Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

KOLEJNY NOWY GATUNEK W OKOLICACH ROGOŹNA

KOLEJNY NOWY GATUNEK W OKOLICACH ROGOŹNA

W dniu 21 listopada 2017 r. na placu budowy przy ul. Potulickiej 10 w Cieślach pojawiło się stadko ok. 50 czeczotek Carduelis flammea. Ptaki żerowały na nasionach wiesiołków. Ptaki te w Wielkopolsce pojawiają się tylko w okresie przelotów i zimą. Najczęściej widuje się niewielkie stadka, a bywają lata bez obserwacji tego gatunku. Wszystko wskazuje na to, że w tym roku przyleciało ich sporo – widziano je również w Rogoźnie (Damian Leligdowicz). Postanowiłem odłowić część tych ptaków. W dniach 21-26 listopada złapało się ich 60, co oznacza, że pojawiają się w tym miejscu kolejne – różne stadka czeczotek. W dniu 25 listopada wśród odłowionego stadka 27 czeczotek złapał się jeden ptak inny od pozostałych, była to czeczotka tundrowa Carduelis hornemanniJest to nowy – 234 gatunek na liście ptaków Gminy Rogoźno. Jest to gatunek gniazdujący na najbardziej na północ wysuniętych  krańcach Skandynawii i Rosji. W Polsce pojawia się rzadko i nielicznie, w stadach czeczotek “zwyczajnych”. Ptak ten jest znacznie jaśniejszy od czeczotki “zwyczajnej”; na podogoniu, piersi i kuprze brak kreskowania. Biała plama na kuprze jest bardzo dobrze widoczna – zwłaszcza u lecącego ptaka.

Do końca 2017 r. złapało się w tym miejscu 156 czeczotek Carduelis flammea i 2 czeczotki tundrowe Carduelis hornemanni.

Tekst i fot.: Jerzy Dąbrowski

RZADCY GOŚCIE Z PÓŁNOCY

RZADCY GOŚCIE Z PÓŁNOCY

W dniu 19 listopada 2017 r. przy leśniczówce “OLSZYNA” pojawiły się krzyżodzioby świerkowe Loxia curvirostra. Żerujące na świerkach stadko tych ptaków liczące 14 osobników zaobserwował Artur Lange. To jak do tej pory najliczniejszy odnotowany pojaw przedstawicieli tego gatunku. Z doniesień innych obserwatorów wynika, że mamy do czynienia z nalotem krzyżodziobów. Warto więc obserwować obwieszone szyszkami szczytowe partie świerków – również w mieście. Może uda się komuś zaobserwować na żywo ptaki, które u nas zwykle oglądamy w górach. W Wielkopolsce gatunek ten gniazduje wyjątkowo rzadko. Ja raz widziałem dorosłego samca w okresie lęgowym w okolicach Nieszawy. Pojawiające się teraz ptaki pochodzą z lęgowisk na północy Europy.

Tekst: Jerzy Dąbrowski, fot.: Artur Lange.

PRZELOT BEKASÓW

PRZELOT BEKASÓW

Przez ostatnich kilka lat łąki w dolinie Wełny w Cieślach były suche w okresie jesiennego przelotu siewkowców, tj. w sierpniu i wrześniu. W związku z tym ptaki wodno-błotne, poza krzyżówką, były bardzo  rzadko spotykane. Bieżący rok jest całkowicie odmienny – częste i obfite opady deszczu wypełniły starorzecza i podtopiły nadrzeczne łąki. Stworzyło to bardzo dogodne warunki do żerowania ptaków związanych z bagiennymi środowiskami. Już w sierpniu na łąkach przebywały liczne kaczki: krzyżówki, cyraneczki, cyranki i krakwy, czaple białe i siwe oraz różne gatunki siewkowców, w tym: kszyki, bataliony, łęczaki, brodźce piskliwe i brodźce śniade. Postanowiliśmy spróbować odłowić trochę ptaków z tej grupy. Na obrzeżach rozlewisk ustawiliśmy kilka sieci i dwie pułapki tunelowe. Odłowy prowadziliśmy głównie w porze wieczornej i nocnej.  Z uwagi na prawie cały czas wiejące silne wiatry, przeprowadziliśmy tylko siedem odłowów: jeden w sierpniu, pięć we wrześniu i jeden w październiku. Złapaliśmy i zaobrączkowaliśmy 60 ptaków z 9 gatunków. Zgodnie z oczekiwaniami dominantem był kszyk. Pojawiło się też kilka niespodzianek. Po 12-letniej przerwie złapała się łyska. Złapał się czwarty w historii zespołu perkozek i drugi brodziec śniady. Największą jednak i to bardzo dosłownie, niespodzianką była dorosła samica łabędzia niemego złapana w sieć na kaczki. Ptak ważył 7,89 kg i jest najcięższym ptakiem złapanym w sieci, w historii Zespołu Obrączkarskiego ROGOŹNO. No i tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
 Kszyk  Gallinago gallinago  43
 Krzyżówka  Anas platyrhynchos  6
 Bekasik  Lymnocryptes minimus  5
 Biegus zmienny  Calidris alpina  1
 Brodziec śniady  Tringa erythropus  1
 Perkozek  Tachybaptus ruficollis  1
 Łyska  Fulica atra  1
 Łabędź niemy  Cygnus olor  1
 Uszatka  Asio otus  1

Jerzy Dąbrowski

OSTATNIE DYMÓWKI

OSTATNIE DYMÓWKI

29.09.2017CieśleJerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska

  • dymówka Hirundo rustica – 8.

7.10.2017CieśleJerzy Dąbrowski

  • dymówka Hirundo rustica – 3 (przelot na S).

8.10.2017CieśleJerzy Dąbrowski

  • dymówka Hirundo rustica – 4.
“WODOCIĄGI” 29-30.09.2017

“WODOCIĄGI” 29-30.09.2017

Po miesięcznej przerwie ponownie przeprowadziliśmy odłów ptaków na stałej powierzchni. Trwało jedno popołudnie i kolejny cały dzień. Poziom wody na łąkach nieco opadł, ale bardzo nieznacznie. Wejście w trzciny, w których jak się okazało nocowało kilka tysięcy szpaków, było niemożliwe. Złapały się 93 ptaki z 21 gatunków, w tym 19 retrapów. W odróżnieniu od poprzedniego razu, nie było noclegowiska mazurków. Zniknęły też prawie całkowicie ptaki gniazdujące w trzcinach – złapał się tylko jeden trzcinniczek. W tej sytuacji dominantem okazała się modraszka. Stosunkowo liczny był też rudzik. Ozdobą łapania była zielonka Porzana parva – pierwszy raz odłowiona w okolicach Rogoźna oraz pierwszy w tym roku dzięcioł zielony Picus viridis. Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
 Modraszka Cyanistes caeruleus  20 + 5 retrapów
 Rudzik  Erithacus rubecula  18
 Potrzos  Emberiza schoeniclus  7 + 1 retrap
Bogatka Parus major 2 + 6 retrapów
Pierwiosnek Phylloscopus collybita 7
Piecuszek Phylloscopus trochilus 3
Pokrzywnica Prunella modularis 3
Dzwoniec Carduelis chloris 2
Kszyk Gallinago gallinago 1 + 1 retrap
Mazurek Passer montanus 2
Czarnogłówka Poecile montanus 2 retrapy
Sikora  uboga Poecile palustris 2 retrapy
Strzyżyk Troglodytes troglodytes 2
Śpiewak Turdus philomelos 2
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus 1 retrap
Zimorodek Alcedo atthis 1
Trznadel Emberiza citrinella 1
Sójka Garrulus glandarius 1
Dzięcioł zielony Picus viridis 1
Zielonka Porzana parva 1
Kos Turdus merula 1 retrap

 

Większość retrapów, to oczywiście ptaki zaobrączkowane w tym roku i na tym terenie, ale było wśród nich pięć, o których warto napisać więcej.

  • Modraszka zaobrączkowana tutaj 26.07.2014 r. jako samiec w 1 kalend. roku życia. Złapał się tutaj również: 12.10.2014, 23.09.2016, 10.06.2017.
  • Potrzos zaobrączkowany ok. 200 m dalej  31.07.2016 r. jako ptak w 1 kalend. roku życia.
  • Czarnogłówka zaobrączkowana tutaj 20.08.2016 r.  jako ptak w 1 kalend. roku życia.
  • Bogatka zaobrączkowana w “Olszynie” w dniu 15.05.2016 r. jako pisklę.
  • Bogatka zaobrączkowana koło żwirowni w Cieślach w dniu 11.05.2017 r. jako pisklę.

Jerzy Dąbrowski

KOLEJNY “PIERWSZY RAZ”

KOLEJNY “PIERWSZY RAZ”

W miniony weekend łapaliśmy ptaki w stałym miejscu, które nazywamy “WODOCIĄGI”, czyli w dolinie Wełny w Cieślach. Szczegóły tego łapania znajdą się wkrótce w “Bieżących obrączkowaniach”; teraz natomiast o najciekawszym jego aspekcie. W sobotę (30.09.2017), o godz. 735 wyjęliśmy z sieci ptaka, o którego zaobrączkowaniu dotąd marzyliśmy, niezbyt wierząc, że się to kiedyś wydarzy. Była to zielonka Porzana parva.

Jest to ptak z rodziny chruścieli Rallidae, do którego należą również: łyska, kokoszka wodna, wodnik,  derkacz i kropiatka. Zielonka jest najmniejszym z nich i w zasadzie znanym tylko miłośnikom ptaków. Ptak żyje w szuwarach i zwykle przemyka pieszo, więc jego obecność najczęściej stwierdzamy po charakterystycznym głosie. Do tej pory stwierdziliśmy go w dwóch miejscach: na stawie w Boguniewie i nad Wełną w Cieślach. Złapany osobnik jest ptakiem młodocianym, zapewne miejscowym. Zielonka jest 148 gatunkiem na liście ptaków zaobrączkowanych przez członków Zespołu Obrączkarskiego ROGOŹNO.

 

Tekst i fot.: Jerzy Dąbrowski

“WODOCIĄGI” 26-29.08.2017

“WODOCIĄGI” 26-29.08.2017

W dniach 26-29.08.2017 przeprowadziliśmy kolejne odłowy na stałym miejscu w dolinie Wełny. Tegoroczne opady deszczu uniemożliwiły ustawienie sieci w części miejsc, w których zwykle to czyniliśmy. Długie buty gumowe były zbyt krótkie, żeby wejść w trzcinowiska. Na szczęście są tam drogi, które przecinają to środowisko, więc jakoś udało się przeprowadzić odłowy. Łapaliśmy cały jeden dzień, jeden ranek i dwa wieczory. Dwa wieczory były poświęcone nocującym w krzewiastych wierzbach mazurkom. Złapało się 279 ptaków z 24 gatunków, w tym 16 retrapów. Gdyby nie noclegowisko mazurków, to dominantem byłby oczywiście trzcinniczek. Zasadniczo, nie złapało się nic, co można by nazwać ciekawostką, ale warto wyeksponować: zimorodki, świerszczaki i słowiki rdzawe. A teraz cała lista odłowionych ptaków:

 Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
 Mazurek Passer montanus   96 + 1 retrap
 Trzcinniczek  Acrocephalus scirpaceus  34
 Modraszka  Cyanistes caeruleus  18 + 8 retrapów
Bogatka Parus major 19 + 2 retrapy
Kapturka Sylvia atricapilla 18 + 1 retrap
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus 10
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus 10
Dzwoniec Carduelis chloris 7
Potrzos Emberiza schoeniclus 6 + 1 retrap
Pierwiosnek Phylloscopus collybita 6
Śpiewak Turdus philomelos 5 + 1 retrap
Łozówka Acrocephalus palustris 5
Piecuszek Phylloscopus trochilus 5
Cierniówka Sylvia communis 5
Czarnogłówka Poecile montanus 4
Piegża Sylvia curruca 3 + 1 rerap
Gąsiorek Lanius collurio 3
Słowik rdzawy Luscinia megarhynchos 3
Zimorodek Alcedo atthis 2
Świerszczak Locustella naevia 2
Trznadel Emberiza citrinella 1
Brzęczka Locustella luscinioides 1
Kos Turdus merula 1
Sójka Garrulus glandarius 1 retrap

A teraz parę słów o retrapach. Najstarszy, to potrzos zaobrączkowany tutaj 23.07.2013 r. jako dorosły samiec – ma już więc przynajmniej 5 lat. Kolejny, to modraszka zaobrączkowana tutaj 18.07.2015 r. jako ptak pierwszoroczny. Kolejnych 6 ptaków (kapturka, piegża, śpiewak, sójka i 2 modraszki) zaobrączkowane tutaj w 2016 roku. Pozostałe 8, to ptaki z obrączkami założonymi w tym roku, tutaj lub w najbliższej okolicy. Ciekawe, czy woda na łąkach opadnie do szczytu przelotu potrzosów i pokrzywnic, który w minionych latach miał tutaj miejsce na początku października.

Jerzy Dąbrowski