Czwarte łapanie w trzcinowiskach na Jeziorze Kaliszańskim. Tego wieczoru zmniejszyliśmy liczbę sieci do 13, czyli w sumie 130 m. Podobnie jak poprzednie wieczory, wabiliśmy ptaki głosem. Po wyjęciu ptaków, sieci zostały zsunięte, żeby wyeliminować poranny odłów. Złapało się 601 ptaków z 7 gatunków, w tym 2 retrapy. Większość z nich – 560, to oczywiście dymówki. Skład odłowionej próby dymówek był następujący: dorosłe – 54, młodociane – 506, czyli 18,7 młodego na 2 dorosłe. To znów dziwna proporcja – dwukrotnie więcej młodych na parę niż w poprzednim odłowie. Jeśli chodzi o ptaki dorosłe, to oznaczyliśmy je następująco: 21 samców, 23 samic i 10 bez oznaczenia płci. Tym brzegówek było mniej, ale pojawiło się trochę pliszek żółtych. Wśród dymówek był osobnik, który musiał doznać (zapewne jako pisklę) uszkodzenia dzioba, które już się ustabilizowało.
“Zdrowy” dziób.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Dymówka
Hirundo rustica
558 + 2 retrapy
Pliszka żółta
Motacilla flava
27
Brzegówka
Riparia riparia
8
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
2
Makolągwa
Carduelis cannabina
2
Modraszka
Cyanistes caeruleus
1
Potrzos
Emberiza schoeniclus
1
Jeśli chodzi o retrapy, to były to ptaki zaobrączkowane tutaj w minionych dniach.
Trzecie łapanie w trzcinowiskach na Jeziorze Kaliszańskim. W związku z tym, że zespół na ten dzień liczył 5 osób, dostawiliśmy jeszcze 6 sieci, czyli w sumie 210 m. Tym razem również wabiliśmy ptaki głosem. Sieci zostawiliśmy do rana, żeby odłowić jeszcze ptaki w czasie opuszczania trzcinowiska. Złapały się w sumie 1.294 ptaki z 11 gatunków, w tym 11 retrapów.
Początek łapania.
Zakończenie.
Większość z nich – 1.204, to oczywiście dymówki, z czego tylko 108 złapało się rano. Skład odłowionej próby dymówek był następujący: dorosłe – 213, młodociane – 991, czyli 9,3 młodego na 2 dorosłe. Jeśli chodzi o ptaki dorosłe, to oznaczyliśmy je następująco: 88 samców, 83 samic i 42 bez oznaczenia płci. Tym razem sporo było również brzegówek. Tu struktura wiekowa była następująca: dorosłe – 12, młode – 41, czyli 6,8 młodego na 2 dorosłe.
Dorosła dymówka.
Brzegówka.
U dymówek występuje spora różnorodność ubarwienia spodu ciała. Najczęściej spód jest biały, ale występuje też sporo osobników o rdzawym ubarwieniu o różnej intensywności. Tym razem srafił się również osobnik o brudnobiałym spodzie i taki z czarnym plamkowaniem.
Dorosła – biała.
Młoda – biała.
Dorosła – brudnobiała.
Młoda w plamki.
Dorosła – ruda.
Młoda – ruda.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Dymówka
Hirundo rustica
1.196 + 8 retrapów
Brzegówka
Riparia riparia
53
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
14 + 2 retrapy
Modraszka
Cyanistes caeruleus
8
Pliszka żółta
Motacilla flava
3
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
2
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
1 + 1 retrap
Potrzos
Emberiza schoeniclus
1
Szpak
Sturnus vulgaris
1
Kapturka
Sylvia atricapilla
1
Makolągwa
Carduelis cannabina
1
Jeśli chodzi o retrapy, to większość stanowiły ptaki zaobrączkowane tutaj w minionych dniach. Dwie dymówki zostały zaobrączkowane przez nas w innych miejscach:
– 11 VII 2022 – Cieśle – wodociągi, na noclegowisku, jako lotny w 1 roku życia (obecnie samiec) – 15 km,
Drugie łapanie w trzcinowiskach na Jeziorze Kaliszańskim. Do wcześniej ustawionych 3 sieci dostawiliśmy jeszcze kolejne 12, czyli w sumie 150 m. Wabiliśmy ptaki głosem. Sieci zostawiliśmy do rana, żeby odłowić jeszcze ptaki w czasie opuszczania trzcinowiska.
Złapały się w sumie 1.073 ptaki z 11 gatunków, w tym 4 retrapy. Większość z nich – 1.031, to oczywiście dymówki. Skład odłowionej próby dymówek był następujący: dorosłe – 197, młodociane – 834, czyli 8,5 młodego na 2 dorosłe. No, i taka proporcja jest podobna do odnotowywanej w minionych latach. Jeśli chodzi o ptaki dorosłe, to oznaczyliśmy je następująco: 107 samców, 65 samic i 25 bez oznaczenia płci. Głównym kryterium pozwalającym określić płeć dorosłych dymówek o tej porze roku jest wielkość “widełek”, czyli odległość między środkowymi i skrajnymi sterówkami. U samców są one dłuższe a u samic krótsze.Jest pewien określony przedział, w którym ta cecha nie pozwala określić płci. Poniżej dwa samce z wyjątkowo długimi widełkami.
“Widełki” = 95mm
“Widełki” 83mm
Dymówkom często towarzyszą brzegówki; tym razem złapały się tylko 4. Największą atrakcją były dwa podróżniczki.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Dymówka
Hirundo rustica
1.027 + 4 retrapy
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
18
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
7
Pliszka żółta
Motacilla flava
5
Brzegówka
Riparia riparia
4
Modraszka
Cyanistes caeruleus
2
Potrzos
Emberiza schoeniclus
2
Podróżniczek
Luscinia svecica
2
Brzęczka
Locustella luscinioides
1
Makolągwa
Carduelis cannabina
1
Jeśli chodzi o retrapy, to wszystkie zostały zaobrączkowane przez nas na noclegowiskach w okolicach Rogoźna:
– 20 VIII 2022 – Jez. Rogozińskie, jako dorosły samiec – 17 km,
– 21 VIII 2021 – Jez. Rogozińskie, jako lotny w 1 roku życia (obecnie samiec) – 17 km,
– 17 VIII 2022 – Jez. Rogozińskie, jako lotny w 1 roku życia (obecnie samica) – 17 km,
– 10 VIII 2022 – Cieśle – ujście Małej Wełny, jako lotny w 1 roku życia (obecnie samiec) – 16 km.
Pierwsze łapanie w trzcinowiskach na Jeziorze Kaliszańskim. Postanowiliśmy sprawdzić informację o stadach jaskółek latających wieczorem nad jeziorem. Ustawiliśmy na ścianie trzcinowiska 3 sieci (=30 m) i włączyliśmy głos samca dymówki. O zmroku pojawiło się duże stado dymówek, które rzeczywiście wybrały to miejsce na noclegowisko. Złapało się 130 ptaków z 1 gatunku, w tym 0 retrapów.
W czasie zapadania na noc zaobserwowaliśmy w jakiej części trzcinowiska ptaki nocują, żeby przygotować kolejne odłowy. Skład odłowionej próby dymówek był zupełnie nietypowy. Była w niej para dorosłych ptaków, a pozostałe 128, to ptaki w pierwszym roku życia. Takiej absurdalnej proporcji między dorosłymi i młodocianymi ptakami jeszcze nigdy nie mieliśmy w czasie odłowu nocujących dymówek.
Kolejne łapanie w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 1 popołudnie i 1 poranek. Złapały się 63 ptaków z 10 gatunków, w tym 3 retrapy. Najliczniej łapały się makolągwy, które przylatują tutaj na noclegowisko. Nieco mniej było trzcinniczków i co ciekawe nie było wśród nich ani jednego z wcześniej zaobrączkowanych tutaj osobników. W sumie można było odczuć, że trzcinowiska opustoszały po okresie lęgowym, a nie pojawiły się masowo tutaj w innych latach nocujące szpaki, pliszki żółte, dymówki i potrzeszcze.
Wśród odłowionych trzcinniczków był ptak z kępką białych piór na głowie. To jego indywidualna cecha, która będzie się powtarzać mimo kolejnych pierzeń.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Makolągwa
Carduelis cannabina
19 + 2 retrapów
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
19
Modraszka
Cyanistes caeruleus
11
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
3
Brzęczka
Locustella luscinioides
2
Kapturka
Sylvia atricapilla
2
Trzciniak
Acrocepha;us arundinaceus
1
Łozówka
Acrocephalus palustris
1
Potrzos
Emberiza schoeniclus
1 + 1 retrap
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
1
Jeśli chodzi o retrapy, to wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:
Drugie tego lata łapanie nad stawem w Cieślach. Odłowy prowadziliśmy przez 4 wieczory. Sieci były ustawione w trzcinowiskach na brzegu stawu. Tym razem ustawiliśmy również dwie pułapki tunelowe, tzw. “wacki”. Złapało się 86 ptaków z 14 gatunków, w tym 20 retrapów. Dominantem był trzcinniczek. W “wacki” złapały się trzy młode krzyżówki z kręcącej się po stawie rodzinki.
A teraz już pełna lista odłowu:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
29 + 16 retrapów
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
10 + 2 retrapy
Łozówka
Acrocephalus palustris
7 + 2 retrapy
Cierniówka
Sylvia communis
4
Mazurek
Passer montanus
3
Krzyżówka
Anas platyrhynchos
3
Dymówka
Hirundo rustica
2
Bogatka
Parus major
2
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
1
Szczygieł
Carduelis carduelis
1
Trznadel
Emberiza citrinella
1
Brzęczka
Locustella luscinioides
1
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
1
Śpiewak
Turdus philomelos
1
Jeśli chodzi o retrapy, to większość (z wyjątkiem jednego) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
VII 2023 – 17 w tym: 14 trzcinniczków, 1 rokitniczka i 2 łozówki ,
VII 2022 – 1 trzcinniczek,
VII 2021 – 1 trzcinniczek,
VII 2020 – 1 trzcinniczek.
Ten jedyny inny retrap, to rokitniczka ze słowacką obrączką, zaobrączkowana 11.08.2021 r. jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia w okolicach miejscowości Gbelce na południu Słowacji. Miejsce to odległe jest od Rogoźna o 554 km, a czas jaki minął od zaobrączkowania do obecnego stwierdzenia to 718 dni. Więcej o tym ptaku w newsie z 6.08.2023.
Kolejne łapanie w trzcinowiskach porastających łąki i starorzecza w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny. Odłowy prowadziliśmy przez 4 wieczory, 1 cały dzień i 3 poranki. Złapało się 410 ptaków z 18 gatunków, w tym 33 retrapy. Trzcinowiska są przesuszone do tego stopnia, że wciąż ledwo widać tegoroczne źdźbła trzcin – wizualnie wciąż dominują stare, zeschłe badyle. Wyraźnie lepiej radzą sobie pokrzywy. Skutkiem tego jest zapewne duża liczba łozówek w porównaniu z dominującymi w trzcinowiskach trzcinniczkami. Najliczniej jednak łapały się makolągwy, które przylatują tutaj na noclegowisko. Bardzo nielicznie pojawiały się na noclegowisku pliszki żółte, które dawniej nocowały tutaj bardzo licznie. Analiza zgrupowania nocujących makolągw przedstawia się następująco:
wiek: dorosłe 28 (19,2%); młode z tegorocznych lęgów 118 (80,8%); tj. 8,4 młodego/2 dorosłe,
płeć dorosłych: samce – 20; samice 7; bez oznaczenia – 1,
płeć młodocianych: samce 67; samice – 42; bez oznaczenia – 9.
Makolągwa – dorosły samiec.
Makolągwa
Makolągwa – ptak młodociany.
Analiza wieku odłowionych rokitniczek pokazuje inne, bardziej zbliżone do oczekiwań proporcje:
dorosłe 13 (19,2%); młode z tegorocznych lęgów – 27 (80,8%); tj. 4,2 młodego na 2 dorosłe.
Rokitniczka – dorosła.
Rokitniczka – młodociana.
W czasie tego odłowu złapał się pierwszy w tym roku zaganiacz oraz makolągwa zaobrączkowana jako nr 7.000/2023.
Zaganiacz.
Makolągwa – Nr 7.000/2023
Był też śpiewak inwalida, który stracił, sądząc po oględzinach kikuta, dość dawno jedną nogę. Wygląda na to, że nie tylko szpaki radzą sobie po takich urazach.
Pełna lista odłowu przedstawia się następująco:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Makolągwa
Carduelis cannabina
140 + 6 retrapów
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
78+ 13 retrapów
Łozówka
Acrocephalus palustris
54 + 3 retrapy
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
32+ 5 retrapów
Potrzos
Emberiza schoeniclus
13 + 1 retrap
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
11 + 1 retrap
Pliszka żółta
Motacilla flava
8
Śpiewak
Turdus philomelos
7
Kos
Turdus merula
5 + 2 retrapy
Kapturka
Sylvia atricapilla
6
Modraszka
Cyanistes caeruleus
4 + 2 retrapy
Brzęczka
Locustella luscinioides
5
Piecuszek
Phylloscopus trochilus
5
Cierniówka
Sylvia communis
4
Dymówka
Hirundo rustica
2
Szczygieł
Carduelis carduelis
1
Zaganiacz
Hippolais icterina
1
Wróbel
Passer domesticus
1
Jeśli chodzi o retrapy, to wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
VII 2023 – 8 w tym: 3 rokitniczki, 1 modraszka, 2 trzcinniczki, 1 łozówka i 1 kos,
V-VI 2023 – 7 w tym: 1 łozówka, 1 modraszka, 4 trzcinniczki i 1 kos,
IV 2023 – 1 potrzos,
IX 2022 – 1 makolągwa,
VII-VIII 2022 – 9 w tym: 1 łozówka, 1 rokitniczka, 4 makolągwy i 3 trzcinniczki
VII-VIII 2021 – 5 w tym: 2 trzcinniczki, 1 trzciniak, 1 makolągwa i 1 rokitniczka,
Odłowy w kolonii brzegówek Riparia riparia w śródpolnej piaszczystej skarpie. Kolonię udało się zauważyć w czasie obrączkowania bocianów.
Pierwszy odłów przeprowadziliśmy rankiem 9.07.2023 r. Złapało się 177 ptaków. Żaden nie nosił wcześniej założonej obrączki. Drugi odłów miał miejsce 16.07.2023 r. Tym razem złapało się 100 brzegówek w tym 49 retrapów z poprzedniego łapania. W sumie Oznakowaliśmy 228 ptaków. W tej liczbie było 70 tegorocznych lotnych młodych i 158 dorosłych. Wśród dorosłych było 75 samców, 78 samic i 5 osobników o niepewnej płci.
Dorosła brzegówka.
Miejmy nadzieję, że brzegówki pojawią się w tym miejscu w przyszłym roku i będziemy mogli sprawdzić ile oznakowanych w tym roku ptaków do kolonii.
Pierwsze tego lata łapanie nad stawem w Cieślach. Odłowy prowadziliśmy przez 7 wieczorów, 1 cały dzień i 5 poranków. Sieci “wróblacze” był ustawione w trzcinowiskach na brzegu stawu. Przy drzewiastych wierzbach ustawiliśmy sieci o większych oczkach, tzw. “drozdówki”. Złapały się 366 ptaków z 28 gatunków, w tym 28 retrapów. Dominantami były rokitniczki i trzcinniczki, ale pierwszy chyba raz właśnie rokitniczki były najliczniejsze. Po raz pierwszy w sieci o większych oczkach złapały się grzywacze i udało się je wyjąć i zaobrączkować. To bardzo silne i ciężkie ptaki. Do tej pory zawsze udawało im się wydostać z sieci zanim udało się do nich dojść. Tym razem każdemu z uczestników udało się wyjąć po jednym grzywaczu.
Grzywacz – dorosły (po1 1 r.).
Grzywacz – młody (1 r.)
A teraz już pełna lista odłowu:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
99 + 10 retrapów
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
98 + 9 retrapów
Dymówka
Hirundo rustica
43
Łozówka
Acrocephalus palustris
25 + 1 retrap
Potrzos
Emberiza schoeniclus
10 + 4 retrapy
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
10
Cierniówka
Sylvia communis
9
Kos
Turdus merula
4 + 1 retrap
Brzęczka
Locustella luscinioides
3 + 2 retrapy
Piecuszek
Phylloscopus trochilus
4
Brzegówka
Riparia riparia
3 + 1 retrap
Modraszka
Cyanistes caeruleus
4
Kląskawka
Saxicola torquata
4
Pliszka żółta
Motacilla flava
4
Grzywacz
Columba palumbus
3
Sroka
Pica pica
2
Śpiewak
Turdus philomelos
2
Krzyżówka
Anas platyrhynchos
1
Makolągwa
Carduelis cannabina
1
Dzięcioł duży
Dendrocopos major
1
Trznadel
Emberiza citrinella
1
Rudzik
Erithacus rubecula
1
Gąsiorek
Lanius collurio
1
Słowik rdzawy
Luscinia megarhynchos
1
Mazurek
Passer montanus
1
Kopciuszek
Phoenicurus ochruros
1
Pierwiosnek
Phylloscopus collybita
1
Bogatka
Parus major
1
Jeśli chodzi o retrapy, to większość (z wyjątkiem dwóch) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
VI 2023 – 1 brzegówka,
V 2023 – 1 rokitniczka,
III-IV 2023 – 3 w tym: 1kos i 2 brzęczki,
IX 2022 – 3 potrzosy,
VII-VIII 2022 – 11 w tym: 5 rokitniczek i 6 trzcinniczków,
VI 2021 – 1 łozówka,
IX 2020 – 1 rokitniczka,
VII-VIII 2020 – 3 w tym: 1 rokitniczka i 2 trzcinniczki,
IV 2020 – 1 rokitniczka,
VII 2019 – 1 trzcinniczek.
Jeden z trzcinniczków zaobrączkowanych w tym miejscu 16 VII 2022 r. jako ptak w 1 kalendarzowym roku życia został 21.08.2022 r. (36 dni od zaobrączkowania) złapany w Holandii, w odległości 860 km od miejsca zaobrączkowania. Prawie rok od zaobrączkowania, bo 14.07 2023 r. złapał się tam, gdzie otrzymał obrączkę, ale już jako dorosły samiec.
O dwóch ostatnich retrapach na razie możemy powiedzieć niewiele, ponieważ były to ptaki z zagranicznymi obrączkami: potrzos z obrączką włoskiej centrali BOLOGNA OZZANO i rokitniczka z obrączką SLOVAKIA. Ten drugi ptak ucieszył nasz w sposób szczególny, ponieważ to nasz pierwszy ptak ze słowacką obrączką. Czekamy na dane obrączkowania tych osobników; jak tylko się pojawią, zamieścimy je poniżej. Na razie tylko ich zdjęcia.
Potrzos – BOLOGNA OZZANO
Rokitniczka – SLIVAKIA
O rokitniczce mamy już informacje. Została zaobrączkowana 11.08.2021 r. jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia w okolicach miejscowości Gbelce na południu Słowacji. Miejsce to odległe jest od Rogoźna o 554 km, a czas jaki minął od zaobrączkowania do obecnego stwierdzenia to 700 dni. Więcej o tym ptaku w newsie z 6.08.2023.
Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska, Bartosz Ziała
Odłowy w małej kolonii brzegówek Riparia riparia w wykopie powiększającym staw w dolinie Wełny w Cieślach. Krótkie odłowy na ścianie z norkami w dniach 22 i 28 czerwca oraz 9 i 10 lipca. Złapało się 26 dorosłych ptaków w tym dwa retrapy. W tej liczbie było 12 samców, 13 samic i 1 osobnik o niepewnej płci.
Dwa ptaki nosiły obrączki założone w czerwcu 2019 r. w kolonii na terenie żwirowni w Cieślach leżącej 2 km na północ od stawu. Jeden z nich był wówczas dorosłą samicą a drugi pisklęciem.