Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

OWCZEGŁOWY, UL. HARCERSKA – 20.02.2026

OWCZEGŁOWY, UL. HARCERSKA – 20.02.2026

Drugie tej zimy łapanie przy tym karmniku, ustawionym w ogrodzie. Za płotem znajdują się tereny zadrzewień porolnych z zabudową rekreacyjną. Odłowy trwały 0d 800  do 1400 drugiego. Złapały się 43 ptaki z 7 gatunków, w tym 5 retrapów. Dominowała oczywiście bogatka, choć było też sporo dzwońców. Złapał się też jeden jer – pierwszy raz przy tym karmniku.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  17 + 4 retrapy
Dzwoniec Carduelis chloris  15
Modraszka Cyanistes caeruleus  2
Czarnogłówka Poecile montanus  1 + 1 retrap
Sikora uboga Poecile palustris  1
Dzięcioł duży Dendrocopos major  1
Jer Fringilla montifringilla  1

Jeśli chodzi o retrapy, to z jednym wyjątkiem zostały zaobrączkowane przy tym karmniku w następujących terminach:

  • 1 XII 2025 – 2  bogatki,
  • 30 XI 2025 – 2 w tym: 1 bogatka i 1 czarnogłówka.

Ten jeden inny, to bogatka zaobrączkowana jako pisklę w budce nr 15 na naszej powierzchni “OWCZEGŁOWY” w dniu 20.05.2025 r. – odległość 2,78 km.

Bartosz Ziała, Jerzy Dąbrowski

IRLANDIA PO RAZ PIERWSZY

IRLANDIA PO RAZ PIERWSZY

Taki tytuł ma już news z 5.10.2023 r., z tym, że wtedy chodziło o Irlandię Północną leżącą na wyspie Irlandia. Tym razem chodzi o Republikę Irlandii zajmującą większą część wyspy. W dniu dzisiejszym, tj. 23.02.2026 r., na Harper’s Island niedaleko miasta Cork zaobserwowano naszą śmieszkę Chroicocephalus ridibundus. Dotyczy ona osobnika zaobrączkowanego przez nas jako pisklę (było ich 79) w kolonii lęgowej na Jeziorze Łęgowskim w dniu 20.06.2023 r., czyli w tym samym miejscu i dniu, co osobnik zaobserwowany wcześniej w Irlandii Północnej. Miejsce obserwacji odległe jest od kolonii lęgowej o 1.723 km.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 18.02.2026 R.

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 18.02.2026 R.

Trzecie tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda zimowa, z temperaturą od -60C rano do -10C w południe, słonecznie, brak wiatru i opadów.

Od 800 do 1300  złapało się 100 ptaków z 13 gatunków, w tym 66 retrapów. Dominantem była bogatka. Struktura zgrupowania bogatek była podobna do tej w poprzednim łapaniu, tj. 30.12.2025 r. w tym miejscu – dane z tamtego dnia podajemy w nawiasach. Ptaki młode (w drugim kalendarzowym roku życia) stanowiły 53,7% (51,6%), a dorosłe 46,3% (48,4%). Jeśli chodzi o płeć, to samic było 34,2% (29,7%) a samców 65,8% (70,3%). Wśród odłowionych ptaków znalazł się jer z górną częścią dzioba pokrytą płaską rogowatą naroślą. To pierwszy przypadek jaki stwierdziliśmy u tego gatunku.

No i pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  25 + 16 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  18 + 11 retrapów
Mazurek Passer montanus  12 + 1 retrap
Sikora uboga Poecile palustris  1 + 2 retrapy
Kowalik Sitta europaea  2 + 1 retrap
Jer Fringilla montifringilla  2
Sosnówka Periparus ater  2
Kos Turdus merula  2
Grubodziób Cocc. coccothraustes  1
Dzwoniec Carduelis chloris  1
Czarnogłówka Poecile montanus  1 retrap
Dzięcioł duży Dendrocopos major  1 retrap
Dzięcioł średni Dendrocopos medius  1 retrap

– sześć zostało zaobrączkowanych jako pisklęta w naszych budkach na powierzchni “ŁOSKOŃ” przylegającej do leśniczówki z karmnikiem:

  • V 2025 – 1 bogatka, 1 modraszka i 1 sikora uboga,
  • V 2024 – 2 bogatki,
  • V 2023 – 1 modraszka.

– jeden został zaobrączkowanych jako nocujący w naszych budkach na powierzchni “ŁOSKOŃ” przylegającej do leśniczówki z karmnikiem:

  • XII 2023 – 1 modraszka.

– kolejnych 27 zostało zaobrączkowanych tutaj przy karmniku w następujących terminach:

  • XII 2025 – 14  w tym: 9 bogatek, 3 modraszki, 1 sikora uboga i 1 kowalik,
  • II 2025 – 6  w tym: 2 bogatki i 4 modraszki,
  • I 2025 – 2  w tym: 1 czarnogłówka i 1 mazurek,
  • III 2024 – 1 modraszka,
  • I 2024 – 1 bogatka,
  • XII 2023 – 1 bogatka,
  • III 2023 – 2  w tym: 1 dzięcioł duży i 1 dzięcioł średni.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

MYSZOŁÓW WŁOCHATY

MYSZOŁÓW WŁOCHATY

18.02.2026, Cieśle, ROGOŹNO Bartosz Ziała

  • myszołów włochaty Buteo lagopus –  1.

18.02.2026, Karolewo, ROGOŹNO Bogdan Jeran

  • myszołów włochaty Buteo lagopus –  1.
NOCNA KONTROLA BUDEK LĘGOWYCH 2025/2026

NOCNA KONTROLA BUDEK LĘGOWYCH 2025/2026

Nocne kontrole budek lęgowych podczas bieżącej zimy (2025/2026) za nami. W ciągu grudnia i stycznia skontrolowaliśmy budki na 16 naszych powierzchniach. Wszystkich kontrolowanych budek, które w chwili kontroli nadawały się do wykorzystania przez ptaki, było 779. Nocujące ptaki stwierdzono w 533 budkach, co daje frekwencję 68,42%. Na poszczególnych powierzchniach frekwencja wynosiła 28,57 – 88,54%. Stwierdziliśmy nocowanie ptaków z sześciu gatunków. Zestawienie poniżej:

Nazwa polska  Nazwa łacińska Liczba budek  Udział w zgrupowaniu [%] Odsetek wszystkich budek
Bogatka Parus major 275  51,59 35,30
Kowalik Sitta europaea 142  26,64 18,23
Modraszka Cyanistes caeruleus 111  20,83 14,25
Dzięcioł duży Dendrocopos major 2 0,38 0,25
Sikora uboga Poecile palustris 1 0,19 0,13
Mazurek Passer montanus 1 0,19 0,13
Sikora (uciekła) Parus sp. 1 0,19 0,13
OGÓŁEM: 533  100,00 68,42

Teraz dla porównania poprzednia zima, tj. 2024/2025, kiedy jedyną kontrolę przeprowadziliśmy w styczniu. Na 16 powierzchniach skontrolowaliśmy 736 budek. Nocujące ptaki stwierdziliśmy w 471 budkach, co dało frekwencję 63,99%. Na poszczególnych powierzchniach frekwencja wynosiła 50,00 – 80,39%. Stwierdziliśmy nocowanie ptaków z czterech gatunków. Zestawienie poniżej:

Nazwa polska Nazwa łacińska Liczba budek Udział w zgrupowaniu [%] Odsetek wszystkich budek 
Bogatka Parus major 256 54,36% 34,78
Modraszka Cyanistes caeruleus 108 22,93 14,67
Kowalik Sitta europaea 105 22,29 14,27
Mazurek Passer montanus 2 0,42 0,27
OGÓŁEM: 471 100,00 63,99

Jak widać, z powyższych zestawień, wykorzystanie budek podczas bieżącej zimy było większe o 4,43% w porównaniu z poprzednią zimą. Poniżej tabela pokazująca, jak to wyglądało u trzech najliczniejszych gatunków. Podane w tabeli wartości, to % budek zajętych przez poszczególne gatunki.

Nazwa polska Nazwa łacińska 2024/2025 2025/2026 Różnica w %
Bogatka Parus major 34,78 35,30 wzrost o 0,52
Modraszka Cyanistes caeruleus 14,67 14,25 spadek o 0,42
Kowalik Sitta europaea 14,27 18,23 wzrost o 3,96

Jak widać, nastąpił lekki wzrost u bogatki, niewielki spadek u modraszki i istotny wzrost u kowalika.

To tyle jeśli chodzi o zasiedlenie. A teraz dane o obrączkowaniu i wyniki analizy uzyskanych informacji o wcześniej zaobrączkowanych ptakach. Podczas kontroli nocnych odłowiliśmy 528 osobników. Szczegóły, z podziałem na osobniki zaobrączkowane i retrapy pokazujemy w poniższej tabeli. Różnica 5 osobników w porównaniu z zasiedleniem wynika z tego, że  tym kilku ptakom udało się uciec.

Nazwa polska  Nazwa łacińska Zaobrączkowane Retrapy Razem
Bogatka Parus major 161  114 275
Kowalik Sitta europaea 94 47 141
Modraszka Cyanistes caeruleus 54  54 108
Dzięcioł duży Dendrocopos major 2 0 2
Sikora uboga Poecile palustris 0 1 1
Mazurek Passer montanus 1 0 1
OGÓŁEM: 312  216 528
Nazwa polska  Nazwa łacińska Pisklęta Dorosłe Razem % wszystkich retrapów
Bogatka Parus major 48 30 78 68,4
Kowalik Sitta europaea 4 2 6 12,8
Modraszka Cyanistes caeruleus 17  11 28 51,9
Sikora uboga Poecile palustris 0 1 1
OGÓŁEM: 69  44 113 52,3

Należy wziąć pod uwagę, że tylko część dorosłych ptaków gniazdujących w naszych budkach została odłowiona w trakcie sezonu lęgowego, że było trochę piskląt z późnych lęgów, które nie zostały oznakowane oraz to, że nocujące ptaki mogły pochodzić z lęgów odbytych na badanych terenach w naturalnych dziuplach. Zważywszy te dodatkowe okoliczności, należy stwierdzić, że większość ptaków nocujących w budkach w okresie zimowym, to miejscowe ptaki lęgowe.

Popatrzmy teraz na zimowanie w budkach przez pryzmat poprzedzającego tę zimę okresu lęgowego. W naszych budkach objętych zimową kontrolą gniazdowało 868 ptaków z których odłowiliśmy 281, czyli 32,4%. Oznakowaliśmy również 3.372 pisklęta. Wynika z tego, że w okresie lęgowym przebywało w naszych budkach ponad 4.240 ptaków z gatunków, które stwierdzaliśmy w okresie zimowym, w tym 3.653 zaobrączkowanych. Jeśli tę liczbę porównamy z 528 osobnikami stwierdzonymi w budkach w czasie nocnej kontroli, to dochodzimy do przekonania, że większość osobników z okresu lęgowego nocowała poza naszymi budkami. Oczywiste jest, że znaczna część, zwłaszcza pierwszorocznych ptaków, zginęła. Nie licząc kilku stwierdzeń osobników zaobrączkowanych w odległości poniżej 2 km od budki, w której nocowały, były dwa ptaki pochodzące z nieco większej odległości:

  • modraszka zaobrączkowana jako pisklę na jednej powierzchni budkowej w V 2023 r., a nocująca w XII 2025 r. na innej – odległość ~5 km,
  • bogatka zaobrączkowana jako lotna w 1 roku życia w X 2023 r. w miejscu odległym o ~6 km od budki w której nocowała w XII 2025 r.

Nadeszły też (jak dotąd) trzy informacje dalekodystansowe o ptakach lęgowych w naszych budkach w minionym sezonie lęgowym:

  • bogatka zaobr. 21.05.2025, jako pisklę na pow. TARNOWO, zaobserwowana 6.12.2025 r. przy karmniku we Wrocławiu – odległość 189 km,
  • bogatka zaobr. 4.05.2025, jako samica na jajach na pow. MIKOŁAJEWO, zabita przez kota 17.10.2025 r. w Neuville-aux-Bois (FRANCJA) – odległość 1.182 km,
  • modraszka zaobr. 11.05.2025, jako pisklę na pow. JEZ. CZARNE, złapana12.10.2025 r. w Col de Bretolet (SZWAJCARIA) – odległość 1.041 km.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

DOLECIAŁ TYLKO DO UKRAINY

DOLECIAŁ TYLKO DO UKRAINY

Właśnie nadeszła informacja o jednym ze 143 zaobrączkowanych przez nas w 2025 roku piskląt bociana białego. W dniu 4.09.2025 r. znaleziono pod linią energetyczną martwego od 2-3 dni bociana białego. Przyczyną jego śmierci było porażenie prądem. Miejsce znalezienia to miejscowość Storoshynets (Storożyniec) koło Czerniowców, niedaleko granicy z Rumunią. Zaobrączkowaliśmy go 21.06.2025 r., jako jedno z trzech piskląt, w jednym z gniazd w Lipiej Górze koło Szamocina. Jak wynika z mapy, ptak próbował ominąć łuk Karpatów, ale niestety zakończył życie na linii energetycznej. To najczęstsza przyczyna śmierci migrujących bocianów. Od zaobrączkowania żył jeszcze 75 dni i doleciał do miejsca odległego od rodzinnego o 806 km w linii prostej.

Jerzy Dąbrowski

JEMIOŁUSZKI

JEMIOŁUSZKI

25.01.2026, Cieśle, ROGOŹNO Jerzy Dąbrowski

  • jemiołuszka Bombycilla garrulus –  ~100.

24.01.2026, ROGOŹNO Bartosz Ziała

  • jemiołuszka Bombycilla garrulus –  ~170.
KANIA RUDA

KANIA RUDA

19.02.2026, Cieśle, ROGOŹNO Bartosz Ziała

  • kania ruda Milvus milvus –  1.

31.01.2026, BUDZYŃ Dariusz Sałata i Krzysztof Sałata

  • kania ruda Milvus milvus –  1.

09.01.2026, Tarnowo, ROGOŹNO Artur Lange

  • kania ruda Milvus milvus –  3.
BUDKI LĘGOWE – ZMIANY 2026 R.

BUDKI LĘGOWE – ZMIANY 2026 R.

Jako Zespół Obrączkarski “ROGOŹNO” pracujemy od 2013 r. nad ptakami budek lęgowych. Obecnie mamy 18 “powierzchni budkowych” na których rozmieszczonych jest w formie pętli po 45-100 budek. W znakomitej części wykonanych i rozwieszonych przez nas. Kontrolujemy je i znakujemy gniazdujące w nich ptaki zarówno w sezonie lęgowym, jaki i zimą w czasie kontroli nocnych. W czasie zimowych kontroli budki są czyszczone. Oceniamy też ich stan techniczny, żeby dokonać napraw przed  kolejnym sezonem lęgowym. Ta zima jest jednak wyjątkowa, ponieważ postanowiliśmy dwie z powierzchni znajdujących się w okolicach Rogoźna zlikwidować. Są to założone w 2015 roku powierzchnie “Wełna” i “Mikołajewo”.

W przypadku powierzchni “Wełna” na której było 50 budek lęgowych przyczyną jest planowana droga ekspresowa SA11, która będzie przebiegała przez ten teren. W przypadku “Mikołajewa” przyczyna ma charakter przyrodniczy. W minionym sezonie w środku powierzchni zbudowały gniazdo bieliki i szczęśliwie wyprowadziły potomka. Postanowiliśmy, że bez względu na to, czy zostanie tam ustanowiona strefa ochronna gniazda czy nie, my nie chcemy zakłócać spokoju w bezpośrednim sąsiedztwie gniazda. Wiadomość z 5.04.2026 r. – para bielików przy zajętym gnieździe; samica wysiaduje, samiec na sąsiednim drzewie. Czyli decyzja o przeniesieniu budek była słuszna.

Na dzień dzisiejszy wszystkie budki są już zdjęte. Robota poszła sprawnie, a w lesie nie pozostał po nich żaden ślad. Budki mocujemy do drzew przy pomocy gwoździ bitych prze powiększaną podkładkę. Dzięki temu w większości przypadków rosnące drzewo “wypycha” budkę, a nam taka powiększona główka gwoździa umożliwia sprawne zdjęcie budki.

Część budek (59) wisi już w nowym miejscu, które nazwaliśmy “Nienawiszcz”. Pozostałe czekają na naprawy i rozwieszenie na kolejnej, nowej powierzchni. Stanie się to z pewnością jeszcze w styczniu, choć nie zdecydowaliśmy jeszcze w jakim miejscu.

Teraz będzie można ostatecznie podsumować materiały z jedenastu sezonów i zobaczyć co można z nich wywnioskować. Jakieś wstępne dane znajdą się z pewnością wkrótce jako artykuły na naszej stronie.

Dziś, tj. 9 lutego 2026 r. powstała nowa linia budek lęgowych, którą nazwaliśmy “MARLEWO”, czyli tak, jak nazywa się najbliższa miejscowość. Dominującym typem lasu na tym terenie są grądy, więc charakter terenu zbliżony do powierzchni “BUDZYŃ”. Mamy więc dwie nowe powierzchnie i z niecierpliwością czekamy na maj, kiedy dowiemy się jakim ptakom przypadną do gustu nasze budki.

No i ostatnia przed sezonem lęgowym 2026 r. zmiana. Z pozostałych jeszcze po założeniu powierzchni “MARLEWO” budek i dołożeniu do nich części budek z powierzchni “OLSZYNA”, rozpoczęliśmy zakładanie powierzchni “PASIEKA”. W znacznej części są to starodrzewy dębowe. Co dla nas ważne teren jest płaski. Tutaj przeniesiemy po bieżącym sezonie lęgowym budki z powierzchni “BUCZYNA”, która z uwagi na pagórkowaty charakter jest już dla nas zbyt trudna.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska