Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

PRZELOTY MEW ROZPOCZĘTE

PRZELOTY MEW ROZPOCZĘTE

W koloniach lęgowych mew wciąż są pisklęta, a nawet samice wysiadujące jaja, a już widać spore stada przelatujących mew. Widać to również na Jeziorze Rogozińskim. W dniu 2 lipca na jeziorze znajdowało się stado 295 śmieszek i kilku mew białogłowych. Zaczyna się więc czas sprawdzania ptaków odpoczywających na pomostach, na okoliczność posiadania przez nie obrączek.

Udało się już zidentyfikować pięć mew z obrączkami. Trzy miały poza metalowymi również obrączki kolorowe i tu nie było problemów z odczytem. Dwie miały zagraniczne obrączki metalowe i tu niestety pełny odczyt mamy dla jednego ptaka. “Kolorowe” mewy to: śmieszka zaobrączkowana jako pisklę w 2017 r. na Stawach Kiszkowskich, mewa białogłowa zaobrączkowana na duńskiej wyspie Langeland 9.08.2020 r. i śmieszka zaobrączkowana przez nas przed dwoma tygodniami jako pisklę w kolonii na Jez. Łęgowskim.

Śmieszka nosząca tylko obrączkę metalową została oznakowana koło Brandenburga w Brandenburgii (Niemcy) 17.07.2016 r. jako ptak dorosły.

Przy okazji zaobserwowaliśmy scenę karmienia młodej, lotnej śmieszki przez rodzica, co oznacza, że młode opuszczają kolonię w ich towarzystwie i wciąż mogą liczyć na rodzicielską opiekę. Scena była dość osobliwa i gdyby nie zdjęcia dokumentacyjne, trudna do uwierzenia. Wygląda na to, że pokarmem śmieszek są nie tylko ryby, ale również warzywa (pewnie gotowane).

Jerzy Dąbrowski i Bartosz Ziała

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 3 – 19.06.2023 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 3 – 19.06.2023 R.

Kolejne łapanie w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Tym razem sieci były ustawione przy krzaczastych wierzbach porastających starorzecze Wełny i były to sieci o większym oczku, tzw. “drozdówki”. Głównym celem odłowu były nocujące tutaj szpaki. Odłowy prowadziliśmy przez 9 wieczorów i 10 poranków. Złapały się 174 ptaki z 18 gatunków, w tym 18 retrapów.  Zgodnie z oczekiwaniem dominantem były szpaki. Na 104 odłowione osobniki, tylko 4 były starsze, pozostałe to osobniki młodociane z tegorocznych lęgów. Największym zaskoczeniem był lelek. To drugi odłowiony dorosły osobnik – poprzedni również tutaj 22.09.2019 r.

Złapały się kolejne 4 samce kukułki – to już w sumie 8 w tym roku, czyli więcej niż w latach 1979 – 2022 kiedy złapaliśmy ich tylko 6.

Wśród odłowionych kosów był jeden osobnik z odłamaną, całkowicie uschniętą nogą. Taki balast był zapewne dla ptaka niebezpieczny, więc został usunięty. Dość często (kilka przypadków w roku) łapią się ptaki, głównie szpaki i właśnie kosy, pozbawione jednej nogi i są w dobrej kondycji, co oznacza, że sobie radzą z jedną.

No i na koniec po raz pierwszy złapane w sieć lotne pisklę bażanta. Tego gatunku się nie obrączkuje, więc po sesji fotograficznej wrócił do rodzinki.

 

No i  pełna lista odłowu:

Jeśli chodzi o retrapy, to większość została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

  • III-V 2023 – 4 w tym: 1 słowik szary i 3 kosy,
  • VIII 2022 – 1 modraszka,
  • V 2022 – kos,
  • X 2021 – bogatka,
  • IV 2021 – 1 piecuszek,
  • IV 2020 – 1 dzięcioł duży,
  • X 2019 – 1 kos,
  • IV 2016 – 1 sójka.

Ta najstarsza sójka została zaobrączkowana jako osobnik po 2 kalendarzowym roku życia, czyli z lęgu przynajmniej 2014 r., czyli ma już przynajmniej 9 lat.

Kolejne retrapy to ptaki lęgowe. Sześć modraszek z jednego lęgu, w budce na powierzchni “OLSZYNA”, zaobrączkowane 16.05.2023 r. – odległość 2,2 km.

Ostatni, to samica szpaka zaobrączkowana 13.05.2022 r. jako pisklę w jednej z naszych “jerzykowych” budek na ścianie pobliskiego hotelu Maggi. N zdjęciu doskonale widać cechy płci – różowa nasada dzioba i obrączka w oku oraz wieku – niewielki zasięg połysku na piórach gardła.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 29 – 31.05.2023 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 29 – 31.05.2023 R.

Kolejne łapanie w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 1 wieczór, 1 cały dzień i 1 poranek. Złapało się 98 ptaków z 16 gatunków, w tym 19 retrapów. Tej wiosny trzcinowiska były podtopione, ale obecnie woda już znikła. Zgodnie z oczekiwaniem dominantem był trzcinniczek. Sporo było też szpaków. W większości (18) były to osobniki młodociane z tegorocznych lęgów. Największym zaskoczeniem były kukułki – złapały się 4 samce. Zaskoczenie dlatego, że w latach 1979 – 2022 złapaliśmy ich tylko 6.

No i  pełna lista odłowu:

Jeśli chodzi o retrapy, to większość (z wyjątkiem jednego) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

  • IV 2023 – 2 w tym: 1 brzęczka i 1 kos,
  • VII 2022 – 4 w tym: 3 trzcinniczki i 1 rokitniczka,
  • VII 2021 – w tym: 1 trzcinniczek i 1 rokitniczka,
  • V 2021 – 1 pliszka żółta,
  • VII-VIII 2020 – 7 w tym: 6 trzcinniczków i 1 rokitniczka,
  • VIII 2018 – 1 potrzos,
  • VII 2017 – 1 trzcinniczek.

Ten jeden inny, to trzcinniczek zaobrączkowany jako lotny w 1 kalendarzowym roku życia w Lisdorf, KRAJ SAARY, NIEMCY w dniu 14.08.2021 r. – odległość 811 km, dystans czasowy 653 dni.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

“BUCZYNOWE” BIELIKI

“BUCZYNOWE” BIELIKI

W dniu 5 czerwca br. przeprowadziliśmy kontrolę stanowiska lęgowego bielików w lesie “Buczyna”. Buczynowa para przystępuje (jak do tej pory) nieco później niż inne okoliczne bieliki, więc wizyta w gnieździe i obrączkowanie odbywa się na początku czerwca. Do tej pory w gnieździe było zawsze jedno pisklę. Ten rok jest pierwszym, kiedy w gnieździe znajdowało się dwoje piskląt. Ptaki zostały zaobrączkowane i bezpiecznie wróciły do gniazda. Z pomiarów wynika że są to dwa samce.

Kilka dni po kontroli w “Buczynie” otrzymałem informację o znalezieniu przez leśników całkowicie nowego gniazda bielików. Jego lokalizacja jest oczywiście “poufna”. Jest to zapewne gniazdo pary, która wczesną wiosną tokowała ok. 4 km od znalezionego gniazda. Po jego wielkości należy przypuszczać, że zostało zbudowane przez bieliki tej wiosny. W gnieździe znajduje się jedno pisklę, zdecydowanie starsze od tych z Buczyny. W związku z tym nie będzie wizyty w gnieździe i ptak nie zostanie oznakowany, ale najważniejsze jest jego bezpieczeństwo.

Jerzy Dąbrowski  

CIEŚLE-WODOCIĄGI 29.04-3.05.2023 R.

CIEŚLE-WODOCIĄGI 29.04-3.05.2023 R.

Pierwsze w tym roku odłowy w dolinie Wełny w Cieślach, na punkcie “WODOCIĄGI”. Odłowy trwały przez 3 pełne dni, 1 wieczór i 1 przedpołudnie. Przecinki w trzcinowiskach były nieco podtopione. Dodatkowym miejscem odłowu (w pułapki tunelowe) było zalane pole na którym żerowały siewkowce. Złapało się 168 ptaków z 31 gatunków, w tym 39 retrapów. Najliczniej łapały się kapturki (w zakrzewieniach) i rokitniczki (w trzcinach). Jeśli chodzi o gatunki, to warto wymienić słowika rdzawego i słowika szarego, których złapało się więcej niż zwykle.

Godnym wyróżnienia był też remiz, którego dwa gniazda znaleźliśmy na wierzbach. Jeśli chodzi o siewkowce, to złapały się tylko łęczaki.

Jedna z odłowionych rokitniczek miała na nogach rogowate narośla, które sprawiły, że trzeba  było ptakowi założyć obrączkę o jeden rozmiar większą. Takie ptaki obrączkujemy, żeby mieć możliwość sprawdzenia, czy uda się im przeżyć i czy te chorobowe zmiany z czasem ustępują. Okazało się, że odpowiedź uzyskaliśmy natychmiast. Złapała się rokitniczka, którą zaobrączkowaliśmy tutaj 22.07.2022 r. z identycznym problemem zdrowotnym. Teraz świadczyła o tych problemach tylko większa obrączka i stosowna uwaga wpisana w dniu obrączkowania. Mamy więc dowód na to, że przyroda radzi sobie z takimi problemami.

Inne gatunki, które były w terenie, a nie ma na liście odłowu, to: kwokacz, sieweczka rzeczna, wodnik, kropiatka, błotniak stawowy.

No i pełna lista tego odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Kapturka Sylvia atricapilla  23 + 1 retrap
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  16 + 5 retrapów
Piecuszek Phylloscopus trochilus  9 + 7 retrapów
Cierniówka Sylvia communis  8 + 1 retrap
Łęczask Tringa glareola  9
Brzęczla Locustella luscinioides  8
Śpiewak Turdus philomelos  6 + 1 retrap
Piegża Sylvia curruca  5 + 2 retrapy
Słowik rdzawy Luscinia magarhynchos  4 + 2 retrapy
Pliszka żółta Motacilla flava  4 + 2 retrapy
Kos Turdus merula  3 + 3 retrapy
Dymówka Hirundo rustica  4 + 1 retrap
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  2 + 2 retrapy
Potrzos Emberiza schoeniclus  1 + 3 retrapy
Słowik szary Luscinia luscinia  3 + 1 retrap
Pierwiosnek Phyloscopus collybita  4
Remiz Remiz pendulinus  3 + 1 retrap
Modraszka Cyanistes caeruleus  2 + 1 retrap
Czarnogłówka Poecile montanus  2 + 1 retrap
Krzyżówka Anas platyrhynchos  2
Trznadel Emberiza citrinella  1 + 1 retrap
Rudzik Erithacus rubecula  2
Sójka Garrulus glandarius  2
Pleszka Phoenicurus phoenicurus  1 + 1 retrap
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  1 retrap
Raniuszek Aegithalos caudatus  1
Dzwoniec Carduelis chloris  1
Pełzacz ogrodowy Certhia brachydactyla  1
Zięba Fringilla coelebs  1
Sikora uboga Poecile palustris  1
Brzegówka Riparia riparia  1

 

Jeśli chodzi o retrapy, to większość (z wyjątkiem jednego) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

  • IV 2023 – 6 w tym: 2 brzęczki, 1 trzcinniczek, 1 pliszka żółta i 1 remiz,
  • XI 2022 – 1 trznadel,
  • X 2022 –  w tym: 1 kos i 1 modraszka,
  • X 2022 – 1 czarnogłówka,
  • V 2022 – 12 w tym: 3 piecuszki, 2 słowiki rdzawe, 1 cierniówka, 2 piegże, 1 potrzos, 1 pleszka, 1 śpiewak i 1 słowik szary,
  • VII 2021 – w tym: 1 rokitniczka, 1 kos, 1 piecuszek i 1 trzcinniczek,
  • IV 2021 – 2 w tym: 1 pliszka żółta i 1 piecuszek,
  • IX 2020 – 2 w tym: 1 potrzos i 1 rokitniczka,
  • VII 2020 – 1 kapturka,
  • VII 2019 – 1 piecuszek,
  • VII 2018 – 1 piecuszek.

Ten jeden inny, to dymówka zaobrączkowana na noclegowisku w Boguniewie 4.09.2021 r. – odległość 7,7 km.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 17 – 29.04.2023 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 17 – 29.04.2023 R.

Poszukiwanie wiosny w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 3 całe dni, 5 wieczorów i 5 poranków. Złapało się 149 ptaków z 26 gatunków, w tym 25 retrapów. Tej wiosny trzcinowiska były podtopione, co zwykle wpływa pozytywnie na ptaki bytujące w tym środowisku. Świadczy o tym zamieszczona poniżej lista odłowionych ptaków. Najliczniejsze były pliszki żółte, których złapało się 41 w tym 32 samce i 9 samic. Były wśród nich dwa samce o cechach podgatunku Motacilla flava iberiae. Pozostałe to typowi przedstawiciele podgatunku nominatywnego Motacilla flava flava.

Odłowiliśmy przedstawicieli czterech gatunków ptaków z rodzaju Acrocephalus. Absolutną rzadkością była tu wodniczka Acrocephalus palucicola. To drugie stwierdzenie tego niezwykle rzadkiego ptaka w okolicach Rogoźna. Poprzednie stwierdzenie miało miejsce 2.05.2016 r. (złapały się 2 osobniki) również w tym miejscu.

Kolejna rzadkość, to samiec lęgowego u nas podgatunku podróżniczka Luscinia svecica cyanecula. Warto przypomnieć, że 12.05.2012 r. złapaliśmy w tym miejscu (jedynego jak dotąd) samca skandynawskiego podgatunku Luscinia svecica svecica. Samce, jak widać na poniższych zdjęciach, różnią się kolorem plamki na gardle. Samice obu podgatunków wyglądają tak samo.

No i ostatni kompletnie nietypowy ptak. Złapał się potrzos o niesprecyzowanej na wygląd płci. Pierwszy raz złapaliśmy osobnika u którego na wiosnę trudno się zdecydować, czy mamy do czynienia z samcem czy samicą. Upierzenie głowy od ciemienia do przodu sugeruje samca, natomiast od ciemienia do tyłu samicę. Dla porównania zamieszczamy zdjęcia typowego samca i typowej samicy.

A teraz już pełna lista odłowu:

Jeśli chodzi o retrapy, to większość (z wyjątkiem jednego) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

  • XII 2022 – I 2023 – 2 bogatki,
  • X-XI 2022 – 2 w tym: 1 bogatka i 1 makolągwa,
  • IX 2022 –  2 w tym: 1 potrzos i 1 makolągwa,
  • VIII 2022 – 5 w tym: 2 makolągwy, 1 modraszka, 1 pliszka żółta i 1 potrzeszcz,
  • VII 2022 – 4 w tym: 2 pliszki żółte, 1 potrzos i 1 rokitniczka,
  • VII-VIII 2021 –  w tym: 2 rokitniczki i 1 potrzos,
  • IV-V 2021 – 4 w tym: 2 pliszki żółte, 1 potrzos i 1 piecuszek,
  • VII 2020 – trzcinniczki.

Ten jeden inny, to dymówka zaobrączkowana na noclegowisku na Jeziorze Rogozińskim (odległość 1,6 km) w dniu 21.08.2021 r. jako ptak w 1 kalendarzowym roku życia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEPIEJ PÓŹNO NIŻ WCALE

LEPIEJ PÓŹNO NIŻ WCALE

W dniu 11 maja br nadeszły informacje powrotne, które pasują do tytułu i jeszcze jednego powiedzenia – “mieszane uczucia”. Gdy zobaczyłem, że są to informacje o pliszkach żółtych zaobrączkowanych w 2009 r., powiało sensacją – 14 lat! Okazało się, że te 14 lat, to czas po jakim te informacje dotarły do mnie po dacie odłowienia tych osobników w Hiszpanii.

Pliszkom pokonanie tego dystansu zajęło zaledwie 33 i 39 dni. Przyczyny tak późnego wprowadzenia tych obserwacji do systemu są dla mnie zagadkowe i trudne do zrozumienia, ale ważne że mamy te wiadomości. Trzecia informacja przebiła poprzednie, bo dotyczy potrzosa złapanego w 2007 roku, czyli 16 lat temu. Czwarta informacja pojawiła się kolejnego dnia i była mniej szokująca, bo dotyczyła trzcinniczka złapanego w Hiszpanii w 2020 roku. To tyle marudzenia; czas na konkrety.

 

Potrzos Emberiza schoeniclus zaobrączkowany 30.07.2006 r. w Cieślach, gm. Rogoźno jako lotny w 1 kalendarzowym roku życia. Ponownie schwytany i wypuszczony 7.11.2007 r. w miejscu określonym jako LAGUNA DE TINAJEROS koło Albacete w Hiszpanii. Dystans czasowy 465 dni, odległość w linii prostej 2.108 km.

Pliszka żółta Motacilla flava zaobrączkowana 21.08.2009 r. (schwytana również 28.08.2009 r.) w Cieślach, gm. Rogoźno jako lotna w 1 kalendarzowym roku życia. Ponownie schwytana i wypuszczona 30.09.2009 r. w miejscu określonym jako BARRANCO CARRAIXET, ALBORAYA koło Walencji w Hiszpanii. Dystans czasowy 33 dni, odległość w linii prostej 1.979 km.

Pliszka żółta Motacilla flava zaobrączkowana 28.08.2009 r. w Cieślach, gm. Rogoźno jako lotna w 1 kalendarzowym roku życia. Ponownie schwytana i wypuszczona 6.10.2009 r. w miejscu określonym jako DESEMBOCADUR RIO GUADIARO, SAN ROQUE koło Cadiz w Hiszpanii. Dystans czasowy 39 dni, odległość w linii prostej 2.533 km.

Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus zaobrączkowany 29.04.2020 r. w Cieślach, gm. Rogoźno jako lotny po 1 kalendarzowym roku życia. Ponownie schwytany i wypuszczony 23.07.2020 r. w miejscu określonym jako LA JANDA, VEJER BDE LA FRONTERA koło Cadiz w Hiszpanii. Dystans czasowy 85 dni, odległość w linii prostej 2.559 km.

Może gdzieś po notatnikach i bazach danych są kolejne takie zapomniane dane o ptakach z naszymi obrączkami? Będziemy cierpliwie czekać, z nadzieją, że żaden przypadek stwierdzenia ptaka z obrączką nie przepadnie bez wieści.

Jerzy Dąbrowski

ŚLEPOWRON W ROGOŹNIE

ŚLEPOWRON W ROGOŹNIE

W godzinach wieczornych, w sobotę 13 maja br. zaobserwowano na Jeziorze Rogozińskim w Rogoźnie pojedynczego ślepowrona Nycticorax nycticorax. Ptaka zauważono gdy przelatywał nad taflą jeziora a następnie usiadł na wystającym z wody konarze. Dalsza oględziny prowadzone były z odległości ok. 20 m. Autorem tej wyjątkowej obserwacji jest Damian Leligdowicz. Ponieważ nie miał przy sobie aparatu fotograficznego, zamieszczam poniżej zdjęcie ślepowrona , które zrobiłem 7.08.2021 r. na Śląsku, na zaporze piętrzącej Wisłę i tworzącej tym samym Zbiornik Goczałkowicki.

Ślepowron jest szóstym gatunkiem czapli stwierdzonej w okolicach Rogoźna. Pozostałe to: czapla siwa, czapla biała, czapla purpurowa, bąk i bączek. Jest nieco mniejszy od bąka i zdecydowanie większy od bączka. Ponieważ jest to pierwsza obserwacja, więc lista ptaków Gminy Rogoźno liczy 242 gatunki. Gratuluję autorowi, a wszyscy czekamy jaki będzie kolejny “pierwszy raz” w okolicach Rogoźna.

Jerzy Dąbrowski