Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

TRZMIELOJAD W CIEŚLACH

TRZMIELOJAD W CIEŚLACH

W dniu 2 czerwca br.  Bogdan Jeran zaobserwował w Cieślach trzmielojada Pernis apivorus. Obserwacja potwierdzona jest zamieszczonymi niżej zdjęciami. Trzmielojad występuje u nas rzadko. Kiedy w latach 80-tych XX wieku prowadziłem badania nad ptakami drapieżnymi w okolicach Rogoźna, to na powierzchni 130 km2 znalazłem 2 pary tego gatunku. Dla porównania myszołowów było ponad 80 par. Wyglądem trzmielojad jest podobny do myszołowa. Na szczęście dziś większość obserwacji poparta jest doskonałymi zdjęciami, co pozwala na spokojnie , w warunkach domowych analizować cechy charakterystyczne dla gatunku.

Jerzy Dąbrowski

CIEŚLE-WODOCIĄGI 1-4.05.2022 R.

CIEŚLE-WODOCIĄGI 1-4.05.2022 R.

Pierwsze tej wiosny łapanie w zakrzewionej części doliny Wełny. Odłowy trwały trzy pełne dni i jeden wieczór. Złapało się 207 ptaków z 37 gatunków, w tym 40 retrapów. Sieci ustawiliśmy we wszystkich możliwych na tym terenie typach środowiska. W trzcinowiska przylatywały na noclegowisko pliszki żółte. Przy pomocny głosu z magnetofonu udało się też zwabić dymówki; niestety tylko dwie. Jak widać na zamieszczonej poniżej liście, różnorodność była bardzo duża, choć liczebność większości gatunków niewielka. Niewątpliwymi rarytasami tego odłowy były: błotniak stawowy (pierwszy odłów dorosłego osobnika), kukułka i krętogłów.

Łapały się też dwa gatunki słowików, co niezbyt często się zdarza. Jeden z osobników był najprawdopodobniej mieszańcem międzygatunkowym, ponieważ miał wszystkie cechy charakterystyczne dla słowika szarego, a ubarwienie rdzawego.

No i jeszcze jedna para blisko spokrewnionych i bardzo podobnych gatunków (zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z młodymi lub samicami): pleszka i kopciuszek.

 

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Pliszka żółta Motacilla flava  33 + 3 retrapy
Kapturka Sylvia atricapilla  29 + 3 retrapy
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  21 + 1 retrap
Piecuszek  Phylloscopus trochilus  10 + 8 retrapów
Piegża Sylvia curruca  10 + 1 retrap
Cierniówka Sylvia communis  9 + 1 retrap
Kos Turdus merula  4 + 4 retrapy
Zięba Fringilla coelebs  6
Rudzik Erithacus rubecula  5 + 1 retrap
Potrzos Emberiza schoeniclus  4 + 2 retrapy
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  4 + 1 retrap
Słowik rdzawy Luscinia megarhynchos  2 + 2 retrapy
Bogatka Parus major  1 + 3 retrapy
Makolągwa Carduelis cannabina  3
Grubodziób Cocco. coccothraustes  3
Potrzeszcz Miliaria calandra  3
Czarnogłówka Poecile montanus  1 + 2 retrapy
Śpiewak Turdus philomelos  2 + 1 retrap
Dzwoniec Carduelis chloris  2
Dymówka Hirundo rustica  2
Słowik szary Luscinia luscinia  1 + 1 retrap
Mazurek Passer montanus  2 retrapy
Pleszka Phoenicurus phoenicurus  2
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  1 retrap
Świergotek drzewny Anthus trivialis  1
Szczygieł Carduelis carduelis  1
Pełzacz leśny Certhia familiaris  1
Błotniak stawowy Circus aeruginosus  1
Kukułka Cuculus canorus  1
Dzięcioł duży Dendrocopos major  1 retrap
Trznadel Emberiza citrinella  1
Krętogłów Jynx torquilla  1
Brzęczka Locustella luscinioides  1
Kopciuszek  Phoenicurus ochruros  1
Kulczyk Serinus serinus  1
Gajówka Sylvia borin  1
Strzyżyk Troglodytes troglodytes  1

 

Jeśli chodzi o retrapy,  to większość (poza jednym) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:

  • III 2022 – 1 potrzos,
  • XII 2021 – 1 bogatka (karmnik ok. 200 m),
  • IX 2021 – 2 w tym: 1 bogatka i 1 mazurek,
  • VII 2021 – 11 w tym: 1 mazurek, 1 sikora uboga, 1 czarnogłówka, 1 piegża, 1 trzciniak, 1 pliszka żółta, 1 słowik rdzawy, 1 słowik szary, 1 brzęczka i 2 kosy,
  • III-IV 2021 – 6 w tym: 2 piecuszki, 1 dzięcioł duży, 1 rudzik, 1 pliszka żółta i 1 śpiewak,
  • IX 2020 – 2 w tym: 1 sikora uboga i 1 rokitniczka,
  • VII 2020 – 3 w tym: 1 słowik rdzawy, 1 kapturka i 1 piecuszek,
  • III 2020 – 2 w tym: 1 kos i 1 strzyżyk,
  • IV 2020 – 2 piecuszki,
  • X 2019 – 1 potrzos,
  • VII 2019 – 2 w tym: 1 trzcinniczek i 1 piecuszek,
  • IV 2019 – 2 w tym 1 kos i 1 kapturka,
  • VII 2018 – 3 w tym: 1 cierniówka i 2 piecuszki,
  • IX 2015 – 1 pliszka żółta.

Jedną bogatkę zaobrączkowaliśmy jako pisklę w naszej budce na pobliskiej powierzchni “Olszyna” w 30.05.2020 roku.

Najstarszym odłowionym ptakiem była pliszka żółta zaobrączkowana 4.o9.2015 r. na zbiorowym noclegowisku w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny jako samiec w pierwszym kalendarzowym roku życia. Ptak ten ma już więc 7 lat. Innego osobnika pliszki żółtej w wieku 7 lat odłowiliśmy 15.04.2019 r. Tylko raz złapaliśmy tutaj starszego przedstawiciela tego gatunku, w wieku 8 lat. Miało to miejsce 18.04.2018 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

PIERWSZE JASKÓŁKI 2022

PIERWSZE JASKÓŁKI 2022

12.04.2022, Cieśle, Jerzy Dąbrowski

  • dymówka Hirundo rustica –  2

14.04.2022, Cieśle, Bronisława Peplińska

  • dymówka Hirundo rustica –  1

14.04.2022, Cieśle, Jerzy Dąbrowski

  • dymówka Hirundo rustica –  2
KOLEJNY NOWY GATUNEK

KOLEJNY NOWY GATUNEK

Mamy i to od ok. 1,5 roku kolejny gatunek na liście ptaków Gminy Rogoźno. Podczas przeglądania wcześniej zrobionych zdjęć Bartek Ziała znalazł niezbyt efektowne zdjęcia mewy wykonane 15 listopada 2020 r. nad Jeziorem Czarnym. Na zdjęciach jest mewa trójpalczasta Rissa tridactyla – osobnik młodociany. Gatunek ten gniazduje na skalistych wybrzeżach półkuli północnej. W Polsce pojawia się rzadko, a już zwłaszcza w głębi lądu.

Po ujawnieniu tej obserwacji lista ptaków Gminy Rogoźno obejmuje 240 gatunków. Jeśli ktoś śledzi naszą stronę, to zauważy, że poprzedni nowy gatunek miał nr 238. Wynika to z tego powodu, że z gatunku gęś zbożowa Anser fabalis wydzielono gęś tundrową Anser serrirosris i w ten sposób zwiększyła się liczba taksonów. Oba gatunki występują i nasz zimą i w czasie przelotów w mieszanych stadach.

Jerzy Dąbrowski

ORLIK KRZYKLIWY

ORLIK KRZYKLIWY

Wczoraj otrzymałem na maila zdjęcia wykonane przez Bartka Ziałę w Słomowie. Był na nich ptak drapieżny. Ptak latał bardzo wysoko i pogoda raczej nie na zdjęcia. Deskowate skrzydła na pierwszy rzut oka wskazywały na bielika, który gniazduje ok. 1 km dalej. Po wnikliwszym przyjrzeniu się okazało się, że ptak ma wachlarzowaty, a nie klinowaty jak u bielika, ogon. Doszedłem do przekonania, że mamy kolejną obserwację orlika krzykliwego Aquilla pomarina w okolicach Rogoźna. To bardzo optymistyczna wiadomość. Kilka wcześniejszych obserwacji, w tym z pełni okresu lęgowego, pochodzi z tego właśnie terenu, czyli z lasu “Buczyna” i lasu “Moksz”. Niestety nigdy nie udało się zlokalizować gniazda tego orła na naszym terenie.

 

Jerzy Dąbrowski

CIEŚLE – ŻWIROWNIA – 26.03.2022

CIEŚLE – ŻWIROWNIA – 26.03.2022

Łapanie w okolicach żwirowni w Cieślach. Ustawiliśmy 350 m sieci o różnych wielkościach oczka (16, 19 i 60 mm) w zakrzewieniach śródpolnych, zadrzewieniu porastającym stare wyrobisko, drągowinie sosnowej i na obrzeżach starodrzewia. W godz. 800 – 1800, złapało się 25 ptaków z 8 gatunków, w tym 4 retrapy. Pogoda była zdecydowanie wiosenna i niestety dość wietrzna przez większość czasu. Wynik dramatycznie niski. Dla porównania weekendowy odłów 26-28.03.2021 (2 dni) na terenie podobnym (Cieśle – “WODOCIĄGI”) dał wynik: 180 ptaków z 27 gatunków w tym 25 retrapów.  Były wśród nich typowe wiosenne ptaki: piecuszek, pierwiosnek i kapturka. Teraz nie było żadnego aspektu wiosennego.  Przy tym ubóstwie ciekawostką był stary rudzik. Zwykle łapią się ptaki w 2 kalendarzowym roku życia (kremowe “perełki” na skrzydle i zaostrzone sterówki). Dorosły nie ma “perełek”, a końce sterówek są zaokrąglone.

Złapały się w tym samym czasie dwie bliźniaczo podobne sikory: czarnogłówka i sikora uboga. Zrobiliśmy więc trochę zdjęć poglądowych, gdzie obydwa ptaki są na tym samym zdjęciu, czyli nie ma różnic oświetleniu, ekspozycji, itp.

To łapanie, podobnie jak odłowy przy karmniku, pokazuje że tegoroczna wiosna jest inna niż przez kilka ostatnich lat.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Modraszka Cyanistes caeruleus  7
Bogatka Parus major  4 + 2 retrapy
Raniuszek Aegithalos caudatus  2 + 2 retrapy
Rudzik Erithacus rubecula  3
Mazurek Passer montanus  2
Zięba Fringilla coelebs  1
Czarnogłówka Poecile montanus  1
Sikora uboga Poecile montanus  1

 

Jeśli chodzi o retrapy,  to wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:

  • 13 XII 2021 – 1 bogatka – nocująca w budce,
  • 19 XII 2020 – 1 bogatka – nocująca w budce,
  • 4 IV 2020 – 2 raniuszki – dwa kolejne numery obrączek.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska