Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 10-19.12.2021 R.

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 10-19.12.2021 R.

Odłowy (7 dni) przy karmniku zlokalizowanym przy krzewach rosnących nad kanałem melioracyjnym biegnącym skrajem pola kukurydzy, na obrzeżach osiedla domów wielorodzinnych. Do karmnika wykładaliśmy całe słoneczniki a pod karmnikiem rozsypaliśmy owies i kukurydzę. Odłowy odbywały się w sieci i pułapki tunelowe ustawione na ziemi przy karmniku. Złapały się 164 ptaki z 12 gatunków, w tym 47 retrapów. Tym razem dominantem były dzwońce. Liczne były również bogatki i mazurki. Wyjątkowo dużo złapało się sierpówek żerujących na kukurydzy. Żerujące przy karmniku ptaki przyciągnęły wyjątkowego gościa – pustułkę. Najciekawsze w tym jest to, że ptak musiał polować “na piechotę”, ponieważ złapał się w pułapkę tunelową typu “wacek”. W czasie tego łapania, a dokładnie w dniu 16 grudnia przekroczyliśmy liczbę 15.000 zaobrączkowanych w tym roku ptaków. Tym kolejnym “tysięcznikiem” okazał się mazurek.

A to pełna lista odłowu:

Retrapy stanowiły aż 28,7%, a to głównie za sprawą bogatek. Wśród odłowionych bogatek retrapy stanowiły aż 84,0%. Znakomita większość, to ptaki zaobrączkowane przez nas tutaj w okresie X-XI 2021 r. Warto wymienić jedynie dwa zaobrączkowane wcześniej.Pierwszy to bogatka zaobrączkowana tutaj 11.11.2020 i złapana jeszcze dwukrotnie minionej zimy przy tym karmniku. Drugi ptak, to mazurek oznakowany 19.12.2019 r. na terenie pobliskiej betoniarni.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 3-7.12.2021 R.

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 3-7.12.2021 R.

Odłowy (cztery dni) przy karmniku zlokalizowanym przy krzewach rosnących nad kanałem melioracyjnym biegnącym skrajem pola kukurydzy. Do karmnika wykładaliśmy całe słoneczniki a pod karmnikiem rozsypaliśmy owies i kukurydzę. Odłowy odbywały się w sieci i pułapki tunelowe ustawione na ziemi przy karmniku. Złapało się 178 ptaków z 9 gatunków, w tym 58 retrapów. Dominantem była bogatka. Liczne były również dzwońce. Stadka ptasiego drobiazgu przyciągają ptaki drapieżne. Tym razem były to srokosze. Ptaki należały do dwóch form. Jeden miał białe plamy na skrzydłach tylko w obrąbie lotek I rzędu, a drugi również na lotkach II rzędu. Niestety zdjęcie mamy tylko tego z mniejszą plamą.

A to pełna lista odłowu:

Retrapy stanowiły aż 32,6%, a to za sprawą bogatek i modraszek. Wśród odłowionych bogatek retrapy stanowiły 65,3%. Znakomita większość, to ptaki zaobrączkowane przez nas tutaj w okresie X-XI 2021 r. Warto wymienić jedynie trzy zaobrączkowane wcześniej bogatki. Jedna z nich, to dorosły samiec modraszki, którego zaobrączkowaliśmy jako pisklę w budce lęgowej na naszej powierzchni “Rudka” w dniu 19.05.2020 r. Odległość jaka dzieli te dwa miejsca, to 2,0 km. Drugi, to osobnik zaobrączkowany w lipcu br. na “WODOCIĄGACH”, tj. w odległości 500 m. Trzecia, to jedyny jak dotąd osobnik zaobrączkowany przy tym karmniku minionej zimy – 10.01.2021 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 4.12.2021

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 4.12.2021

Pierwsze tej zimy łapanie przy karmniku w Łoskoniu. Pogoda jesienno-zimowa, tj. z temperaturą ok. 00C z pruszącym od czasu do czasu śniegiem. Przez cały dzień złapało się 65 ptaków z 10 gatunków, w tym 24 retrapy. Dominantem był bogatki. Próba dla bogatki była niewielka, ale nadająca się do analizy. Ptaki młode (w pierwszym kalendarzowym roku życia) stanowiły 46,7%, a dorosłe tylko 53,3%. Dokładnie takie same proporcje były ze względu na płeć, tj. samic było 46,7% a samców 53,3%. Wśród odłowionych ptaków było 8 mysikrólików, które odłowiliśmy wśród świerków (poz karmnikiem) z wykorzystaniem wabienia głosem z magnetofonu. Poniżej zdjęcia niezbyt częstych gości: gila i rudzika.

Sporo emocji dały trzy równocześnie złapane sójki (to pierwszy raz taki “triplecik”), które potrafią mocno podziobać przy wyjmowaniu.

Ciekawostką były też dwie modraszki. Jedna z nich (zdjęcie powyżej) nie miała trzech palców lewej nogi – to nasz ptak oznakowany tutaj 6.02.2021 r. Druga, ciekawa modraszka to ptak zaobrączkowany tutaj 7.03.2019 jako samiec w 2 kalendarzowym roku życia, czyli będący obecnie w czwartym kalendarzowym roku życia. Gdyby nie obrączka, zostałby oznaczony jako ptak w 2 kalendarzowym roku życia ponieważ na jego skrzydłach widać wyraźny kontrast między pokrywami I rzędu a resztą skrzydła. Typowy osobnik już jesienią 2019 roku powinien mieć całe skrzydła jednolicie ubarwione. Najprawdopodobniej jest to jakaś cecha osobnicza i ten ptak zawsze będzie miał tę “młodocianą” cechę upierzenia.

A to pełna lista z odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  17 + 13 retrapów
Mysikrólik Regulus regulus  8
Modraszka Cyanistes caeruleus  1+ 6 retrapów
Mazurek Passer montanus  7
Sikora uboga Poecile palustris  1 + 3 retrapy
Kowalik Sitta europaea  1 + 2 retrapy
Sójka Garrulus glandarius  3
Pełzacz leśny Certhia familiaris  1
Rudzik Erithacus rubecula  1
Gil Pyrrhula pyrrhula  1

 

Udział retrapów wśród ptaków odłowionych przy karmniku był duży – 42,1%. Wszystkie zostały zaobrączkowane tutaj w następujących terminach:

  • V 2021 – 1 modraszka zaobrączkowana jako pisklę w naszej budce odległej o ok. 300 m,
  • III 2021 – 3  w tym: 2 bogatki i 1 sikora uboga,
  • II 2021 – 2 w tym: 1 kowalik i 1 modraszka,
  • I 2021 – 9 w tym: 8 bogatek i 1 modraszka,
  • II 2020 – 4 w tym: 1 bogatka, 1 kowalik, 1 sikora uboga i 1 modraszka,
  • III 2019 – 1 modraszka,
  • XII 2018 – 1 bogatka,
  • I 2018 – 1 bogatka,
  • III 2017 – 1 modraszka,
  • I 2016 – 1 sikora uboga.

Dwa ostatnie ptaki zostały zaobrączkowane jako osobniki w 2 kalendarzowym roku życia. Obecnie więc modraszka znajduje się w szóstym, a sikora uboga w siódmym kalendarzowym roku życia. Obydwa te ptaki są dowodem na to, że warto prowadzić wieloletnie odłowy w tych samych miejscach, ponieważ wówczas można ocenić przeżywalność ptaków.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 3-4; 12-14; 16-17.11.2021 R.

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 3-4; 12-14; 16-17.11.2021 R.

Odłowy przy karmniku zlokalizowanym przy krzewach rosnących nad kanałem melioracyjnym biegnącym skrajem pola kukurydzy. Pierwsze dwa dni, słowo “karmnik” oznaczało tylko lokalizację. W pozostałych dniach do karmnika wkładaliśmy słoneczniki zebrane w czasie wcześniejszych odłowów w Rogoźnie przy ul. Wągrowieckiej. Celem tych działań było przyciągnięcie ptaków żerujących w naturalnym karmniku, jakim jest ściernisko po kukurydzy.  Złapało się 156 ptaków z 11 gatunków, w tym 31 retrapów. Zdecydowanym dominantem była bogatka. Jeden z osobników tego gatunku borykał się z jakąś chorobą przejawiającą się w owrzodzeniach na różnych częściach ciała.

A to pełna lista odłowu:

SOKÓŁ WĘDROWNY W BUDZYNIU

SOKÓŁ WĘDROWNY W BUDZYNIU

W dniu 13 grudnia 2021 r. otrzymałem wiadomość o martwym ptaku drapieżnym leżącym na parkingu Szkoły Podstawowej w Budzyniu. Sądziłem, że może chodzić o pustułkę, ale po otrzymaniu zdjęcia okazało się, że jest to sokół wędrowny Falco peregrinus. Niezwłocznie pojechałem do Budzynia. Okazało się, że jest to ptak w pierwszym kalendarzowym roku życia. Z oględzin wynikało, że śmierć nastąpiła tego samego dnia. Ptak wciąż trzymał w zaciśniętych szponach fragment ciała ofiary. Później otrzymałem informację o leżącej w stosunkowo niewielkiej odległości martwej (świeżej) sierpówce z wyszarpaną piersią. Wygląda na to, że sokół po upolowaniu sierpówki zderzył się z jakimś pojazdem, który spowodował wyrwanie ofiary ze szponów drapieżnika. Najwidoczniej drapieżnik również doznał śmiertelnych obrażeń wewnętrznych – na zewnątrz nie było widać żadnych urazów.

Ponieważ stan ptaka był bardzo dobry, okaz został przekazanych pracowni preparatorskiej i za jakiś czas można będzie go oglądać w Muzeum Regionalnym w Rogoźnie.

Jerzy Dąbrowski

 

 

 

ROGOŹNO, UL. WĄGROWIECKA – 6-17.11.2021 R.

ROGOŹNO, UL. WĄGROWIECKA – 6-17.11.2021 R.

Odłowy w środowisku rolniczym. Sieci ustawiliśmy wzdłuż kanału melioracyjnego przecinającego przez pola uprawne. Łapaliśmy już tutaj 13.10.2013 i 12.11.2013 r. Tym razem odłowy prowadziliśmy przez 6 całych dni, 4 popołudnia i 1 ranek. Po wschodniej stronie rowu znajdowała się ozimina, a po zachodniej ściernisko po kukurydzy. Najciekawszym jednak elementem, który zwabił tutaj ptaki i nas, było nieskoszone pole słonecznika, które znajdowało się wewnątrz łanu kukurydzy. Sieci ustawiliśmy wzdłuż porośniętego krzewiastymi wierzbami rowu, od strony ścierniska i pola słonecznika.

Na polu słonecznika żerowały stada ziarnojadów, które od czasu do czasu przelatywały na okoliczne zadrzewienia i zakrzewienia. Stada te były obiektem zainteresowania krogulców, które czasem polowały na żerujący ptasi drobiazg.

Złapało się 789 ptaków z 14 gatunków, w tym 23 retrapy. Zdecydowanym dominantem okazały się dzwońce. Jeden z nich był czternastotysięcznym ptakiem zaobrączkowanym w bieżącym roku – jeszcze nigdy tej granicy nie przekroczyliśmy. Liczne były również mazurki, zięby i bogatki. W porównaniu z innymi odłowami, bardzo dużo było też szczygłów – chyba nigdy tyle się ich nie złapało. Z rzadszych o tej porze ptaków warto wymienić potrzosy i kapturkę.

Elementem, którego nie dało się zauważyć, były zięby z chorobowymi zmianami na nogach – było ich aż 23. Jeden z ptaków miał już tylko kikut jednej z nóg, być może w wyniku tych zmian chorobowych. Poniżej zdjęcia kilku takich przypadków.

Złapał się też jeden dzwoniec ze “stopą” poowijaną jakimiś cienkimi nitkami, które były już powrastane w ciało ptaka i tylko częściowo udało się je usunąć.

Planowaliśmy za jakiś czas wrócić w to miejsce, ale zaraz po zakończeniu tego odłowu, pole zostało zaorane i “słonecznikowy karmnik” przestał istnieć.

A teraz jak zwykle pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Dzwoniec Carduelis chloris  293
Bogatka Parus major  111 + 15 retrapów
Mazurek Passer montanus  107 + 8 retrapów
Zięba Fringilla coelebs  107
Modraszka Cyanistes caeruleus  68 + 1 retrap
Szczygieł Carduelis carduelis  51 + 1 retrap
Jer Fringilla montifringilla  11
Potrzos Emberiza schoeniclus  6
Strzyżyk Troglodytes troglodytes  3
Trznadel Emberiza citrinella  2
Rudzik Erithacus rubecula  2
Krogulec Accipiter nisus  1
Sójka Garrulus glandarius  1
Kapturka Sylvia atricapilla  1

Prawie wszystkie retrapy, to ptaki zobrączkowane w Cieslach, w odległości 1,0 – 1,5 km, w okresie IX-XI 2021 r. Jedyny retrap, z nieco większej odległości, to samica bogatki, którą zaobrączkowaliśmy jako pisklę w budce lęgowej na naszej powierzchni “Owczegłowy” w dniu 10.07.2021 r. Odległość jaka dzieli te dwa miejsca, to 4,0 km.

Odrębna grupa retrapów, to ptaki odławiane wielokrotnie w tym miejscu, w czasie obejmującym niniejsze opracowanie – było ich 86. Notowaliśmy tylko jeden odłów w ciągu dnia. Rekordziści łapali się nawet w 6 dniach i były to głównie bogatki (65 czyli 51,6% odłowionych osobników tego gatunku) i modraszki (14 czyli 12,2%). A tak wyglądały te wielokrotne odłowy:

  • 2x – 30 bogatek, 5 modraszek, 5 zięb, 1 rudzik i 1 dzwoniec,
  • 3x – 18 bogatek i 6 modraszek,
  • 4x – 13 bogatek,
  • 5x – 1 bogatka,
  • 6x – 3 bogatki i 1 modraszka.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Las “OLSZYNA” – 1.11.2021 R.

Las “OLSZYNA” – 1.11.2021 R.

Jednodniowe odłowy w położonym na północ od Rogoźna kompleksie leśnym. Głównym celem było sprawdzenie jak liczne są mysikróliki w młodnikach świerkowych w pobliży leśniczówki “OLSZYNA”.

W czasie odłowów wabiliśmy ptaki głosem z magnetofonu. Mysikróliki wyraźnie reagowały. Próbowaliśmy tą metodą zwabić czubatki, ale nie powiodło się; natomiast na głos czubatki odpowiedziały sosnówki – dwa ptaki złapały się tuż przy magnetofonie.  Złapało się 80 ptaków z 9 gatunków, w tym 5 retrapów. Dominantem, zgodnie z oczekiwaniami, były mysikróliki. Wszystkie osobniki były młodymi z tegorocznych lęgów; samców było 19 a samic 17.  Złapali się przedstawiciele 4 gatunków sikor (zdjęcia poniżej), wśród których najliczniejsza była bogatka.

Ciekawym gatunkiem były raniuszki, wśród których stwierdziliśmy osobniki o cechach podgatunku wschodniego Aegithalos caudatus caudatus (raniuszek białogłowy) i zachodniego Aegithalos caudatus europaeus (raniuszek czarnobrewy) oraz osobniki o cechach pośrednich.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Mysikrólik Regulus regulus  36
Bogatka Parus major  14 + 3 retrapy
Raniuszek Aegithalos caudatus  10
Modraszka Cyanistes caeruleus  4 + 2 retrapy
Sosnówka Periparus ater  4
Zięba Fringilla coelebs  2
Czarnogłówka Poecile montanus  2
Strzyżyk Troglodytes troglodytes  2
Rudzik Erithacus rubecula  1

Wszystkie retrapy, to ptaki zaobrączkowanie w naszych budkach na powierzchni “OLSZYNA”, na terenie której prowadziliśmy bieżące odłowy. Wśród nich były ptaki zaobrączkowane w maju br. jako pisklęta (2 modraszki i 1 bogatka) oraz dwie bogatki zaobrączkowane w grudniu 2020 r. podczas nocnej kontroli budek.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

 

 

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 24 – 28.10.2021 R.

CIEŚLE, UL. KRAŃCOWA – 24 – 28.10.2021 R.

Czterodniowe odłowy na polu kukurydzy. Trzy sieci ustawiliśmy przy krzewach rosnących nad kanałem melioracyjnym biegnącym skrajem pola kukurydzy, a trzy na granicy między ścierniskiem a nieskoszoną częścią uprawy. Złapało się 125 ptaków z 9 gatunków, w tym 1 retrap.

Dominantem okazały się bogatki, które łapały się w obydwu miejscach. Liczne były zięby wśród których znalazły się również cztery jery, które przylatują tutaj na zimę. Najdziwniejszym ptakiem w tym miejscu był mysikrólik, związany z drzewami iglastymi, których w promieniu kilkuset metrów tutaj nie ma.

A to pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  49 + 1 retrap
Zięba Fringilla coelebs  24
Modraszka Cyanistes caeruleus  14
Szpak Sturnus vulgaris  13
Mazurek Passer montanus  12
Trznadel Emberiza citrinella  4
Jer Fringilla montifringilla  4
Dzwoniec Carduelis chloris  3
Mysikrólik Regulus regulus  1

Jedyny retrap, to samica bogatki, którą zaobrączkowaliśmy w budce lęgowej na naszej powierzchni “Mikołajewo” w dniu 28.06.2021 r. Odległość jaka dzieli te dwa miejsca, to 6,0 km.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

KOLEJNY NOWY GATUNEK

KOLEJNY NOWY GATUNEK

Minęły dwa lata od stwierdzenia kolejnego nowego gatunku ptaka w okolicach Rogoźna i mamy znów coś nowego. Tym razem jest to bernikla rdzawoszyja Branta ruficollis. Autorem obserwacji jest Adam Loręcki, który w dniu 1 listopada 2021 r. stwierdził obecność jednego osobnika na Jeziorze Prusieckim, czy jak kto woli Jeziorze Starskim. Ptak przebywał w dużym, wielogatunkowym stadzie gęsi i prawdopodobnie był jednym z dwóch osobników obserwowanych wcześniej w okolicach pobliskiej Przysieki. Jest to 238 gatunek ptaka zaobserwowanego na wolności na trenie Gminy Rogoźno. Poniżej dokumentacyjne zdjęcia autorstwa Adama Loręckiego.

Bernikla rdzawoszyja gniazduje na północy azjatyckiej części Rosji a zimuje na wybrzeżu Morza Czarnego. W Polsce pojawia się rzadko, więc każda jej obserwacja jest gratką dla obserwatorów ptaków. Ja miałem okazję obserwować ją 15 października 2010 roku w Dolinie Noteci, na stawach rybnych w Smogulcu. Jest ona trzecim gatunkiem gęsi z tego rodzaju zaobserwowanym na naszym terenie. Wcześniej odnotowaliśmy obecność bernikli białolicej Branta leucopsis i bernikli kanadyjskiej Branta canadensis.

Jerzy Dąbrowski