Browsed by
Kategoria: Artykuły

BUDKI DLA PUSZCZYKÓW

BUDKI DLA PUSZCZYKÓW

Dawno, dawno temu, tj. ok. 25 lat temu w ramach zajęć kółka przyrodniczego, jakie prowadziłem przy muzeum rozwiesiliśmy siedem specjalnych budek lęgowych przeznaczonych dla puszczyków. Cztery z nich przetrwały do dziś i dzięki bieżącym naprawom służą nadal ptakom.

Minionej zimy (14.01.2017) rozwiesiłem kolejne trzy budki “puszczykowe” – tym razem wykonane z wypróchniałego pnia olszy czarnej. Była jeszcze czwarta, ale tą powiesiliśmy na słupie stojącym na wysepce stawu w Cieślach z myślą o gągołach. Myśl jak się okazało była słuszna, bo od 2014 roku, kiedy ją zawiesiliśmy, gągoły w niej gniazdują.

W dniach 17 i 21 kwietnia 2018 skontrolowaliśmy wszystkie siedem budek “puszczykowych”. W dwóch z nich trwają lęgi puszczyków. W “OLSZYNIE” stwierdziliśmy samicę odmiany “rudej” przy 4 pisklętach, a w “BUCZYNIE” samicę odmiany “szarej” na 2 jajach. W budce “OWCZEGŁOWY” znajduje się puste – świeże gniazdo zbudowane z mchu i nielicznych gałązek. Wielkość czary gniazdowej wskazuje na ptaka wielkości gołębia – zobaczymy, co okaże się w kolejnej kontroli, za ok miesiąc. Pisklęta w “OLSZYNIE” były jeszcze zbyt małe do zaobrączkowania, więc dostaną znaczniki za kilkanaście dni.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

ZIMOWE KORMORANY

ZIMOWE KORMORANY

O kormoranach zwykle pisałem w czasie listopadowej inwentaryzacji ptaków na jeziorach. Łagodna zima sprawiła, że pozostały u nas nie tylko setki żurawi, tysiące gęsi, kilkanaście czapli siwych i czapli białych, ale również kormorany czarne Phalacrocorax carbo. Pierwszego ptaka zaobserwowałem na brzegu Wełny w Cieślach 22.02.2018. Następnego dnia były już tam 2 ptaki. Gwałtowne ochłodzenie, które spowodowało zamarznięcie wszelkich akwenów ze stojącą wodą przygnało okoliczne kormorany nad rzekę. W dniu 28.02.2018 przy ujściu Małej Wełny w Rogoźnie stało już 12 osobników. Zasadniczo w obserwacjach ornitologicznych ostatni dzień lutego kończy zimę, ale kolejne dni były  również bardzo mroźne, więc zapewne były dla nich zdecydowanie zimowe. Należy przypuszczać, że zbieg dwóch rzek – Wełny i Małej Wełny – obfituje w ryby, ponieważ 2 marca rano doliczyłem się  40 , a 3 marca aż 51 kormoranów. Ptaki żerowały nawet tuż przy moście  na wylocie Małej Wełny z Jeziora Rogozińskiego. Wśród rezydującego zgrupowania są osobniki w różnym wieku. Dorosłe mają już srebrzyste grzywy, a zeszłoroczne młode wciąż wyróżniają się szarobrązowym upierzeniem.

Jerzy Dąbrowski

ROZLEWISKA WEŁNY

ROZLEWISKA WEŁNY

Tegoroczna łagodna zima spowodowała, że wiele ptaków podjęło próbę przezimowania. Najbardziej widoczne są wielkie stada gęsi przelatujące między poszczególnymi żerowiskami i miejscami, gdzie spędzają noce. Bardzo licznie zimują również żurawie. W dniu 4.02.2018 postanowiłem przyjrzeć się zgrupowaniu ptaków wodnych koczujących na rozlewiskach Wełny pokrywających pastwiska przy zabudowaniach wsi Cieśle.   To, co udało się zaobserwować pasuje raczej do jesieni lub wczesnej wiosny, a nie do pełni zimy. Zestaw gatunków przypomina ten, który zaobserwowałem 28.11.2017 na Jeziorze Prusieckim (patrz art. “Listopadowe jeziora 2017”). A oto lista stwierdzonych ptaków:

– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – ~560,
– cyraneczka (Anas crecca) – 2,
– krakwa (Anas strepera) – 2,
– świstun (Anas penelope) – 2,
– rożeniec (Anas acuta) – 4,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 2,
– gęgawa (Anser anser) – 6,
– czapla biała (Egretta alba) – 6,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 1,
– żuraw (Grus grus) – 5,
– łyska(Fulica atra) – 6.

Jerzy Dąbrowski

LISTOPADOWE JEZIORA 2017

LISTOPADOWE JEZIORA 2017

Podobnie jak w minionych latach policzyłem ptaki przebywające na 8 jeziorach Gminy Rogoźno. Liczenie przeprowadziłem w dniach 28 i 29 listopada. Pogoda: pierwszy dzień opady deszczu, drugi bez opadów i nawet w drugiej części dnia słonecznie, prawie bezwietrznie. Temperatura dodatnia – ok. 5 stopni. Stwierdzono 905 ptaków z 14 gatunków, w tym:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 576,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 144,
– gęgawa (Anser anser) – 118,
– gągoł (Bucephala clangula) – 12,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 11,
– cyraneczka (Anas crecca) – 9,
– świstun (Anas penelope) – 8,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 7,
– krakwa (Anas strepera) – 6,
– rożeniec (Anas acuta) – 5,
– nurogęś (Mergus merganser) – 4,
– czapla biała (Egretta alba) – 3,
– czernica (Aythya fuligula) – 1,
– perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) – 1.

A tak wyglądało to w rozbiciu na poszczególne jeziora:

Jezioro Rogozińskie (204 ptaki z 6 gatunków):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 195,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 3,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 2,
– świstun (Anas penelope) – 2,
– czapla biała (Egretta alba) – 1,
– nurogęś (Mergus merganser) – 1.

Jezioro Budziszewskie (135 ptaków z 6 gatunków):
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 124
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 6,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 2,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 1,
– czapla biała (Egretta alba) – 1,
– perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) – 1.

Jezioro Czarne (15 ptaków z 3 gatunków):
– gągoł (Bucephala clangula) -11,
– nurogęś (Mergus merganser) – 3,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 1.

Jezioro Małe (3 ptaki z 1 gatunku):
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 3.

Jezioro Prusieckie (484 ptaki z 11 gatunków):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 314,
– gęgawa (Anser anser) – 118,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 15,
– cyraneczka (Anas crecca) – 9
– krakwa (Anas strepera) – 6,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 6,
– świstun (Anas penelope) – 6,
– rożeniec (Anas acuta) – 5,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 3,
– gągoł (Bucephala clangula) – 1,
– czapla biała (Egretta alba) – 1.

Jezioro Boguniewskie (53 ptaki z 3 gatunków):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 50,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 2,
– czernica (Aythya fuligula) – 1..

Jezioro Nienawiskie Małe (5 ptaków z 1 gatunku):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 5.

Jezioro Nienawiskie Duże (6 ptaków z 1 gatunku):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 6.

Tegoroczny wynik utrzymuje się na poziomie poprzedniego roku, czyli jest znacznie niższy niż we wcześniejszych latach. Największe zgrupowanie ptaków wodnych stwierdzono na Jez. Prusieckim. Przejawiało się to zarówno w liczbie osobników, jak i różnorodności gatunkowej. Po raz pierwszy w jesiennych liczeniach zaobserwowano: gęgawy, świstuny, rożeńce i czaple białe. Te ostatnie zamknęły klamrą drugi dzień obserwacji; pierwsza poderwała się, gdy dochodziłem rano do Jeziora Budziszewskiego, a druga wyleciała z trzcin, gdy po południu opuszczałem Jezioro Rogozińskie. Tegoroczne obserwacje kormoranów zdają się potwierdzać zeszłoroczne obawy o podwójne policzenie tego samego stada. Nad Jeziorem Budziszewskim pojawiły się ok. 8.30 (na „moich oczach”). Gdy doszedłem nad Jezioro Prusieckie – ok. 12.30 (zwykle byłem tam ok. 14.30) zastałem na drzewie tylko 15 kormoranów. Wygląda na to, że Jezioro Prusiecki jest bazą wypadową liczącego ok. 150 ptaków stada, które na żer wylatuje na okoliczne jeziora, w tym Jez. Rogozińskie i Jez. Budziszewskie.

Jerzy Dąbrowski

Listopadowe jeziora 2016

Listopadowe jeziora 2016

Podobnie jak w minionych latach policzyłem ptaki przebywające na 8 jeziorach Gminy Rogoźno. Liczenie przeprowadziłem w dniach 12 i 13 listopada. Pogoda: bez opadów, prawie bezwietrznie: temperatura (-2)-(+2)stopnie. Stwierdzono 1 009 ptaków z 15 gatunków, w tym:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 577,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 365,
– gągoł (Bucephala clangula) – 14,
– krakwa (Anas strepera) – 11,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 10,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 9,
– mewa pospolita (Larus canus) – 8,
– cyraneczka (Anas crecca) – 4,
– czernica (Aythya fuligula) – 4,
– bielik (Haliaaetus albicilla) – 2,
– głowienka (Aythya ferina) – 1,
– śmieszka (Larus ridibundus) – 1,
– perkozek (Tachybaptus ruficollis) – 1,
– nurogęś (Mergus merganser) – 1,
– zimorodek (Alcedo atthis) – 1.

A tak wyglądało to w rozbiciu na poszczególne jeziora:

Jezioro Rogozińskie (451 ptaków z 6 gatunków):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 260,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 180,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 8,
– śmieszka (Larus ridibundus) – 1,
– perkozek (Tachybaptus ruficollis) – 1,
– nurogęś (Mergus merganser) – 1.

Jezioro Budziszewskie (179 ptaków z 6 gatunków):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 157,
– mewa pospolita (Larus canus) – 8,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 7,
– cyraneczka (Anas crecca) – 4,
– bielik (Haliaaetus albicilla) – 2,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 1.

Jezioro Czarne (21 ptaków z 4 gatunków):
– gągoł (Bucephala clangula) -14,
– czernica (Aythya fuligula) – 4,
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 2,
– głowienka (Aythya ferina) – 1.

Jezioro Małe (1 ptak z 1 gatunku):
– zimorodek (Alcedo atthis) – 1.

Jezioro Prusieckie (326 ptaki z 5 gatunków):
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 184,
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 127,
– krakwa (Anas strepera) – 11,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 2,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 2.

Jezioro Boguniewskie (0 ptaków z 0 gatunków):
– jezioro zamarznięte.

Jezioro Nienawiskie Małe:
– BRAK PTAKÓW

Jezioro Nienawiskie Duże (170 ptaków z 1 gatunku):
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 31.

Tegoroczny wynik, to około połowy poprzedniego roku. Największe zgrupowania ptaków wodnych stwierdzono Jez. Rogozińskim i Jez. Prusieckim. Na obu jeziorach stwierdzono podobną liczbę kormoranów, tj. ok. 180. Obserwacja dokonana w o świcie 4.12.2016 w Owczegłowach pokazuje, że mogło chodzić w znacznej mierze o te same ptaki. Otóż zaobserwowaliśmy klucz ok. 104 kormoranów przelatujący na kierunku Jez. Prusieckie – Jez. Rogozińskie. W czasie liczenia na jeziorach kormorany na Jez. Rogozińskim liczono ok. godz. 9.30, a na Jez. Prusieckim ok. godz. 14.30. Pierwszy raz na Jez. Budziszewskim nie było perkozów dwuczubych. Po raz pierwszy natomiast w jesiennych liczeniach zaobserwowano tracza nurogęsia.
Jerzy Dąbrowski