Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

CIEŚLE-WODOCIĄGI – 10-12.07.2020 R.

CIEŚLE-WODOCIĄGI – 10-12.07.2020 R.

Kolejne, po trzymiesięcznej przerwie, łapanie w zakrzewionej części doliny Wełny. Złapały się 393 ptaki z 33 gatunków, w tym 21 retrapów.  Zdecydowanymi dominantami były ptaki z rodzaju Acrocephalus, które stanowiły 42,5% całego odłowu. Zgodnie z oczekiwaniami najliczniejszym z nich był trzcinniczek; zaskoczyła natomiast bardzo duża liczebność bliźniaczego gatunku czyli łozówki. Niektóre, zwłaszcza młode, osobniki tych gatunków mają cechy mieszane i trzeba decydować, których cech jest więcej. Jeśli w kolejnych sezonach udaje się je odłowić jest możliwość weryfikacji prawidłowości oznaczenia. W żargonie obrączkarskim takie osobniki noszą nazwę “łoźniczka”. Zbliżona liczebność trzcinniczka i łozówki wynika z faktu, że trzcinowiska są suche i poprzerastane pokrzywami, co “podoba się” łozówkom. Kolejną istotną w tym środowisku grupę ptaków stanowią świstunki, czyli rodzaj Phylloscopus. Na tym odłowie pojawiły się wszystkie trzy gniazdujące u nas gatunki: piecuszek, pierwiosnek i świstunka leśna.

Z rzadziej łapanych ptaków udało się odłowić: zimorodki, dzięcioła zielonego, dzięciołka i słowika rdzawego.

Zapowiedzią przyszłych noclegowisk były nieliczne pliszki żółte, makolągwy i szpaki, które przyleciały w łany trzcin pod wieczór. Nie pojawiły się jeszcze mazurki i sroki.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  65+ 4 retrapy
Piecuszek Phylloscopus trochilus  44 + 3 retrapy
Łozówka Acrocephalus palustris  42 + 2 retrapy
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  41 + 1 retrap
Bogatka Parus major  24 + 5 retrapów
Kapturka Sylvia atricapilla  20 + 1 retrap
Modraszka Cyanistes caeruleus  18 + 1 retrap
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  17
Cierniówka Sylvia communis  13 + 1 retrap
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  12
Raniuszek Aegithalos caudatus  11
Pliszka żółta Motacilla flava  7
Rudzik Erithacus rubecula  6
Dymówka Hirundo rustica  6
Dzwoniec Carduelis chloris  5
Remiz Remiz pendulinus  5
Makolągwa Carduelis cannabina  4
Potrzos Emberiza schoeniclus  2 + 2 retrapy
Brzęczka Locustella luscinioides  4
Trznadel Emberiza citrinella  2 + 1 retrap
Mazurek Passer montanus  3
Piegża Sylvia curruca  3
Kos Turdus merula  3
Zimorodek Alcedo atthis  2
Pleszka  Phoenicurus phoenicurus  2
Czarnogłówka Poecile montanus  2
Szpak Sturnus vulgaris  2
Śpiewak Turdus philomelos  2
Dzięciołek Dendrocopos minor  1
Gąsiorek Lanius collurio  1
Słowik rdzawy Luscinia megarhynchos  1
Świstunka leśna Phylloscopus sibilatrix  1
Dzięcioł zielony Picus viridis  1

Wszystkie retrapy, to ptaki zaobrączkowane tutaj lub w najbliższej okolicy w latach 2016-20:

  • V-VI 2020 – 2 bogatki zaobr. jako pisklęta w pobliskim lesie “Olszyna”,
  • IV 2020 – 2, w tym: 1 piecuszek, 1 bogatka,
  • IX-X 2019 – 2, w tym: 1 modraszka, 1 trzcinniczek,
  • VI-VIII 2019 – 5, w tym: 1 piecuszek, 1 cierniówka, 1 łozówka, 1 trzcinniczek, 1 rokitniczka,
  • IV 2019 – 3, w tym: 1 piecuszek, 1 kapturka, 1 trznadel,
  • XII 2018 – 1 bogatka,
  • VII-VIII 2018 – 4, w tym: 2 potrzosy, 2 trzcinniczki,
  • IV 2017 – łozówka,
  • V 2016 – 1 bogatka zaobr. jako pisklę w pobliskim lesie “Olszyna”.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 5.07.2020

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 5.07.2020

Trzecie w tym roku łapanie w kolonii brzegówek na terenie czynnej żwirowni w Cieślach. Złapało się 136 ptaków z 1 gatunku, w tym 42 retrapy. Wśród odłowionych ptaków były już lotne młode z bieżącego sezonu – złapało się ich 59. Pozostałe 77 brzegówek to ptaki dorosłe, w tym 47 samców, 28 samic i 2 bez oznaczenia płci. Wynika z tego, że samice siedzą na jajach, i nie wszystkie w czasie odłowu opuszczały norki.

Podsumowując wszystkie tegoroczne odłowy w tej kolonii, zaobrączkowaliśmy 175 osobników i złapaliśmy 19 ptaków zaobrączkowanych tutaj w poprzednich latach. Spośród wszystkich 194 oznakowanych osobników, 65 to tegoroczne młode, a pozostałe 129 to osobniki dorosłe. Wśród dorosłych 48 stanowiły samice z wyraźną plamą lęgową. U trzech ptaków nie oznaczono płci a 78 uznano za samce. Najprawdopodobniej część z nich, to samice, które nie miały wykształconej plamy lęgowej lub już zakończyły lęgi i plama zanikła.

Wszystkie retrapy, to ptaki zaobrączkowane w tej kolonii w minionych latach, w tym:

  • w VI – VII 2019 – 16,
  • w VIII 2018 – 1 (zaobrączkowany na stawie w Cieślach ale w roku 2019 stwierdzony w tej kolonii),
  • w VI 2017 – 1,
  • w V 2016 – 1.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 29-30.05.2020

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 29-30.05.2020

Kolejne w tym roku łapanie na terenie czynnej żwirowni. W najnowszych odsłoniętych skarpach znajduje się kolonia brzegówek. Odłowy w tej kolonii były najistotniejszym elementem tego łapania, ponieważ prowadzimy je od wielu lat. Odłowy trwały od piątkowego popołudnia do sobotniego wieczora. Poz odłowem w sieci, przeprowadziliśmy częściową penetrację najstarszej, zatrzcinionej części wyrobiska w poszukiwaniu gniazd. Złapało się 106 ptaków z 14 gatunków, w tym 21 retrapów. Największą część odłowu stanowiły oczywiście brzegówki. Złapało się ich 76, z czego 44 samce, 31 samic i 1 bez oznaczenia płci. Wynika z tego, że samice siedzą na jajach, i nie wszystkie w czasie odłowu opuszczały norki.

Słaby ilościowo wynik, to efekt braku tegorocznych młodych – złapał się jeden lotny śpiewak z tegorocznych lęgów. W czasie penetracji trzcinowiska udało się złapać trzy pisklęta czajki. Złapał się dorosły zimorodek i udało się zrobić zdjęcie nóg, których ubarwienie jest cechą diagnostyczną wieku. Ciekawy był też samiec kosa ze zrośniętą górną częścią dzioba uszkodzoną wcześniej w wyniku zderzenia z jakąś przeszkodą.

W trzcinowisku znaleźliśmy gniazdo łabędzi po wylęgu oraz gniazdo błotniaków stawowych z bardzo dużym zniesieniem – 7 jaj.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Brzegówka Riparia riparia  63 + 13 retrapów
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  9 + 5 retrapów
Czajka Vanellus vanellus  3
Trznadel Emberiza citrinella  2
Potrzos Emberiza schoeniclus  1 + 1 retrap
Zimorodek Alcedo atthis  1
Krzyzowka Anas platyrhynchos  1
Makolągwa Carduelis cannabina  1
Modraszka Cyanistes caeruleus  1 retrap
Dzięcioł duży Dendrocopos major  1
Potrzeszcz Miliaria calandra  1
Cierniówka Sylvia communis  1
Kos Turdus merula  1 retrap
Śpiewak Turdus philomelos  1

Najwięcej retrapów było wśród brzegówek. Wszystkie zostały zaobrączkowane w tej kolonii w minionych latach, w tym:

  • w VI – VII 2019 – 11,
  • w VI 2017 – 1,
  • w V 2016 – 1.

Pozostałe retrapy, to:

  • trzcinniczki zaobrączkowane tutaj w VI – VII 2019,
  • modraszka zaobrączkowana 17.05.2018 jako samica w budce, w pobliskim młodniku,
  • potrzos zaobrączkowany 17.08.2018 na stawie w Cieślach jako ptak w 1 roku życia,
  • kos zaobrączkowany tutaj 4.04.2020.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

ZNICZKOWY WEEKEND

ZNICZKOWY WEEKEND

W dniach 30.04 – 3.05.2020 r. przeprowadziliśmy w szeroko pojętych okolicach Rogoźna sprawdzenie stanowisk odpowiednich naszym zdaniem dla  zniczków Regulus ignicapilla. Takie stanowiska, to grupy świerków w drzewostanach liściastych. Sprawdzenia dokonaliśmy w ośmiu miejscach: las “Olszyna”, Łoskoń, Nieszawka, Pruśce, Moksz, Owczegłowy, Sierniki i Budzyń. Praca polegała na  wykryciu obecności ptaków metodą wabienia głosem z magnetofonu. W przypadku stwierdzenia terytorialnego samca, podejmowano próbę odłowienia go przy pomocy sieci. Na wszystkich wytypowanych stanowiskach wykryliśmy obecność zniczków. Jeśli wabienie głosem zniczka nie przynosiło efektu, powtarzaliśmy wabienie głosem mysikrólika Regulus regulus.

Stosując tę metodę odłowiliśmy 33 zniczki i 7 mysikrólików. Analiza płci i wieku odłowionych zniczków przedstawia się następująco: 22 samce w 2 roku życia, 9 samców po 2 roku życia, 1 samica w 2 roku życia i 1 samica po 2 roku życia. Wśród tych ptaków nie było ani jednego retrapa, mimo, że na stanowisku “Moksz” obrączkowaliśmy zniczki w 2019 r. Zwykle sytuacja była prosta – jedno miejsce wabienia i jeden samiec. Na stanowisku “Moksz” było jedno miejsce, w którym złapały się trzy samce. Najwidoczniej trafiliśmy na styk rewirów tych trzech osobników.

Na stanowisku “Budzyń” mieliśmy z kolei dwa przypadki, kiedy ten sam ptak złapał się w dwóch kolejnych punktach wabienia odległych o ok. 100 m. Były też dwa przypadki, kiedy samce łapały się nie na głos własnego gatunku, lecz gatunku bliźniaczego. Pierwszy taki przypadek, to zniczek złapany na stanowisku “Olszyna” na głos mysikrólika. Drugi przypadek. to mysikrólik, który złapał się równocześnie ze zniczkiem, na głos tego drugiego. Stało się to we fragmencie drzewostanu sosnowego z domieszką dębu i świerka rosnącego na stanowisku właściwym dla lasu liściastego. W dwóch przypadkach postanowiliśmy sprawdzić, czy inne “choinkowe drzewa” też są atrakcyjne dla zniczka. Okazało się, że tak. Pierwszego samca odłowiliśmy przy daglezjach rosnących przy wjeździe do leśniczówki “BUCZYNA” w Łoskoniu, a drugiego w kępie daglezji rosnącej w lesie koło Prusiec. Czas nie pozwolił na sprawdzenie jedynej znanej nam kępy starych jodeł w lesie “Buczyna” – pozostaje do sprawdzenia w przyszłości.

Po tym “zniczkowym weekendzie” jesteśmy przekonani, że zniczek występuje w okolicach Rogoźna wszędzie tam, gdzie występują dogodne dla niego warunki, czyli świerki lub inne podobne do nich drzewa iglaste rosnące w drzewostanach liściastych.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

NASZ PODRÓŻNICZEK ZŁAPANY

NASZ PODRÓŻNICZEK ZŁAPANY

Dziś otrzymaliśmy informację powrotną o jednym z zaobrączkowanych przez nas podróżniczków Luscinia svecica. Dlaczego ta informacja zasługuje na “newsa”? W ciągu 40 lat odłowów oznakowaliśmy zaledwie 10 osobników tego najpiękniejszego z naszych słowików. W większości były to ptaki w pierwszym kalendarzowym roku życia (4 samce, 1 samica i 2 bez określenia płci). Pozostałe trzy, to ptaki dorosłe, w tym: 1 samica, 1 samiec z podgatunku Luscicnia s. cyanecula i 1 samiec ze skandynawskiego podgatunku Luscinia s. svecica. Bohater tego newsa został zaobrączkowany w dolinie Wełny w Cieślach 28.08.2019 r. i oznaczony jako samiec w 1 kalendarzowym roku życia.

Po 10 dniach został złapany w miejscowości Lisdorf w Kraju Saary (Niemcy) odległej o 811 km w linii prostej od miejsca zaobrączkowania. Jak widać leciał na zimowiska położone na terenach zachodniej Afryki.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 20.04 – 6.05.2020 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 20.04 – 6.05.2020 R.

Pierwsze tej wiosny odłowy w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Sieci ustawiliśmy również w kępach łozy i olch.  Złapało się 112 ptaków z 23 gatunków, w tym 13 retrapów. Po raz pierwszy w tym roku złapały się najbardziej charakterystyczne dla trzcinowisk ptaki: brzęczka, rokitniczka, trzcinniczek i trzciniak. Na noclegowisko w trzcinach przylatywały pliszki żółte i makolągwy ale było ich niewiele. Jednym z powodów jest zapewne przesuszenie tego terenu – wody nie było nawet w starorzeczach. Najciekawszym ptakiem tego odłowu była nietypowo ubarwiona samica potrzosa. W pierwszej chwili zastanawialiśmy się, czy to na pewno jest potrzos. Po przewertowaniu dostępnych nam przewodników, znaleźliśmy w jednym z nich rysunek takiego osobnika z adnotacją “bardzo rzadko”. Poniżej zdjęcie tej samicy i pary typowo ubarwionych potrzosów.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Pliszka żółta Motacilla flava  20 + 3 retrapy
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  17 + 1 retrap
Makolągwa Carduelis cannabina  13 + 1 retrap
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  10 + 3 retrapy
Śpiewak Turdus philomelos  8
Potrzos Emberiza schoeniclus  4 + 3 retrapy
Piecuszek Phylloscopus trochilus  4
Cierniówka Sylvia communis  4
Remiz Remiz pendulinus  2 + 1 retrap
Kwiczoł Turdus pilaris  3
Piegża Sylvia curruca  2
Kos Turdus merula  2
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  1
Zimorodek Alcedo atthis  1 retrap
Szczygieł Carduelis carduelis  1
Dzięcioł duży Dendrocopos major  1
Trznadel Emberiza citrinella  1
Dymówka Hirundo rustica  1
Brzęczka Locustella luscinioides  1
Pliszka siwa Motacilla alba  1
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  1
Pokląskwa Saxicola rubetra  1
Szpak Sturnus vulgaris  1

 

Wszystkie retrapy, to ptaki zaobrączkowane tutaj lub w najbliższej okolicy w latach 2016-20. Najstarsze z nich to:

  • pliszka żółta– samiec zaobrączkowany 6 V 2016 r. na zbiorowym noclegowisku jako ptak dorosły,
  • trzcinniczek– zaobrączkowany 17 VIII 2017 r. jako ptak po 1 kalendarzowym roku życia,
  • trzcinniczek– zaobrączkowany 7 VII 2018 r. jako samiec po 1 kalendarzowym roku życia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE-WODOCIĄGI – 17-19.04.2020 R.

CIEŚLE-WODOCIĄGI – 17-19.04.2020 R.

Kolejne tej wiosny łapanie w zakrzewionej części doliny Wełny. Celem było sprawdzenie  jakie ptaki pojawiły się już w tym środowisku. Pełne odłowy trwały od piątkowego popołudnia do niedzielnego popołudnia. Złapało się 61 ptaków z 19 gatunków, w tym 14 retrapów. Po raz pierwszy w tym roku złapały się piecuszki, kapturki, piegża i dymówki. Na noclegowisko w krzewiastych wierzbach przyleciało już niewiele ptaków, ale dwie kolejne sroki udało się zaobrączkować. Nie pojawiły się jeszcze typowe trzcinowe ptaki z rodzaju Acrocephalus i Locustella. Ku naszemu zdziwieniu nie łapały się też potrzosy, które przecież nielicznie u nas zimują. Warto tutaj zaznaczyć, że trzcinowiska i łąki są przesuszone.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Kapturka Sylvia atricapilla  10 + 1 retrap
Rudzik Erithacus rubecula  9
Piecuszek Phylloscopus trochilus  4 + 4 retrapy
Zieba Fringilla coelebs  4 + 1 retrap
Szpak Sturnus vulgaris  4
Potrzeszcz Miliaria calandra  3
Bogatka Parus major  2 + 1 retrap
Kos Turdus merula  1 + 2 retrapy
Sroka Pica pica  2
Dymówka Hirundo rustica  1 + 1 retrap
Remiz Remiz pendulinus  1 + 1 retrap
Strzyżyk Troglodytes troglodytes  1 + 1 retrap
Śpiewak Turdus philomelos  2
Trznadel Emberiza citrinella  1 retrap
Sikora uboga Poecile palustris  1 retrap
Potrzos Emberiza schoeniclus  1 retrap
Mazurek Passer montanus  1
Kowalik Sitta europaea  1
Piegża Sylvia curruca  1

 

Wszystkie retrapy, to ptaki zaobrączkowane tutaj lub w najbliższej okolicy w latach 2016-19. Najstarsze z nich to:

  • dymówka – samica zaobrączkowana 7 VIII 2016 r. na zbiorowym noclegowisku jako ptak dorosły,
  • zięba – samiec zaobrączkowany 7 V 2016 r. jako ptak w 2 kalendarzowym roku życia,
  • kos – samiec oznakowany 10 VI 2017 r. jako ptak w 2 kalendarzowym roku życia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

SPOTKANIE PO LATACH

SPOTKANIE PO LATACH

Wiosną 2012 roku rozwiesiliśmy w Parku Zwycięstwa w Rogoźnie pięć budek lęgowych dla kawek Corvus monedula. Ku naszemu zaskoczeniu, wszystkie zostały niezwłocznie zajęte przez pary kawek. W dniu 19 maja 2012 r. skontrolowaliśmy je. W trzech były pisklęta – po 3 w każdej. W czwartej znajdowała się samica wysiadująca jaja. Parze z piątej budki lęg się nie powiódł. Dziewiątka piskląt i samica otrzymały standardowe, stalowe obrączki. Od czasu do czasu otrzymywaliśmy informacje o spotkaniu kawki z obrączką. Wiara w możliwość odczytania treści takiej obrączki u chodzącego ptaka była niewielka i nikt nie podjął takiej próby.

W dniu 9 kwietnia br. zauważyłem kawkę z metalową obrączką i postanowiłem spróbować szczęścia. Miałem w samochodzie aparat z teleobiektywem 300 mm. Zbliżałem się ostrożnie do żerujących ptaków i robiłem z coraz mniejszej odległości serie zdjęć. Po powrocie do domu “zrzuciłem” zdjęcia na komputer i okazało się, że było warto. Z czterech zdjęć udało się skompletować cały numer: 2 litery i 5 cyfr. Okazało się, że to jedno z naszych piskląt z 2012 roku. Ptak ma już prawie 8 lat i nie zmienił miejsca pobytu. Gniazduje zapewne na którymś z okolicznych budynków w odległości 100-200 metrów od miejsca w którym przyszedł na świat.

Jerzy Dąbrowski