Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 25.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 25.03.2018

Trzynaste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Od świtu, tj. (po zmianie czasu)  7.00 do 17.30 złapało się 279 ptaków z 7 gatunków, w tym 32 retrapy.  Powiało wiosną – temperatura od -1 oC  rano, do + 10 oC po południu. Nad kwitnącymi w sadzie jemiołami słychać było latające pszczoły. No i ptaki ruszyły – złapały się tylko 32 retrapy, tj. 11,5%. Dominantem, jak zwykle była bogatka, choć jej udział (53%) podobnie jak poprzedniego dnia był niższy niż we wcześniejszych odłowach.  Wyraźnie zwiększył się udział modraszek i czyży. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 78% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 22%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, udział samic wzrósł do 61,9%.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  130 + 17 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  62 + 4 retrapy
Dzwoniec Carduelis chloris  32 + 4 retrapy
Czyż Carduelis spinus  18 + 6 retrapów
Zięba Frinfilla coelebs  4
Trznadel Emberiza citrinella  1
Pokrzywnica Prunella modularis  0 + 1 retrap

Większość retrapów pochodziła z marcowych odłowów – 28 (17 bogatek,  6 czyży, 2 modraszki, 2 dzwońce i 1 pokrzywnica). Kolejne dwa ptaki – modraszki zostały tutaj oznakowane w styczniu br.  Dwa dzwońce pochodziły z obrączkowania przy tym karmniku w styczniu 2017 r.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 24.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 24.03.2018

Dwunaste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. W godzinach 6.00-17.00 złapały się 233 ptaki z 8 gatunków, w tym 96 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, ale jej udział spadł do 53% złapanych ptaków.  Wyraźnie zwiększył się udział modraszek i czyży.Udział retrapów – 41,2%, wskazuje, że spora część ptaków zrobiła sobie przerwę w migracji. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 79% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 21%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, udział samic wzrósł do 59,3%.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  60 + 63 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  30 + 20 retrapów
Czyż Carduelis spinus  20 + 10 retrapów
Dzwoniec Carduelis chloris  24 + 2 retrapy
Kos Turdus merula  0 + 1 retrap
Czeczotka Carduelis flammea  1
Zięba Frinfilla coelebs  1
Sosnówka Periparus ater  1

Większość retrapów pochodziła z marcowych odłowów – 83 (57 bogatek, 14 modraszek, 10 czyży, 1 dzwoniec i 1 kos), w tym 33 z obrączkowania w dniu 22.03.2018. Kolejnych sześć ptaków (4 modraszki i 2 bogatki) zostało tutaj oznakowanych w styczniu br.  Dwie bogatki i dwie modraszki zostały zaobrączkowane tutaj w styczniu i marcu 2017, ale łapały się już w tym sezonie zimowym. Najstarszy nasz znajomy, to bogatka zaobrączkowana tutaj w styczniu 2016 r., jako samica w  2 kalendarzowym roku życia (jej pierwsza zima); łapana tu również trzykrotnie zimą 2016/17. Jest to więc jej trzecia zima – wszystkie spędzane przy tym karmniku. Należy również odnotować, ponowne stwierdzenie bogatki z niemiecką obrączką z centrali “HELGOLAND”. Złapaliśmy też dzwońca, którego zaobrączkowaliśmy 20.03.2016 r. przy naszym karmniku w Cieślach (11 km w linii prostej) jako dorosłego samca, czyli takiego, który wykluł się przynajmniej w 2014 roku.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 22.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 22.03.2018

Jedenaste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Pogoda nie była rewelacyjna: lekki wiatr, temperatura ok. zera, słaby opad drobnego śniegu. W godzinach 6.00-14.00 złapało się 251 ptaków z 6 gatunków, w tym 100 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka. Jej udział był taki jak dwa dni wcześniej, tj. 80% złapanych ptaków. Udział retrapów – 39,8%, wskazuje, że przelot zdecydowanie wyhamował (dwa dni wcześniej było 15,0% retrapów). Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 77% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 23%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, utrzymuje się nieznaczna przewaga samic – 53,0%. Jedna z dorosłych samic bogatki miała białe największe pióro skrzydełka. Po raz pierwszy w tym roku złapał się śpiewak.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  110 + 91 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  25 + 5 retrapów
Dzwoniec Carduelis chloris  11 + 3 retrapy
Czyż Carduelis spinus  3 + 1 retrap
Kos Turdus merula  1
Śpiewak Turdus philomelos  1

Liczba retrapów bardzo duża i znacznie większa ich różnorodność niż we wcześniejszych odłowach. Większość – 73 (65 bogatek, 5 modraszek, 2 dzwońce i 1 czyż) zostały zaobrączkowane tutaj w marcu br.; trzy bogatki i 1 dzwoniec w lutym br. i aż 15 w styczniu br. Ta duża liczba styczniowych bogatek zupełnie nie pasuje do poprzednich odłowów, gdzie były tylko pojedyncze osobniki z tego okresu. Wśród retrapów znalazły się również 4 bogatki z poprzednie zimy (XII 2016 – I 2017) oraz jedna ze stycznia 2016. Ta ostatnia złapała się również dwukrotnie w styczniu 2017 r. Po raz drugi złapała się bogatka z czeską obrączką z centrali “PRAHA” oraz samica bogatki z niemiecką obrączką z centrali “HELGOLAND”. Będziemy czekać na informację o danych z zaobrączkowania tych ptaków i napiszemy o tym newsa. Informację o jednej z modraszek z obrączką “HELGOLAND” złapanych tutaj w marcu 2017 r. właśnie otrzymaliśmy; na drugą wciąż czekamy! Miejmy nadzieję, że z bogatką pójdzie szybciej.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 20.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 20.03.2018

Dziesiąte w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Pogoda się zmieniła; zwłaszcza osłabł wiatr. W godzinach 7.00-11.00 złapały się 92 ptaki z 6 gatunków, w tym 14 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka. Jej udział wzrósł do 80% złapanych ptaków. Udział retrapów – 15,2%, wskazuje, że przelot znowu ruszył. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 84% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 16%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, utrzymuje się nieznaczna przewaga samic – 52,6%. Po raz pierwszy w tym roku złapał się kulczyk. Wisiał w sieci pół metra od czyża. Samice tych gatunków wyglądają bardzo podobnie, ale mają zupełnie inaczej ukształtowane dzioby.

 

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  61 + 13 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  14
Czyż Carduelis spinus  1
Dzwoniec Carduelis chloris  0 + 1 retrap
Zięba Fringilla coelebs  1
Kulczyk Serinus serinus  1

Dwanaście z czternastu retrapów, to ptaki zaobrączkowane tutaj w dniach 14-16.03.2018. Tylko jedna bogatka wygląda na stacjonarnego ptaka – zaobrączkowana tutaj 20 stycznia i ponownie złapana 27 stycznia i 17 lutego. Najciekawsza była oczywiście dorosła samica bogatki z czeską obrączką z centrali “PRAHA”. Będziemy czekać na informację o danych z zaobrączkowania tego ptaka i napiszemy o tym newsa.

Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 17.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 17.03.2018

Dziewiąte w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Trzeci pod rząd dzień łapania. Niestety wiatr był tak silny, że sieci nie spełniały swojej roli – ptaki odbijały się od nich jak od trampoliny. Po 3 godzinach zrezygnowaliśmy więc z odłowów.  W godzinach 6.00-9.00 złapało się tylko 35 ptaków z 5 gatunków, w tym 16 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka. Atrakcją był srokosz, który przyleciał do karmnika bynajmniej nie po słonecznik. Jego menu, to min. małe ptaki korzystające z karmnika. Był bardzo zdeterminowany i pozwolił się podejść na ok. 2m – no i w końcu wpadł w sieci.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  12 + 10 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  1+ 5 retrapów
Czyż Carduelis spinus  4 + 1 retrap
Dzwoniec Carduelis chloris  1
Srokosz Lanius excubitor  1

Czternaście z szesnastu retrapów (10 bogatek, 3 modraszki, 1 czyż), to ptaki zaobrączkowane tutaj 14 i 16 marca br. Pozostałe dwa ptaki, to modraszki złapane tutaj 17 lutego i 20 stycznia br.

Tekst i fot.: Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 16.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 16.03.2018

Ósme w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Ptaki intensywnie przelatują, więc staramy się jak najczęściej prowadzić odłowy. W godzinach 6.00-13.00 złapały się 140 ptaków z 6 gatunków, w tym 49 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, z udziałem 63% złapanych ptaków. Udział retrapów – 35,5%, wskazuje, że przelot się spowolnił. Przyczyną było zapewne pogorszenie się pogody, a zwłaszcza silny  wiatr z północnego wschodu. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 82% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 18%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to stwierdzono odmiennie niż w poprzednich odłowach nieznaczną przewagę samic – 51,7%. Wszystkie parametry bardzo podobne do tych z poprzedniego dnia. Pierwszy raz w tym roku złapała się pokrzywnica.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  57 + 32 retrapy
Czyż Carduelis spinus  13 + 6 retrapów
Modraszka Cyanistes caeruleus  11+ 7 retrapów
Dzwoniec Carduelis chloris  8 + 4 retrapyw
Sikora uboga Poecile palustris  1
Pokrzywnica Prunella modularis  1

Większość retrapów – 41, to ptaki zaobrączkowane tutaj w dwóch poprzednich dniach (29 bogatek, 5 modraszek, 6 czyży, 1 dzwoniec). Kolejne 4 ptaki pochodziły również z marcowych odłowów bieżącego roku: 10.03.2018 – 1 bogatka, 3-4.03.2018 – 2 dzwońce i 1 modraszka. Dwie bogatki zostały zaobrączkowane tutaj 20.01.2018. Złapały się również dwa ptaki zaobrączkowane tutaj 4.03.2017: dzwoniec i modraszka, przy czym modraszka była już odłowiona  tutaj 17.02.2018. Widać więc, że spowolnienie przelotu nie jest duże, ponieważ ptaki w większości znikają po 2-3 dniach.

Jerzy Dąbrowski

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 15.03.2018

LEŚNICZÓWKA “BUCZYNA” – 15.03.2018

Siódme w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Złapanie poprzedniego dnia 321 ptaków, wśród których były tylko 2 retrapy, spowodowało, że postanowiłem sprawdzić co będzie kolejnego dnia. Niestety mogłem łapać tylko 4 godziny, ale to nie była już kontynuacja nowej fali przelotu. W godzinach 6.00-10.00 złapały się 102 ptaki z 5 gatunków, w tym 25 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, ale jej udział zmalał do 53% złapanych ptaków. Udział retrapów – 25,2%, wskazuje, że przelot się spowolnił. Przyczyną było zapewne pogorszenie się pogody, a zwłaszcza silny  wiatr z północnego wschodu. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 81% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 19%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to stwierdzono odmiennie niż w poprzednich odłowach nieznaczną przewagę samic – 53,8%.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Bogatka Parus major  41 + 14 retrapów
Czyż Carduelis spinus  21 + 4 retrapy
Modraszka Cyanistes caeruleus  10 + 6 retrapów
Dzwoniec Carduelis chloris  4 + 2 retrapy
Raniuszek Aegithalos caudatus  1

Wszystkie retrapy, poza jedną modraszką, to ptaki zaobrączkowane tutaj w tym roku, w tym 21 poprzedniego dnia (12 bogatek, 4 czyże, 5 modraszek). Kolejne, to: dzwoniec z 10.03.2018, dzwoniec z 3.03.2018 i bogatka z 20.01.2018. Jedyny starszy retrap, to modraszka zaobrączkowana tutaj 4.03.2017 – to jedyna informacja o tym ptaku od momentu jego oznakowania. Zważywszy, że do tego dnia zaobrączkowaliśmy tutaj w tym roku 816 ptaków, to widać, jak wielka jest wymiana osobników korzystających z karmnika.

Jerzy Dąbrowski

KOLEJNY NOWY GATUNEK

KOLEJNY NOWY GATUNEK

Stada zimujących i przelotnych gęsi przyciągają uwagę obserwatorów ptaków z uwagi na znajdujące się w nich osobniki oznakowane obrożami. Przeglądaniu tych stad towarzyszy również nadzieja spotkania przedstawicieli rzadkich gatunków z tej grupy. Tak też stało się 22 marca 2018 r. w Boguniewie. W liczącym kilkaset gęsi zbożowych i białoczelnych stadzie wypatrzyliśmy gęś tybetańską Anser indicus. Jest to pierwsze stwierdzenie tej gęsi w okolicach Rogoźna, więc lista wydłużyła się do 235 gatunków. Początkowo ptak miał schowaną głowę, ale był znacznie jaśniejszy od pozostałych gęsi, a nawet gęgaw, które przebywały w pobliżu, ale poza tym stadem. Wystarczyło poczekać, aż ptak podniesie głowę, i już nie było wątpliwości. O zrobieniu dobrego zdjęcia nie było mowy, ale na dowód fotka z komórki zrobiona przez lunetę. Gęś tybetańska występuje w środkowej Azji, więc ten osobnik jest zapewne zbiegiem z jakiejś hodowli, który postanowił wybrać wolność. Na liście ptaków Gminy Rogoźno znajdują się już inne obce gatunki zaobserwowane na wolności: łabędź czarny, bernikla kanadyjska, gęsiówka egipska i mandarynka.

Tekst: Jerzy Dąbrowski.    Fot. Damian Leligdowicz

GOŚCIE Z DALEKIEJ PÓLNOCY

GOŚCIE Z DALEKIEJ PÓLNOCY

Klucze dzikich gęsi od zawsze były zwiastunem jesieni – lecąc na zachód lub wiosny – lecąc na wschód. Od wielu lat wielkie stada gęsi pozostają u nas na zimę. Jest to spowodowane z pewnością ociepleniem klimatu, a już z całą pewnością zwiększoną powierzchnią pól, na których uprawia się kukurydzę. Ścierniska zostają najczęściej przez całą zimę i są doskonałą bazą pokarmową dla tych ptaków. Wprawny obserwator wyposażony w odpowiedni sprzęt optyczny może wśród nieprzeliczonych stad gęsi wypatrzeć osobniki noszące numerowane obroże szyjne. Dzięki nim możemy dowiedzieć się o pochodzeniu oznakowanych ptaków. W dniu 6 marca 2018 udało mi się odczytać obrożę na szyi gęsi zbożowej Anser fabalis przebywającej w liczącym kilkaset osobników stadzie odpoczywającym na łąkach nad Wełną w Cieślach. Okazało się, że jest to ptak zaobrączkowany 26 lipca 2010 na półwyspie Kanin w Rosji. Był on wówczas samicą w pierwszym roku życia, czyli pochodzącym z lęgów na tym terenie. Odległość w linii prostej między miejscem zaobrączkowania i miejscem ponownego stwierdzenia wynosi 2233 km. Na dziś jest to rekordowa odległość (w skali Europy) jaką udało się stwierdzić w okolicach Rogoźna. Ale skoro już zawędrowaliśmy tak daleko, to poniżej mapki jeszcze coś.

Z tego samego rejonu Rosji mam jeszcze jedną ciekawą informację, choć niestety nie z okolic Rogoźna, a nieco dalej, bo z okolic Gołańczy.  W dniu 5 listopada 2006 zadzwonił do mnie Artur Lange, że jest na stawach rybnych w Łukowie  koło Gołańczy i widzi w mieszanym stadzie łabędzi czarnodziobych i krzykliwych ptaka z niebieską obrożą, ale nie może jej odczytać. Błyskawicznie zapakowałem lunetę i ruszyłem. Na stawie przebywało stado łabędzi (62 czarnodziobe + 44 krzykliwe). Jeden dorosły łabędź czarnodzioby Cygnus columbianus bewickii miał niebieską obrożę, którą udało się odczytać. Okazało się, że ptak ten został zaobrączkowany 12 sierpnia 1996 na Morzu Arktycznym w pobliżu ujścia Peczory na północy Rosji. Ptak był już wówczas dorosłą samicą, czyli przynajmniej w 3 kalendarzowym roku życia. Odległość w linii prostej między miejscem zaobrączkowania i miejscem ponownego stwierdzenia wynosi 2544 km.

Jerzy Dąbrowski