Łapanie w kolonii lęgowej śmieszek Chroicocephalus ridibundus na Jeziorze Łęgowskim w Wągrowcu. O 1 dzień wcześniej niż w ubiegłym roku, tj. 23.06.2022 r., ale jak się okazało o tydzień za późno postanowiliśmy odłowić część piskląt. Niestety okazało się, że większość młodych ptaków jest już lotnych. Planowaliśmy odłowić 150 młodych śmieszek. Złapaliśmy 65 śmieszek, w tym 64 pisklęta i 1 dorosłego osobnika zaplątanego w żyłki wędkarskie. Wszystkie ptaki otrzymały metalowe obrączki i na drugą nogę plastikowe, które dają się odczytać ze znacznej odległości.
Teraz pozostaje czekać na informacje o spotkaniach naszych śmieszek w różnych częściach Polski i Europy. Ptaki zaobrączkowane przez nas w 20221 r. stwierdzono min. w: Holandii – 1, Wielkiej Brytanii – 6, okolicach Chojnic na Pomorzu – 1. Wiosną br. 2 ptaki widziano w kolonii lęgowej w Szczodrzykowie i 2 w miejscu zaobrączkowania, tj. na Jez. Łęgowskim.
INFORMACJE O PTAKACH ZAOBRĄCZKOWANYCH W OPISANYM WYŻEJ ŁAPANIU:
10.07.2022 r. Kołobrzeg, 17 dni, 187 km. Odczytano nr kolorowej obrączki.
W dniu 30 czerwca br. na bloku w Boguniewie zauważono zaplątanego jerzyka Apus apus. Ptak wisiał przy otworze wlotowym na poddasze, gdzie zapewne znajduje się gniazdo. Dzięki wielkiemu poświęceniu jednej z mieszkanek budynku ptaka udało się uwolnić. Niestety był bardzo wycieńczony, a może doznał jakichś urazów wewnętrznych (wisiał za szyję) i nie potrafił odlecieć. Ptak nie chciał też przyjmować pokarmu i następnego dnia padł. To wielka szkoda, ponieważ był to nasz najciekawszy osobnik z tego gatunku. Ptak nosił obrączkę, którą złożyłem mu 22.07.2011 r. na strychu budynku ul. Wielkiej Poznańskiej 86 w Rogoźnie – był wówczas pisklęciem, jednym z trzech przebywających w gnieździe. Przeżył więc 11 lat. Własne gniazdo założył w odległości 4,35 km od miejsca w którym przyszedł na świat.
Do tej pory zaobrączkowaliśmy 189 jerzyków w tym 138 piskląt i 51 dorosłych. W budynku przy ul. Wielkiej Poznańskiej złapałem trzy dorosłe ptaki noszące założone wcześniej w tym miejscu obrączki. W dniu 2 lipca 2019 r. złapałem dwa ptaki. Jeden z nich został zaobrączkowany tutaj jako pisklę pięć lat wcześniej, tj. 29.05.2014 r.; drugi zaobrączkowany jako dorosły 3 lata wcześniej, tj. 30.05.2016 r. Trzeci osobnik, to ptak zaobrączkowany 2.07.2019 r. jako pisklę a złapany po roku, tj. 27.07.2020 r. W najbliższych dniach będziemy obrączkować pisklęta z bieżącego roku. Może przy okazji uda się jakieś ptaki z poprzednich lat.
Wokół tego jeziora ciągnie się największa z naszych “linii budkowych. Na długości ok. 4,5 km znajduje się ich aż 100. Tym razem jednak postanowiliśmy spojrzeć na okalające jezioro szuwary z drugiej strony, tj. od strony wody. Dzięki uprzejmości miejscowego WOPRu dokonaliśmy przeglądu tego, co dzieje się na bardzo licznych pomostach wędkarskich, z których część znajduje się złym stanie i nie jest już używana przez wędkarzy. Właśnie te ostatnie są wykorzystywane przez ptaki jako miejsca odpoczynku, ale również jako platformy lęgowe.
Podczas tej kontroli stwierdziliśmy gniazdowanie na pomostach następujących gatunków: śmieszkaChroicocephalus ridibundus, rybitwa rzecznaSterna hirundo, bączekIxobrychus minutus, czernicaAythya fuligula, głowienkaAythya ferina i krzyżówkaAnas platyrhynchos.
Bączki.
Śmieszka.
Rybitwa rzeczna.
Głowienka.
Czernica.
Krzyżówka.
Złapaliśmy 6 piskląt z 3 gatunków:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Rybitwa rzeczna
Sterna hirundo
3
Bączek
Ixobrychus minutus
2
Śmieszka
Chroicocephalus ridibundus
1
Z bączkami.
Z rybitwami.
Ze śmieszką.
Część młodych śmieszek była już lotna, ale były też gniazda na których samice jeszcze wysiadywały jaja. Wysiadywały jeszcze również rybitwy rzeczne, więc wrócimy tam jeszcze za ok. 3 tygodnie.
W dniu 8 czerwca br. w czasie przeglądania zgrupowania gęsi żerujących na brzegu stawu w Boguniewie zauważyłem jednego osobnika gęsi zbożowej Anser fabalis. O tej porze przedstawiciele tego gatunku powinni być już daleko na północny wschód od Polski, na swych lęgowiskach. To pierwszy przypadek stwierdzenia w okolicach Rogoźna gęsi zbożowej o tej porze roku, tj. w pełni sezonu lęgowego naszych gęgaw Anser anser.
Obrączkowanie jaskółek w jednym z gospodarstw w Mikołajewie, gdzie od lat w czerwcu i lipcu znakujemy pisklęta dymówek i odławiamy część ptaków dorosłych. Jedno z piskląt z 6 czerwca było 5-tysięcznym ptakiem zaobrączkowanym w tym roku. Jeśli chodzi o płeć odłowionych Wdorosłych osobników, to samic było 16, a samców 9.
Tak to się robi.
Nr 5.000/2022.
W obu dniach oznakowaliśmy 101 piskląt z 22 lęgów. Liczba piskląt w poszczególnych gniazdach była następująca:
6 piskląt – 2 gniazda,
5 piskląt – 11 gniazd,
4 pisklęta – 7 gniazd,
3 pisklęta – 2 gniazda.
Jak widać, najczęściej lęgi składały się z 5 piskląt. Dodatkowo w dwóch gniazdach z 4 pisklętami było po 1 niezalężonym jaju. W dobrych latach większość pierwszych lęgów, a z takimi mieliśmy do czynienia, jest 6 piskląt.
Przy okazji zaobrączkowaliśmy pisklęta oknówek z 10 gniazd. Tutaj wielkość lęgów przedstawiała się następująco:
5 piskląt – 6 gniazd,
4 pisklęta – 3 gniazda,
3 pisklęta – 1 gniazdo.
W jednym ze starych gniazd dymówki znaleźliśmy lęg kopciuszków.
A to pełna lista z odłowu:
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Dymówka
Hirundo rustica
101 piskląt + 17 dorosłych + 8 retrapów
Oknówka
Delichon urbicum
45 piskląt + 1 dorosła
Kopciuszek
Phoenicurus ochruros
5 piskląt
Jeśli chodzi o retrapy, to co trzeci ze złapanych dorosłych nosił już naszą obrączkę założoną tutaj w minionych latach. W chwili obrączkowania 6 z nich było pisklętami, a 3 ptakami dorosłymi. Oznakowaliśmy je w następujących terminach:
Dziś nadeszła ciekawa informacja powrotna o jednym z naszych bocianów białych. Dotyczy ptaka zaobrączkowanego 19 czerwca 2021 roku w Międzylesiu. W gnieździe była czwórka piskląt i wszystkie szczęśliwie opuściły gniazdo. To jak dotąd pierwsza informacja powrotna o ptaku z tego lęgu, ale za to jaka!!! W dniu 30 maja br. jeden z bocianów został zidentyfikowany po nu,erze kolorowej obrączki na wysypisku śmieci w miejscowości Barmaki koło Równego na Wołyniu wUkrainie. Odległość między miejscami obrączkowania i ponownego stwierdzenia to 679 km. To pierwszy nasz ptak, którego obecność zarejestrowano na terenie Ukrainy. Poniżej zdjęcia z obrączkowania w Międzylesiu w ubiegłym roku.
Przy tej okazji podziękowanie dla kierownika i pracowników posterunku Enea Operator w Rogoźnie za pomoc w bezpiecznym dostaniu się do gniazda.
W dniu 2 czerwca br. Bogdan Jeran zaobserwował w Cieślach trzmielojada Pernis apivorus. Obserwacja potwierdzona jest zamieszczonymi niżej zdjęciami. Trzmielojad występuje u nas rzadko. Kiedy w latach 80-tych XX wieku prowadziłem badania nad ptakami drapieżnymi w okolicach Rogoźna, to na powierzchni 130 km2 znalazłem 2 pary tego gatunku. Dla porównania myszołowów było ponad 80 par. Wyglądem trzmielojad jest podobny do myszołowa. Na szczęście dziś większość obserwacji poparta jest doskonałymi zdjęciami, co pozwala na spokojnie , w warunkach domowych analizować cechy charakterystyczne dla gatunku.
Pierwsze tej wiosny łapanie w zakrzewionej części doliny Wełny. Odłowy trwały trzy pełne dni i jeden wieczór. Złapało się 207 ptaków z 37 gatunków, w tym 40 retrapów. Sieci ustawiliśmy we wszystkich możliwych na tym terenie typach środowiska. W trzcinowiska przylatywały na noclegowisko pliszki żółte. Przy pomocny głosu z magnetofonu udało się też zwabić dymówki; niestety tylko dwie. Jak widać na zamieszczonej poniżej liście, różnorodność była bardzo duża, choć liczebność większości gatunków niewielka. Niewątpliwymi rarytasami tego odłowy były: błotniak stawowy (pierwszy odłów dorosłego osobnika), kukułka i krętogłów.
Błotniak stawowy – samiec.
Kukułka – samiec.
Krętogłów.
Łapały się też dwa gatunki słowików, co niezbyt często się zdarza. Jeden z osobników był najprawdopodobniej mieszańcem międzygatunkowym, ponieważ miał wszystkie cechy charakterystyczne dla słowika szarego, a ubarwienie rdzawego.
Słowik szary.
Słowiki: szary i rdzawy.
Słowik rdzawy.
No i jeszcze jedna para blisko spokrewnionych i bardzo podobnych gatunków (zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z młodymi lub samicami): pleszka i kopciuszek.
Pleszka – samiec.
Kopciuszek.
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba
Pliszka żółta
Motacilla flava
33 + 3 retrapy
Kapturka
Sylvia atricapilla
29 + 3 retrapy
Rokitniczka
Acrocephalus schoenobaenus
21 + 1 retrap
Piecuszek
Phylloscopus trochilus
10 + 8 retrapów
Piegża
Sylvia curruca
10 + 1 retrap
Cierniówka
Sylvia communis
9 + 1 retrap
Kos
Turdus merula
4 + 4 retrapy
Zięba
Fringilla coelebs
6
Rudzik
Erithacus rubecula
5 + 1 retrap
Potrzos
Emberiza schoeniclus
4 + 2 retrapy
Trzcinniczek
Acrocephalus scirpaceus
4 + 1 retrap
Słowik rdzawy
Luscinia megarhynchos
2 + 2 retrapy
Bogatka
Parus major
1 + 3 retrapy
Makolągwa
Carduelis cannabina
3
Grubodziób
Cocco. coccothraustes
3
Potrzeszcz
Miliaria calandra
3
Czarnogłówka
Poecile montanus
1 + 2 retrapy
Śpiewak
Turdus philomelos
2 + 1 retrap
Dzwoniec
Carduelis chloris
2
Dymówka
Hirundo rustica
2
Słowik szary
Luscinia luscinia
1 + 1 retrap
Mazurek
Passer montanus
2 retrapy
Pleszka
Phoenicurus phoenicurus
2
Trzciniak
Acrocephalus arundinaceus
1 retrap
Świergotek drzewny
Anthus trivialis
1
Szczygieł
Carduelis carduelis
1
Pełzacz leśny
Certhia familiaris
1
Błotniak stawowy
Circus aeruginosus
1
Kukułka
Cuculus canorus
1
Dzięcioł duży
Dendrocopos major
1 retrap
Trznadel
Emberiza citrinella
1
Krętogłów
Jynx torquilla
1
Brzęczka
Locustella luscinioides
1
Kopciuszek
Phoenicurus ochruros
1
Kulczyk
Serinus serinus
1
Gajówka
Sylvia borin
1
Strzyżyk
Troglodytes troglodytes
1
Jeśli chodzi o retrapy, to większość (poza jednym) została zaobrączkowana tutaj lub w innych miejscach doliny Wełny w Cieślach w następujących terminach:
III-IV 2021 – 6 w tym: 2 piecuszki, 1 dzięcioł duży, 1 rudzik, 1 pliszka żółta i 1 śpiewak,
IX 2020 – 2 w tym: 1 sikora uboga i 1 rokitniczka,
VII 2020 – 3 w tym: 1 słowik rdzawy, 1 kapturka i 1 piecuszek,
III 2020 – 2 w tym: 1 kos i 1 strzyżyk,
IV 2020 – 2 piecuszki,
X 2019 – 1 potrzos,
VII 2019 – 2 w tym: 1 trzcinniczek i 1 piecuszek,
IV 2019 – 2 w tym 1 kos i 1 kapturka,
VII 2018 – 3 w tym: 1 cierniówka i 2 piecuszki,
IX 2015 – 1 pliszka żółta.
Jedną bogatkę zaobrączkowaliśmy jako pisklę w naszej budce na pobliskiej powierzchni “Olszyna” w 30.05.2020 roku.
Najstarszym odłowionym ptakiem była pliszka żółta zaobrączkowana 4.o9.2015 r. na zbiorowym noclegowisku w pobliżu ujścia Małej Wełny do Wełny jako samiec w pierwszym kalendarzowym roku życia. Ptak ten ma już więc 7 lat. Innego osobnika pliszki żółtej w wieku 7 lat odłowiliśmy 15.04.2019 r. Tylko raz złapaliśmy tutaj starszego przedstawiciela tego gatunku, w wieku 8 lat. Miało to miejsce 18.04.2018 r.