Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

PIERWSZA TAKA MODRASZKA

PIERWSZA TAKA MODRASZKA

Modraszki Cyanistes caeruleus są jednymi z najliczniej obrączkowanych przez nas ptaków. Do końca 2017 roku zaobrączkowaliśmy ich 6.785, w tym 4.185 lotnych i 2.600 piskląt. Większość ponownych stwierdzeń dotyczyła ptaków stwierdzanych po raz kolejny przy tym samym karmniku, nocujących w tych samych budkach lęgowych lub gniazdujących w kolejnych sezonach w tej samej okolicy. Od czasu do czasu łapiemy modraszki z zagranicznymi obrączkami, ale daty obrączkowania i ponownego stwierdzenia wypadały zawsze w okresie migracji. Z tego powodu wszystko wskazywało na to, że nasze modraszki są osiadłe, a w okresie migracji przelatują przez nasz kraj ptaki z północy i wschodu na zimowiska  położone na zachodzie Europy. Niedawno nadeszła informacja o naszej modraszce, która zrobiła wyłom w tej teorii. Zaobrączkowaliśmy ją w dniu 10 maja 2016 r. na powierzchni “BUCZYNA” jako samicę w drugim kalendarzowym roku życia. Ptak został złapany w budce lęgowej, na gnieździe z 11 jajami, z których wykluło się później 10 piskląt. W dniu 11 listopada 2017 r. złapano ją w miejscowości Ursel w Belgii. Obydwa miejsca są odległe od siebie o 938 km w linii prostej. Ten przypadek pokazuje jednoznacznie, że część naszych modraszek również opuszcza swe tereny lęgowe i zimę spędza na zachodzie Europy.

 

Jerzy Dąbrowski

WODOCIĄGI – 7-8.04.2018

WODOCIĄGI – 7-8.04.2018

Po zimie spędzonej przy karmniku w Łoskoniu, postanowiliśmy sprawdzić, jakie ptaki przyleciały już w dolinę Wełny w Cieślach. Woda na łąkach już znacznie opadła, więc można było trochę się w nie zapuścić. Temperatura była od zera wczesnym rankiem, do ok. +200C po południu. Krzewy jeszcze bez liści, zeszłoroczne źdźbła trzcin wyłamane. Niestety wiał silny wiatr, co bardzo znacznie zmniejszyło “łowność” sieci. Przez dwa pełne dni złapały się tylko 64 ptaki z 14 gatunków, w tym 6 retrapów. Dominantem okazały się dwa gatunki świstunek: piecuszek i pierwiosnek. Złapała się pierwsza w tym roku kapturka. Niespodziewanym gościem w nadrzecznych łozach był zniczek. Poza odłowionymi ptakami słychać było nieśmiało jeszcze podśpiewujące słowiki, pokwikujące wodniki. Na wygniecionych łanach trzcin siedziała na gnieździe gęgawa i “udawała”, że jej nie ma. Kilkadziesiąt metrów dalej para łabędzi niemych budowała gniazdo (obydwa bez obrączek). Ptaków trzcinowych jeszcze nie ma, nie licząc potrzosów, które od wielu już lat w niewielkiej liczbie zimują na naszym terenie.

 

No, i pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Piecuszek Phylloscopus trochilus  22 + 1 retrap
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  11
Potrzos Emberiza schoeniclus  8 + 2 retrapy
Trznadel Emberiza citrinella  4 + 1 retrap
Rudzik Erithacus rubecula  3
Kos Turdus merula  2 + 1 retrap
Bogatka Parus major  1 + 1 retrap
Szczygieł Carduelis carduelis  1
Pokrzywnica Prunella modularis  1
Dzwoniec Carduelis chloris  1
Sójka Garrulus glandarius  1
Zniczek Regulis ignicapilla  1
Kapturka Sylvia atricapilla  1
Śpiewak Turdus philomelos  1

Wszystkie retrapy, to ptaki, które zaobrączkowaliśmy tutaj w minionych latach.Wśród nich najstarsze były dwa ptaki zaobrączkowane w 2014 roku: piecuszek z 26 lipca i bogatka z 25 października – była wówczas w 1 roku życia. To pierwszy kontakt z tym osobnikiem od dnia zaobrączkowania, choć w najbliższej okolicy łapiemy sikory regularnie przez cały rok. Obydwa potrzosy zostały zaobrączkowane w 2016 roku (lipiec i wrzesień), jako ptaki w 1 kalendarzowym roku życia. Dwa ostatnie retrapy, to kos i trznadel zaobrączkowane tutaj 10.06.2017 r. Obydwa były wówczas ptakami w 2 kalendarzowym roku życia, czyli był to ich pierwszy sezon lęgowy.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

WRACAJĄ BOCIANY

WRACAJĄ BOCIANY

No i doczekaliśmy się – bociany wracają po siedmiomiesięcznej nieobecności. Czekamy na nie z niepokojem, po kilku ostatnich niekorzystnych dla tych ptaków sezonach lęgowych. Większość gniazd jest jeszcze pustych. Ten na zdjęciu wrócił na gniazdo w Mikołajewie pod wieczór 25 marca; 20 minut przed moim przyjazdem. na tym gnieździe przez ostatnich kilka lat gnieździł się ptak z moją obrączką. Niestety nie udało się stwierdzić, czy to on. Dwa dni później widziałem boćka stojącego na gnieździe w Tarnowie. Tam również w ubiegłym roku był jeden ptak z obrączką i to nie był ten osobnik. Po dwóch godzinach gniazdo znów było puste. W dniu 29 marca widziałem jednego ptaka na gnieździe w Międzylesiu, a 4 kwietnia po jednym osobniku na dwóch gniazdach w Gościejewie. W Rogoźnie wszystkie trzy gniazda na ten dzień wciąż są puste. Myślę, że doczekamy się boćków na większość gniazd w okolicach Rogoźna, bo to dopiero początek powrotów z zimowisk.

Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 27.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 27.03.2018

Czternaste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce i jak się okazało dwa dni później – ostatnie w tym sezonie zimowym. Zaplanowane na 29 marca łapanie nie mogło się odbyć z powodu załamania się pogody – silny wiatr i deszcz. W godzinach  7.00 do 14.00 złapało się 187 ptaków z 9 gatunków, w tym 54 retrapy.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, ale jej udział spadł do 37%, głównie z powodu zwiększenia się liczebności czyży. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 72% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 28%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, udział samic wzrósł do 60,9%.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  43 + 26 retrapów
Czyż Carduelis spinus  48 + 12 retrapów
Dzwoniec Carduelis chloris  23 + 6 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  12 + 9 retrapów
Zięba Fringilla coelebs  3
Jer Frinfilla montifringilla  1
Czeczotka Carduelis flammea  1
Pokrzywnica Prunella modularis  1
Sikora uboga Poecile palustris  0 + 1 retrap

Większość retrapów pochodziła z marcowych odłowów – 50 (24 bogatki,  12 czyży, 8 modraszek, 2 dzwońce). Kolejne trzy ptaki 2 bogatki i 1 modraszka) zostały tutaj oznakowane w styczniu br.  Jedna sikora uboga pochodziła z obrączkowania przy tym karmniku w styczniu 2017 r., ale łapała się już również tej zimy.

Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 25.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 25.03.2018

Trzynaste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Od świtu, tj. (po zmianie czasu)  7.00 do 17.30 złapało się 279 ptaków z 7 gatunków, w tym 32 retrapy.  Powiało wiosną – temperatura od -1 oC  rano, do + 10 oC po południu. Nad kwitnącymi w sadzie jemiołami słychać było latające pszczoły. No i ptaki ruszyły – złapały się tylko 32 retrapy, tj. 11,5%. Dominantem, jak zwykle była bogatka, choć jej udział (53%) podobnie jak poprzedniego dnia był niższy niż we wcześniejszych odłowach.  Wyraźnie zwiększył się udział modraszek i czyży. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 78% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 22%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, udział samic wzrósł do 61,9%.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  130 + 17 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  62 + 4 retrapy
Dzwoniec Carduelis chloris  32 + 4 retrapy
Czyż Carduelis spinus  18 + 6 retrapów
Zięba Frinfilla coelebs  4
Trznadel Emberiza citrinella  1
Pokrzywnica Prunella modularis  0 + 1 retrap

Większość retrapów pochodziła z marcowych odłowów – 28 (17 bogatek,  6 czyży, 2 modraszki, 2 dzwońce i 1 pokrzywnica). Kolejne dwa ptaki – modraszki zostały tutaj oznakowane w styczniu br.  Dwa dzwońce pochodziły z obrączkowania przy tym karmniku w styczniu 2017 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 24.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 24.03.2018

Dwunaste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. W godzinach 6.00-17.00 złapały się 233 ptaki z 8 gatunków, w tym 96 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, ale jej udział spadł do 53% złapanych ptaków.  Wyraźnie zwiększył się udział modraszek i czyży.Udział retrapów – 41,2%, wskazuje, że spora część ptaków zrobiła sobie przerwę w migracji. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 79% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 21%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, udział samic wzrósł do 59,3%.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  60 + 63 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  30 + 20 retrapów
Czyż Carduelis spinus  20 + 10 retrapów
Dzwoniec Carduelis chloris  24 + 2 retrapy
Kos Turdus merula  0 + 1 retrap
Czeczotka Carduelis flammea  1
Zięba Frinfilla coelebs  1
Sosnówka Periparus ater  1

Większość retrapów pochodziła z marcowych odłowów – 83 (57 bogatek, 14 modraszek, 10 czyży, 1 dzwoniec i 1 kos), w tym 33 z obrączkowania w dniu 22.03.2018. Kolejnych sześć ptaków (4 modraszki i 2 bogatki) zostało tutaj oznakowanych w styczniu br.  Dwie bogatki i dwie modraszki zostały zaobrączkowane tutaj w styczniu i marcu 2017, ale łapały się już w tym sezonie zimowym. Najstarszy nasz znajomy, to bogatka zaobrączkowana tutaj w styczniu 2016 r., jako samica w  2 kalendarzowym roku życia (jej pierwsza zima); łapana tu również trzykrotnie zimą 2016/17. Jest to więc jej trzecia zima – wszystkie spędzane przy tym karmniku. Należy również odnotować, ponowne stwierdzenie bogatki z niemiecką obrączką z centrali “HELGOLAND”. Złapaliśmy też dzwońca, którego zaobrączkowaliśmy 20.03.2016 r. przy naszym karmniku w Cieślach (11 km w linii prostej) jako dorosłego samca, czyli takiego, który wykluł się przynajmniej w 2014 roku.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 22.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 22.03.2018

Jedenaste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Pogoda nie była rewelacyjna: lekki wiatr, temperatura ok. zera, słaby opad drobnego śniegu. W godzinach 6.00-14.00 złapało się 251 ptaków z 6 gatunków, w tym 100 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka. Jej udział był taki jak dwa dni wcześniej, tj. 80% złapanych ptaków. Udział retrapów – 39,8%, wskazuje, że przelot zdecydowanie wyhamował (dwa dni wcześniej było 15,0% retrapów). Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 77% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 23%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, utrzymuje się nieznaczna przewaga samic – 53,0%. Jedna z dorosłych samic bogatki miała białe największe pióro skrzydełka. Po raz pierwszy w tym roku złapał się śpiewak.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  110 + 91 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  25 + 5 retrapów
Dzwoniec Carduelis chloris  11 + 3 retrapy
Czyż Carduelis spinus  3 + 1 retrap
Kos Turdus merula  1
Śpiewak Turdus philomelos  1

Liczba retrapów bardzo duża i znacznie większa ich różnorodność niż we wcześniejszych odłowach. Większość – 73 (65 bogatek, 5 modraszek, 2 dzwońce i 1 czyż) zostały zaobrączkowane tutaj w marcu br.; trzy bogatki i 1 dzwoniec w lutym br. i aż 15 w styczniu br. Ta duża liczba styczniowych bogatek zupełnie nie pasuje do poprzednich odłowów, gdzie były tylko pojedyncze osobniki z tego okresu. Wśród retrapów znalazły się również 4 bogatki z poprzednie zimy (XII 2016 – I 2017) oraz jedna ze stycznia 2016. Ta ostatnia złapała się również dwukrotnie w styczniu 2017 r. Po raz drugi złapała się bogatka z czeską obrączką z centrali “PRAHA” oraz samica bogatki z niemiecką obrączką z centrali “HELGOLAND”. Będziemy czekać na informację o danych z zaobrączkowania tych ptaków i napiszemy o tym newsa. Informację o jednej z modraszek z obrączką “HELGOLAND” złapanych tutaj w marcu 2017 r. właśnie otrzymaliśmy; na drugą wciąż czekamy! Miejmy nadzieję, że z bogatką pójdzie szybciej.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 20.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 20.03.2018

Dziesiąte w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Pogoda się zmieniła; zwłaszcza osłabł wiatr. W godzinach 7.00-11.00 złapały się 92 ptaki z 6 gatunków, w tym 14 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka. Jej udział wzrósł do 80% złapanych ptaków. Udział retrapów – 15,2%, wskazuje, że przelot znowu ruszył. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 84% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 16%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, utrzymuje się nieznaczna przewaga samic – 52,6%. Po raz pierwszy w tym roku złapał się kulczyk. Wisiał w sieci pół metra od czyża. Samice tych gatunków wyglądają bardzo podobnie, ale mają zupełnie inaczej ukształtowane dzioby.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  61 + 13 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  14
Czyż Carduelis spinus  1
Dzwoniec Carduelis chloris  0 + 1 retrap
Zięba Fringilla coelebs  1
Kulczyk Serinus serinus  1

Dwanaście z czternastu retrapów, to ptaki zaobrączkowane tutaj w dniach 14-16.03.2018. Tylko jedna bogatka wygląda na stacjonarnego ptaka – zaobrączkowana tutaj 20 stycznia i ponownie złapana 27 stycznia i 17 lutego. Najciekawsza była oczywiście dorosła samica bogatki z czeską obrączką z centrali “PRAHA”. Będziemy czekać na informację o danych z zaobrączkowania tego ptaka i napiszemy o tym newsa.

Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 17.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 17.03.2018

Dziewiąte w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Trzeci pod rząd dzień łapania. Niestety wiatr był tak silny, że sieci nie spełniały swojej roli – ptaki odbijały się od nich jak od trampoliny. Po 3 godzinach zrezygnowaliśmy więc z odłowów.  W godzinach 6.00-9.00 złapało się tylko 35 ptaków z 5 gatunków, w tym 16 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka. Atrakcją był srokosz, który przyleciał do karmnika bynajmniej nie po słonecznik. Jego menu, to min. małe ptaki korzystające z karmnika. Był bardzo zdeterminowany i pozwolił się podejść na ok. 2m – no i w końcu wpadł w sieci.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  12 + 10 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  1+ 5 retrapów
Czyż Carduelis spinus  4 + 1 retrap
Dzwoniec Carduelis chloris  1
Srokosz Lanius excubitor  1

Czternaście z szesnastu retrapów (10 bogatek, 3 modraszki, 1 czyż), to ptaki zaobrączkowane tutaj 14 i 16 marca br. Pozostałe dwa ptaki, to modraszki złapane tutaj 17 lutego i 20 stycznia br.

Tekst i fot.: Jerzy Dąbrowski