Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

JEMIOŁUSZKI

JEMIOŁUSZKI

19.12.2019, Rogoźno; Rondo Meisnera, Bronisława Peplińska

  • jemiołuszka Bombycilla garrulus – ~200.

20.12.2019, Cieśle, ul. Potulicka, Bronisława Peplińska

  • jemiołuszka Bombycilla garrulus – ~50.

21.12.2019, Rogoźno, cmentarz, Artur Lange

  • jemiołuszka Bombycilla garrulus – ~60.
ŁABĘDZIE KRZYKLIWE

ŁABĘDZIE KRZYKLIWE

17.12.2019, Jezioro Boguniewskie, Boguniewo, Jerzy Dąbrowski

  • łabędź krzykliwy Cygnus cygnus – para z 6 juv.,
  • gęgawa Anser anser – 41 (1 z obrożą).

2.01.2020, Marlewo – Biniewo (pole), Jerzy Dąbrowski

  • łabędź krzykliwy Cygnus cygnus – 15, w tym 4 ad. + 11 juv.
LISTOPADOWE JEZIORA 2019

LISTOPADOWE JEZIORA 2019

Podobnie jak w ubiegłym roku policzyliśmy ptaki przebywające na 8 jeziorach Gminy Rogoźno. Znów udało się to zrobić w jeden dzień – 16.11.2019 r. w godzinach 800 – 1600. Pogoda: bez opadów (gdy o 730 ruszaliśmy z Rogoźna na punkt początkowy pod Skokami padało) i nawet w drugiej części dnia słonecznie, prawie bezwietrznie. Temperatura ok. 10 0C.

Stwierdzono 2.127 z 12 gatunków, w tym:

– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 1.939,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 154,
– gągoł (Bucephala clangula) – 9,
– mewa srebrzysta (Larus argentatus) – 9,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 3,
– łyska (Fulica atra) – 3,
– perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) – 3,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 2,
– śmieszka (Chroicocephalus ridibundus) – 2,
– czapla biała (Egretta alba) – 1,
– kokoszka (Gallinula chloropus) – 1,
– mewa białogłowa (Larus cachinnans) – 1.
A tak wyglądało to w rozbiciu na poszczególne jeziora (w kolejności wizyt nad jeziorami):

Jezioro Budziszewskie – 647 ptaków z 6 gatunków:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 635,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 7,
– perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) – 2,
– mewa srebrzysta (Larus argentatus) – 1,
– śmieszka (Chroicocephalus ridibundus) – 1,
– czapla biała (Egretta alba) – 1.

Jezioro Czarne – 7 ptaki z 2 gatunków [15 ptaków z 3 gatunków]:
– gągoł (Bucephala clangula) – 4,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 3.

Jezioro Małe – 17 ptaki z 5 gatunków:
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 11,
– gągoł (Bucephala clangula) – 2,
– mewa srebrzysta (Larus argentatus) – 2,
– perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) – 1,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 1.

Jezioro Prusieckie – 631 ptaki z 5 gatunków:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 491,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 131,
– mewa srebrzysta (Larus argentatus) – 6,
– gągoł (Bucephala clangula) – 2,
– mewa białogłowa (Larus cachinnans) – 1.

Jezioro Rogozińskie – 630 ptaków z 6 gatunków:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 624,
– kormoran (Phalacrocorax carbo) – 2,
– czapla siwa (Ardea cinerea) – 1,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 1,
– śmieszka (Chroicocephalus ridibundus) – 1,
– kokoszka (Gallinula chloropus) – 1.

Jezioro Boguniewskie – 119 ptaki z 3 gatunków:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 114,
– łyska (Fylica atra) – 3,
– łabędź niemy (Cygnus olor) – 2.

Jezioro Nienawiskie Duże – 4 ptaki z 1 gatunku:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 4.

Jezioro Nienawiskie Małe – 72 ptaki z 2 gatunków:
– krzyżówka (Anas platyrhynchos) – 71,
– gągoł (Bucephala clangula) – 1.

Tegoroczny wynik zdecydowanie odstaje od poprzednich trzech lat, a nawiązuje do lat wcześniejszych. Największe zgrupowania ptaków wodnych stwierdzono na: Jez. Budziszewskim, Jez. Prusieckim i Jez. Rogozińskim. Były one właściwie identyczne; zważywszy ewentualne błędy przy liczeniu dużych stad krzyżówek. Największą różnorodność gatunkową stwierdzono na dwóch największych jeziorach, tj. Jez. Rogozińskim i Jez. Budziszewskim. Zdecydowanym dominantem była krzyżówka – 91,2% wszystkich ptaków. Daleko za nią znalazł się kormoran – 7,2%. Pozostałe gatunki nie przekraczały liczby 10 osobników na wszystkich jeziorach łącznie. Gatunkiem stwierdzonym po raz pierwszy na listopadowych liczeniach była mewa białogłowa – dorosły osobnik.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

PIERWSZY PTAK Z UKRAINY W ROGOŹNIE

PIERWSZY PTAK Z UKRAINY W ROGOŹNIE

W dniu 24.09 2019 r. przeglądając stado mew odpoczywających na pomoście Klubu Żeglarskiego „Kotwica” na Jeziorze Rogozińskim wypatrzyłem dorosłą mewę białogłową Larus cachinnans z obrączką. Ptak miał niestety tylko obrączkę metalową i nie robiłem sobie zbyt wielkich nadziei na odczytanie jej treści, choć dysponowałem lunetą o powiększeniu 60X. Przy takiej obrączce trzeba ptaka oglądać z różnych stron, co w praktyce oznacza czekanie na to, że on zmieni pozycję i umożliwi odczytanie treści całej obrączki. Po trzech wizytach w tym miejscu, w różnych porach dnia udało się. Nazwa centrali obrączkarskiej “KIEV” już pokazała, że mamy wreszcie pierwszego ptaka z ukraińską obrączką.

Na dane o okolicznościach zaobrączkowania trzeba było trochę poczekać, ale dziś już wszystko wiemy. Mewa ta została zaobrączkowana 9 czerwca 2012 roku jako pisklę w Czerkasach nad Dnieprem. Miejsce to jest odległe od Rogoźna o 1.118 km w linii prostej. Czas jaki minął od momentu zaobrączkowania do dnia odczytu, to 2.663 dni. Jest to pierwsze stwierdzenie tego osobnika. Jeśli komuś w przyszłości uda się go zidentyfikować, to informacja ta dotrze również do mnie.

Jerzy Dąbrowski

PRZELOT WĄSATEK

PRZELOT WĄSATEK

W dniu 15 października br. trzcinowiska w dolinie Wełny w Cieślach napełniły się charakterystycznymi dzwoniącymi głosami wąsatek Panurus biarmicus. Ich pojawienie się spowodowało, że przedłużyliśmy o kolejne osiem dni trwające od półtora miesiąca odłowy ptaków w trzcinowiskach porastających starorzecza i łąki. Przez te osiem dni złapało się 37 wąsatek, w tym 21 samców i 16 samic. To pierwsze ptaki tego gatunku jakie spotkaliśmy w tym roku w okolicach Rogoźna, choć w tym środowisku prowadziliśmy bardzo dużo odłowów. Należało przypuszczać, że to ptaki przelotne. Dowód na to uzyskaliśmy 21 października, kiedy równocześnie, w tę samą sieć, złapały się dwa osobniki (samiec i samica) z nie naszymi obrączkami wyglądającymi na świeżo założone. Dziś już wiemy, że były to ptaki zaobrączkowane trzy dni wcześniej, tj. 18.10.2019 r. o godz. 11.50 na stawach rybnych w Zgnilcu koło Osiecznej, na północ od Leszna. Odległość jaka dzieli Cieśle od miejsca zaobrączkowania tych wąsatek, to 89 km. Te dwa ptaki musiały całą drogę pokonać razem. Oba zaobrączkowane o tej samej godzinie i po trzech dniach wyjęte równocześnie z jednej sieci 89 km dalej. Te dwa ptaki stanowią dowód, że wąsatki, które pojawiły się nagle u nas nie stanowiły jednego zgrupowania. My pierwsze ptaki tego gatunku złapaliśmy 15 października i łapaliśmy je codziennie aż do 21 października. Te “obce” 18 października były jeszcze 89 km na południe. Osiem zaobrączkowanych przez nas wąsatek odłowiliśmy ponownie, w tym: 5 osobników po 1 dniu, 1 osobnika po 2 dniach i 2 osobniki po 4 dniach. W dniach 22 i 23 października wąsatek już u nas nie było.

Warto tutaj zauważyć, że wąsatki są ptakami bardzo towarzyskimi, co doskonale widać w czasie odłowów. Ptakom, które wpadły w sieci towarzyszą na pobliskich trzcinach inne osobniki ze stada. Podobnie jest w czasie wypuszczania zaobrączkowanych ptaków. Osobniki wypuszczone jako pierwsze czekają na pozostałe.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 15–22.10. 2019 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 15–22.10. 2019 R.

Kontynuacja odłowu z września i pierwszej połowy października. W zasadzie tego łapania nie miało być, ponieważ liczebność ptaków znacznie spadała i uznaliśmy, że czas już zakończyć odłowy w tym środowisku. Po porannym odłowie 15 października zsunęliśmy sieci, żeby je po południu zwinąć i zakończyć pracę w tym miejscu. Gdy po południu weszliśmy między trzciny usłyszeliśmy charakterystyczny głos wąsatek, których jeszcze w tym roku tutaj nie było. Sieci zostały natychmiast rozwinięte i łapały” przez kolejne 8 dni. Złapało się 185 ptaków z 16 gatunków, w tym 9 retrapów. Zgodnie z oczekiwaniem dominantem były potrzosy a na drugim miejscu znalazły się wąsatki. Istotnym liczebnie gatunkiem były również modraszki, które są najliczniej pojawiającym się w tym środowisku gatunkiem sikory. Z nietypowych w tym środowisku ptaków złapały się kolejne dwa kopciuszki.

W czasie tego łapania przekroczyliśmy  liczbę 9.000 zaobrączkowanych w tym roku ptaków. Kolejny tysiąc zamknął szpak.

A teraz tradycyjnie pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Potrzos Emberiza schoeniclus  49 + 2 retrapy
Wąsatka Panurus biarmicus  35 + 2 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  19 + 4 retrapów
Szpak Sturnus vulgaris  21
Pokrzywnica Prunella modularis  15
Makolągwa Carduelis cannabina  8
Rudzik Erithacus rubecula  8
Strzyżyk Troglodytes troglodytes  8
Trznadel Emberiza citrinella  2 + 1 retrap
Potrzeszcz Miliaria calandra  2
Bogatka Parus major  2
Kopciuszek Phoenicurus ochruros  2
Śpiewak Turdus philomelos  2
Wróbel Passer domesticus  1
Mazurek Passer montanus  1
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  1

 

Wśród retrapów były dwa obce i jeden nasz stary; pozostałe zostały zaobrączkowane w tym lub ubiegłym roku, w tym miejscu lub nie dalej niż 500 m. Zaobrączkowaliśmy je w następujących miesiącach::

  • IX 2018 – 1 modraszka,
  • IV 2019 – 1 trznadel,
  • IX 2019 – 1 modraszka,
  • X 2019 – pierwsza połowa – 3 w tym:  2 modraszki, 1 potrzos.

Ten jeden starszy, to potrzos zaobrączkowany w tym miejscu 20.11.2016 r. jako samiec w 1 roku życia. Tak więc osobnik ten skończył 3 lata. No i te dwa ptaki z obcymi obrączkami. To wąsatek zaobrączkowana 18.10.2019 r. o godz. 11.50 na stawach rybnych w Zgnilcu koło Osiecznej, tj. w odległości 89 km na S od Ciesiel. My wyjęliśmy je z sieci 21.10.2019 r. o godz. 13.00. Już raz mieliśmy wąsatkę z tego terenu – szczegóły stwierdzenia w “Informacjach powrotnych”. Kierunek przemieszczenia pokazuje wyraźnie, że ptaki te nie odlatują do “ciepłych krajów”. Więcej o wąsatkach w “newsie”.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 1–14.10. 2019 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 1–14.10. 2019 R.

Kontynuacja odłowu wrześniowego w trzcinowiskach porastających starorzecza i łąki w pobliżu ujścia Małej Wełny. Od ostatniego łapania w tym miejscu nic się nie zmieniło – podłoże jest całkowicie suche. Sieci niezmienne ustawione w zwartym łanie trzcin, tylko cztery sieci przy krzewiastych wierzbach rosnących w starorzeczu. Trzciny tracą z dnia na dzień zieleń przechodząc w beż.

 

Opisywane łapanie obejmowało 6 wieczorów, 3 ranki i 4 całe dnie. Zaprzestaliśmy już wabienia dymówek ponieważ ptaki te zniknęły; tylko dwukrotnie widzieliśmy nieliczne osobniki przelatujące nad trzcinowiskami (patrz “Obserwacje”). Złapały się 224 ptaki z 22 gatunków, w tym 17 retrapów. Spośród ptaków gniazdujących w tym miejscu złapały się jeszcze tylko ostatnie trzcinniczki. Większość odłowionych ptaków to te, które przylatują tutaj na noc.  Zdecydowanym dominantem nadal jest potrzos, który łapie się najliczniej przed zmrokiem i rankiem. Ptaki przepierzyły się już całkowicie. Samce nie przypominają już tych czarnogłowych z sezonu lęgowego – są teraz bardzo podobne do samic.

Zwiększyła się liczba odławianych pokrzywnic i modraszek. Na noclegowisko regularnie przylatują makolągwy ale już mniej licznie. Niewątpliwym zaskoczeniem był złapany w trzcinach nad rzeką kopciuszek.

A teraz tradycyjnie pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Potrzos Emberiza schoeniclus  92 + 4 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  32 + 8 retrapów
Makolągwa Carduelis cannabina  24
Rudzik Erithacus rubecula  13
Pokrzywnica Prunella modularis  9
Bogarka Parus major  6
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  6
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  4
Potrzeszcz Miliaria calandra  2 + 2 retrapy
Kos Turdus merula  3
Śpiewak Turdus philomelos  3
Szczygieł Carduelis carduelis  2
Trznadel Emberiza citrinella  2
Szpak Sturnus vulgaris  2
Strzyżyk Troglodytes troglodytes  2
Czarnogłówka Poecile montanus  1 + 1 retrap
Mazurek  Passer montanus  1
Piecuszek Phylloscopus trochilus  1
Mysikrólik Regulus regulus  1
Kląskawka Saxicola torquata  1
Kopciuszek Phoenicurus ochruros  1 retrap
Zimorodek Alcedo atthis  1 tetrap

 

Wśród retrapów był jeden obcy i jeden nasz stary; pozostałe zostały zaobrączkowane w tym lub ubiegłym roku, w tym miejscu lub nie dalej niż 500 m. Zaobrączkowaliśmy je w następujących miesiącach::

  • VIII 2018 – 2 w tym: 1 potrzos, 1 modraszka,
  • IX 2018 – 1 czarnogłówka,
  • X 2018 – 1 zimorodek,
  • XI 2018 – 3 modraszki,
  • VII 2019 – 1 modraszka,
  • VIII 2019 – 3 w tym: 1 modraszka, 2 potrzeszcze,
  • IX 2019 – 4 w tym:  1 modraszka, 2 potrzosy, 1 kopciuszek.

Ten jeden starszy, to potrzos zaobrączkowany w tym miejscu 2.05.2016 r. jako samica w 2 roku życia. Tak więc osobnik ten skończył już 4 lata. No i ostatni potrzos, ten z obcą obrączką. To samica zaobrączkowana 2.08.2018 r. w rezerwacie “Jezioro Dróżno” pod Elblągiem, tj. w odległości 216 km na NE od Ciesiel. My złapaliśmy ją 1.10.2019 r. To drugi ptak z tego miejsca. Wcześniej złapaliśmy dzwońca z obrączką założoną w tym miejscu – szczegóły stwierdzenia w “Informacjach powrotnych”.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 18–27.09. 2019 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 18–27.09. 2019 R.

Kolejna kontrola trzcinowisk porastających starorzecza i łąki w pobliżu ujścia Małej Wełny. Od ostatniego łapania w tym miejscu nic się nie zmieniło – podłoże jest całkowicie suche. Sieci podobnie jak poprzednio ustawiliśmy w zwartym łanie trzcin, dostawiliśmy jednak cztery sieci przy krzewiastych wierzbach rosnących w starorzeczu. Łapanie obejmowało 5 wieczorów, 4 ranki i 1 cały dzień. Trzy  wieczory z wabieniem dymówek głosem z magnetofonu. Złapało się 247 ptaków z 27 gatunków, w tym 16 retrapów. Spośród ptaków gniazdujących w tym miejscu pozostały nieliczne trzcinniczki, łozówki i brzęczki. Większość odłowionych ptaków to te, które przylatują tutaj na noc. Udało się zwabić nieliczne dymówki. Zdecydowanym dominantem okazał się potrzos – to normalna sytuacja o tej porze roku. Największą niespodzianką był oczywiście lelek, o czym jest oddzielny news. Na noclegowisko regularnie przylatują makolągwy i w mniejszej liczbie potrzeszcze.

 

Lecące o tej porze ptaki są już po pierzeniu i odróżnianie ptaków dorosłych “PO1” od tegorocznych młodych “1” nie jest już tak oczywiste jak przed 2-3 miesiącami. Poniżej zdjęcia ogonów potrzosów i rudzików w obu klasach wieku. U obu gatunków jedną z cech jest kwestia: skrajne sterówki zaostrzone czy zaokrąglone.

A teraz tradycyjnie pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Potrzos Emberiza schoeniclus  78 + 5 retrapów
Makolągwa Carduelis cannabina  43 + 2 retrapy
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  25 + 3 retrapy
Dymówka Hirundo rustica  17
Rudzik Erithacus rubecula  16
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  15
Modraszka Cyanistes caeruleus  11 + 3 retrapy
Szczygieł Carduelis carduelis  3
Potrzeszcz Miliaria calandra  1 + 2 retrapy
Kląskawka Saxicola toquata  3
Bogarka Parus major  2
Pokrzywnica Prunella modularis  2
Remiz Remiz pendulinus  2
Łozówka Acrocephalus palustris  1
Zimorodek Alcedo atthis  1 retrap
Świergotek drzewny  Anthus trivialis  1
Lelek Caprimulgus europaeus  1
Dzwoniec Carduelis chloris  1
Zięba  Fringilla coelebs  1
Brzęczka Locustella luscinioides  1
Pliszka żółta Motacilla flava  1
Wróbel Passer domesticus  1
Piecuszek Phylloscopus trochilus  1
Czarnogłówka  Poecile montanus  1
Mysikrólik Regulus regulus  1
Cierniówka Sylvia communis  1
Kos Turdus merula  1

 

Spośród 16 retrapów tylko jeden był stary; pozostałe zostały zaobrączkowane niespełna rok wcześniej, w tym miejscu lub nie dalej niż 500 m. Zaobrączkowaliśmy je w następujących miesiącach::

  • XI 2018 – 1 modraszka,
  • VII 2019 – 2 potrzosy,
  • VIII 2019 – 10 w tym: 3 potrzosy, 1 trzcinniczek, 2 makolągwy, 2 modraszki, 1 potrzeszcz, 1 zimorodek,
  • IX 2019 – 2 trzcinniczki.

Ten jeden, to potrzeszcz zaobrączkowany w tym miejscu 1.10.2015 r. Ponieważ o tej porze roku nie da się już odróżnić młodych z danego roku od starszych ptaków, osobnik ten skończył już przynajmniej 4 lata.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

OSTATNIE JASKÓŁKI 2019

OSTATNIE JASKÓŁKI 2019

27.09.2019, Cieśle, ujście Małej Wełny, Jerzy Dąbrowski

  • dymówka Hirundo rustica – 1.

1.10.2019, Cieśle, ujście Małej Wełny, Jerzy Dąbrowski

  • dymówka Hirundo rustica – 3.

4.10.2019, Cieśle, ujście Małej Wełny, Jerzy Dąbrowski

  • dymówka Hirundo rustica – 6.