochodziły 2 trzcinniczki. Z VIII 2015 r. – 1 trzcinniczek. Z 2016 roku: 1 cierniówka i 1 piecuszek. Z VI-VII 2017 r.  – 4 trzcinniczki. Złapały się też trzy bogatki i jedna modraszka zaobrączkowane jako pisklęta w V i VI bieżącego roku w pobliskim lesie “Olszyna”. Dwie bogatki pochodziły z tego samego lęgu.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska