Ptaki Okolic Rogoźna

Pierwsze łapanie w trzcinowiskach na Jeziorze Kaliszańskim. Postanowiliśmy sprawdzić informację o stadach jaskółek latających wieczorem nad jeziorem. Ustawiliśmy na ścianie trzcinowiska 3 sieci (=30 m) i włączyliśmy głos samca dymówki. O zmroku pojawiło się duże stado dymówek, które rzeczywiście wybrały to miejsce na noclegowisko. Złapało się 130 ptaków z 1 gatunku, w tym 0 retrapów.

W czasie zapadania na noc zaobserwowaliśmy w jakiej części trzcinowiska ptaki nocują, żeby przygotować kolejne odłowy. Skład odłowionej próby dymówek był zupełnie nietypowy. Była w niej para dorosłych ptaków, a pozostałe 128, to ptaki w pierwszym roku życia. Takiej absurdalnej proporcji między dorosłymi i młodocianymi ptakami jeszcze nigdy nie mieliśmy w czasie odłowu nocujących dymówek.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Kolejne łapanie w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 1 popołudnie i 1 poranek. Złapały się 63 ptaków z 10 gatunków, w tym 3 retrapy. Najliczniej łapały się makolągwy, które przylatują tutaj na noclegowisko. Nieco mniej było trzcinniczków i co ciekawe nie było wśród nich ani jednego z wcześniej zaobrączkowanych tutaj osobników. W sumie można było odczuć, że trzcinowiska opustoszały po okresie lęgowym, a nie pojawiły się masowo tutaj w innych latach nocujące szpaki, pliszki żółte, dymówki i potrzeszcze.

Wśród odłowionych trzcinniczków był ptak z kępką białych piór na głowie. To jego indywidualna cecha, która będzie się powtarzać mimo kolejnych pierzeń.

Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:

Jeśli chodzi o retrapy, to wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:

• VII 2023 – 2 w tym: 1 makolągwa i 1 potrzos,
• VIII 2022 – 1 makolągwa.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Drugie tego lata łapanie nad stawem w Cieślach.  Odłowy prowadziliśmy przez 4 wieczory. Sieci były ustawione w trzcinowiskach na brzegu stawu. Tym razem ustawiliśmy również dwie pułapki tunelowe, tzw. “wacki”. Złapało się 86 ptaków z 14 gatunków, w tym 20 retrapów. Dominantem był trzcinniczek. W “wacki” złapały się trzy młode krzyżówki z kręcącej się po stawie rodzinki.

A teraz już pełna lista odłowu:

Jeśli chodzi o retrapy, to większość (z wyjątkiem jednego) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

• VII 2023 – 17 w tym: 14 trzcinniczków, 1 rokitniczka i 2 łozówki ,
• VII 2022 – 1 trzcinniczek,
• VII 2021 – 1 trzcinniczek,
• VII 2020 – 1 trzcinniczek.

Ten jedyny inny retrap, to rokitniczka ze słowacką obrączką, zaobrączkowana 11.08.2021 r. jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia w okolicach miejscowości Gbelce na południu Słowacji. Miejsce to odległe jest od Rogoźna o 554 km, a czas jaki minął od zaobrączkowania do obecnego stwierdzenia to 718 dni. Więcej o tym ptaku w newsie z 6.08.2023.

Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska

Kolejne łapanie w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 4 wieczory, 1 cały dzień i 3 poranki. Złapało się 410 ptaków z 18 gatunków, w tym 33 retrapy. Trzcinowiska są przesuszone do tego stopnia, że wciąż ledwo widać tegoroczne źdźbła trzcin – wizualnie wciąż dominują stare, zeschłe badyle. Wyraźnie lepiej radzą sobie pokrzywy. Skutkiem tego jest zapewne duża liczba łozówek w porównaniu z dominującymi w trzcinowiskach trzcinniczkami. Najliczniej jednak łapały się makolągwy, które przylatują tutaj na noclegowisko. Bardzo nielicznie pojawiały się na noclegowisku pliszki żółte, które dawniej nocowały tutaj bardzo licznie. Analiza zgrupowania nocujących  makolągw przedstawia się następująco:

• wiek: dorosłe 28 (19,2%); młode z tegorocznych lęgów 118 (80,8%); tj. 8,4 młodego/2 dorosłe,
• płeć dorosłych: samce – 20; samice 7; bez oznaczenia – 1,
• płeć młodocianych: samce 67; samice – 42; bez oznaczenia – 9.

Analiza wieku odłowionych rokitniczek pokazuje inne, bardziej zbliżone do oczekiwań proporcje:

• dorosłe 13 (19,2%); młode z tegorocznych lęgów – 27 (80,8%); tj. 4,2 młodego na 2 dorosłe.

W czasie tego odłowu złapał się pierwszy w tym roku zaganiacz oraz makolągwa zaobrączkowana jako nr 7.000/2023.

Był też śpiewak inwalida, który stracił, sądząc po oględzinach kikuta, dość dawno jedną nogę. Wygląda na to, że nie tylko szpaki radzą sobie po takich urazach.

Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:

Jeśli chodzi o retrapy, to wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

• VII 2023 – 8 w tym: 3 rokitniczki, 1 modraszka, 2 trzcinniczki, 1 łozówka i 1 kos,
• V-VI 2023 – 7 w tym: 1 łozówka, 1 modraszka, 4 trzcinniczki i 1 kos,
• IV 2023 – 1 potrzos,
• IX 2022 – 1 makolągwa,
• VII-VIII 2022 – 9 w tym: 1 łozówka, 1 rokitniczka, 4 makolągwy i 3 trzcinniczki
• VII-VIII 2021 – 5 w tym: 2 trzcinniczki, 1 trzciniak, 1 makolągwa i 1 rokitniczka,
• VIII 2020 – 2 trzcinniczki.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Odłowy w kolonii brzegówek Riparia riparia w śródpolnej piaszczystej skarpie. Kolonię udało się zauważyć w czasie obrączkowania bocianów.

Pierwszy odłów przeprowadziliśmy rankiem 9.07.2023 r.  Złapało się 177 ptaków. Żaden nie nosił wcześniej założonej obrączki. Drugi odłów miał miejsce 16.07.2023 r. Tym razem złapało się 100 brzegówek w tym 49 retrapów z poprzedniego łapania. W sumie Oznakowaliśmy 228 ptaków. W tej liczbie było 70 tegorocznych lotnych młodych i 158 dorosłych. Wśród dorosłych było 75 samców, 78 samic i 5 osobników o niepewnej płci.

Miejmy nadzieję, że brzegówki pojawią się w tym miejscu w przyszłym roku i będziemy mogli sprawdzić ile oznakowanych w tym roku ptaków do kolonii.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Pierwsze tego lata łapanie nad stawem w Cieślach.  Odłowy prowadziliśmy przez 7 wieczorów, 1 cały dzień i 5 poranków. Sieci “wróblacze” był ustawione w trzcinowiskach na brzegu stawu. Przy drzewiastych wierzbach ustawiliśmy sieci o większych oczkach, tzw. “drozdówki”. Złapały się 366 ptaków z 28 gatunków, w tym 28 retrapów. Dominantami były rokitniczki i trzcinniczki, ale pierwszy chyba raz właśnie rokitniczki były najliczniejsze. Po raz pierwszy w sieci o większych oczkach złapały się grzywacze i udało się je wyjąć i zaobrączkować. To bardzo silne i ciężkie ptaki. Do tej pory zawsze udawało im się wydostać z sieci zanim udało się do nich dojść. Tym razem każdemu z uczestników udało się wyjąć po jednym grzywaczu.

A teraz już pełna lista odłowu:

Jeśli chodzi o retrapy, to większość (z wyjątkiem dwóch) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

• VI 2023 – 1 brzegówka,
• V 2023 – 1 rokitniczka,
• III-IV 2023 – 3 w tym: 1 kos i 2 brzęczki,
• IX 2022 – 3 potrzosy,
• VII-VIII 2022 – 11 w tym: 5 rokitniczek i 6 trzcinniczków,
• VI 2021 – 1 łozówka,
• IX 2020 – 1 rokitniczka,
• VII-VIII 2020 – 3 w tym: 1 rokitniczka i 2 trzcinniczki,
• IV 2020 – 1 rokitniczka,
• VII 2019 – 1 trzcinniczek.

Jeden z trzcinniczków zaobrączkowanych w tym miejscu 16 VII 2022 r. jako ptak w 1 kalendarzowym roku życia został 21.08.2022 r. (36 dni od zaobrączkowania) złapany w Holandii, w odległości 860 km od miejsca zaobrączkowania. Prawie rok od zaobrączkowania, bo 14.07 2023 r. złapał się tam, gdzie otrzymał obrączkę, ale już jako dorosły samiec.

O dwóch ostatnich retrapach na razie możemy powiedzieć niewiele, ponieważ były to ptaki z zagranicznymi obrączkami: potrzos z obrączką włoskiej centrali BOLOGNA OZZANO i rokitniczka z obrączką SLOVAKIA. Ten drugi ptak ucieszył nasz w sposób szczególny, ponieważ to nasz pierwszy ptak ze słowacką obrączką. Czekamy na dane obrączkowania tych osobników; jak tylko się pojawią, zamieścimy je poniżej. Na razie tylko ich zdjęcia.

O rokitniczce mamy już informacje. Została zaobrączkowana 11.08.2021 r. jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia w okolicach miejscowości Gbelce na południu Słowacji. Miejsce to odległe jest od Rogoźna o 554 km, a czas jaki minął od zaobrączkowania do obecnego stwierdzenia to 700 dni. Więcej o tym ptaku w newsie z 6.08.2023.

Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska, Bartosz Ziała

Odłowy w małej kolonii brzegówek Riparia riparia w wykopie powiększającym staw w dolinie Wełny w Cieślach. Krótkie odłowy na ścianie z norkami w dniach 22 i 28 czerwca oraz 9 i 10 lipca.  Złapało się 26 dorosłych ptaków w tym dwa retrapy. W tej liczbie było 12 samców, 13 samic i 1 osobnik o niepewnej płci.

Dwa ptaki nosiły obrączki założone w czerwcu 2019 r. w kolonii na terenie żwirowni w Cieślach leżącej 2 km na północ od stawu. Jeden z nich był wówczas dorosłą samicą a drugi pisklęciem.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Podobnie jak w minionych latach postanowiliśmy odłowić pisklęta śmieszek Chroicocephalus ridibundus w kolonii tych ptaków na Jeziorze Łęgowskim. Tym razem zespół był nieco liczniejszy – 3 kajaki.

Jak zwykle rozpiętość wiekowa piskląt była bardzo duża – od lotnych po takie, które dopiero wyszły z jaj. Udało się odłowić 79 piskląt w wieku pozwalającym na założenie obrączek i 1 osobnika dorosłego. Ptaki otrzymały obrączki stalowe numerowane, które będą nosić do końca życia oraz kolorowe plastikowe, które są mniej trwałe, ale za to łatwiejsze do odczytania. Te drugie przyniosą w najbliższych 10-15 latach wiele informacji o noszących je osobnikach.

Przed i po obrączkowaniu ptaki były przetrzymywane w  pojemnikach umożliwiających im swobodę ruchu i po skończonych czynnościach wypuszczone na wolność.

Poniżej zdjęcia ptaka z kolorową obrączką TV8W, który dał pierwszą informację powrotną po opuszczeniu kolonii. To taki miły zbieg okoliczności jaki niezbyt często się zdarza.

W dniu 4 lipca br., czyli dokładnie 2 tygodnie po zaobrączkowaniu widziałem go na Jeziorze Rogozińskim, na pomoście przy Szkole Podstawowej Nr 2 w Rogoźnie.

Dwa kolejne osobniki z tegorocznych lęgów Adam Loręcki widział 18 lipca br. na Jeziorze Durowskim w Wągrowcu. Miejmy nadzieję, że większości piskląt udało się szczęśliwie opuścić kolonię lęgową i otrzymamy o części z nich informacje powrotne.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska