Ptaki Okolic Rogoźna

Siódme w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Złapanie poprzedniego dnia 321 ptaków, wśród których były tylko 2 retrapy, spowodowało, że postanowiłem sprawdzić co będzie kolejnego dnia. Niestety mogłem łapać tylko 4 godziny, ale to nie była już kontynuacja nowej fali przelotu. W godzinach 6.00-10.00 złapały się 102 ptaki z 5 gatunków, w tym 25 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, ale jej udział zmalał do 53% złapanych ptaków. Udział retrapów – 25,2%, wskazuje, że przelot się spowolnił. Przyczyną było zapewne pogorszenie się pogody, a zwłaszcza silny  wiatr z północnego wschodu. Przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek wykazała, że 81% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 19%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to stwierdzono odmiennie niż w poprzednich odłowach nieznaczną przewagę samic – 53,8%.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	41 + 14 retrapów
Czyż	Carduelis spinus	21 + 4 retrapy
Modraszka	Cyanistes caeruleus	10 + 6 retrapów
Dzwoniec	Carduelis chloris	4 + 2 retrapy
Raniuszek	Aegithalos caudatus	1

Wszystkie retrapy, poza jedną modraszką, to ptaki zaobrączkowane tutaj w tym roku, w tym 21 poprzedniego dnia (12 bogatek, 4 czyże, 5 modraszek). Kolejne, to: dzwoniec z 10.03.2018, dzwoniec z 3.03.2018 i bogatka z 20.01.2018. Jedyny starszy retrap, to modraszka zaobrączkowana tutaj 4.03.2017 – to jedyna informacja o tym ptaku od momentu jego oznakowania. Zważywszy, że do tego dnia zaobrączkowaliśmy tutaj w tym roku 816 ptaków, to widać, jak wielka jest wymiana osobników korzystających z karmnika.

Jerzy Dąbrowski

Szóste w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce. Tym razem była to akcja wywołana sygnałem gospodarza leśniczówki, że przy karmniku jest “gęsto”, a pokarm znika w szybkim tempie. Temperatura powietrza  rzędu kilku stopni, czyli wiosenna; niebo zachmurzone, ale bez opadów i lekki wiatr. W godzinach 7.00-14.00 złapało się 321 ptaków z 5 gatunków, w tym 2 retrapy.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, ale jej udział wzrósł do 77% złapanych ptaków. Udział retrapów – 0,6%, jednoznacznie wskazuje, że to zupełnie inne zgrupowanie ptaków niż było do tej pory. Potwierdza to również przeprowadzona analiza płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 77% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 23%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to stwierdzono odmiennie niż w poprzednich odłowach nieznaczną przewagę samic – 55,2%.   Ze wstępnej  analizy  proporcji wynika, że ptaki dorosłe są bardziej przywiązane do terenu, na którym gniazdują. Jeśli chodzi o płeć, większe przywiązanie do miejsca gniazdowania wykazują samce. Patrząc od drugiej strony, “bardziej wędrowne” są ptaki młode i samice.

Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	247 + 1 retrap
Czyż	Carduelis spinus	33
Modraszka	Cyanistes caeruleus	29 + 1 retrap
Dzwoniec	Carduelis chloris	9
Zięba	Fringilla coelebs	1

Drastyczny spadek liczby retrapów, czyli ptaków, które spędzały przy tym karmniku zimę wskazuje na to, że poleciały one na swe miejsca lęgowe. Dwa złapane retrapy, to: bogatka zaobrączkowana tutaj 20.01 2018 i modraszka z 3.03.2018.

Tekst i fot.: Jerzy Dąbrowski

Piąte w tym roku łapanie przy karmniku w tej leśniczówce – tym razem dwudniowe. Temperatura powietrza  wyraźnie się podnosiła, od bliskiej zera w sobotę rano do +12 stopni w niedzielne południe, kiedy kończyliśmy odłowy. Niedzielne ciepło spowodowało, że pierwsze obloty zaczęły również pszczoły. Łapaliśmy jak zwykle przy drzewie obwieszonym tubami z tłuszczową karmą i karmnikiem wypełnionym nasionami słonecznika. Złapało się 180 ptaków z 12 gatunków, w tym 47 retrapów.  Dominantem, jak zwykle była bogatka, ale jej udział zmalał do  51% złapanych ptaków. Zwiększył się natomiast udział dzwońców, modraszek i czyży. Po raz pierwszy w tym miejscu pojawiły się również czeczotki. Widać wyraźnie, że ruszył przelot, choć nie jest to jeszcze jego kulminacja. Potwierdza to również udział retrapów – 26%, podczas, gdy tydzień wcześniej stanowiły one 72%.  Przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 67% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 33%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to stwierdzono nieznaczną przewagę samców – 52,7%.  Obydwa parametry bardzo podobne do poprzednich odłowów. Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	64 + 27 retrapów
Dzwoniec	Carduelis chloris	28 + 4 retrapy
Modraszka	Cyanistes caeruleus	19 + 7 retrapów
Czyż	Carduelis spinus	15
Czeczotka	Carduelis flammea	3
Sikora  uboga	Poecile palustris	0 + 3 retrapy
Czubatla	Lophophanes cristatus	0 + 3 retrapy
Raniuszek	Aegithalos caudatus	2
Kowalik	Sitta europaea	1 + 1 retrap
Czarnogłówka	Poecile montanus	0 + 1 retrap
Zięba	Fringilla coelebs	1
Dzięcioł średni	Dendrocopos medius	0 + 1 retrap

Większość retrapów, to oczywiście ptaki zaobrączkowane przy tym karmniku w bieżącym roku. Jeden pochodził z obrączkowania w tym miejscu w styczniu 2016 r. i cztery w styczniu 2017 r. Jedna modraszka została zaobrączkowana nad Jeziorem Boguniewskim 11.09.2016 r. jako samica w 1 roku życia. Najciekawsza dla nas była jednak bogatka zaobrączkowana 2.06.2017 r. jako pisklę w budce nr 17 na powierzchni badawczej “Buczyna”, odległej od karmnika o 4,27 km. To trzeci z ok. 1,5 tysiąca zaobrączkowanych na tej powierzchni ptaków stwierdzony przy tym karmniku i w ogóle poza powierzchnią.

 

Jerzy Dąbrowski, Dariusz Gracz i Bronisława Peplińska

Pierwsze łapanie przy karmniku zlokalizowanym na posesji bezpośrednio sąsiadującej z naszą powierzchnią budkową “OWCZEGŁOWY”. Podstawowy cel, to sprawdzenie, ile i jakie ptaki z naszych budek są wciąż na miejscu. Złapało się 37 ptaków z 10 gatunków, w tym 9 retrapów.  Dominantem, tak jak przy innych karmnikach, była bogatka – 43% złapanych ptaków. Warto odnotować, że złapał się komplet sikor – 6 gatunków.   Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	9 + 7 retrapów
Mazurek	Passer montanus	9
Czubatka	Lophophanes cristatus	2
Sosnówka	Periparus ater	2
Sikora uboga	Poecile palustris	2
Kowalik	Sitta europaea	0 + 2 retrapy
Czarnogłówka	Poecile montanus	1
Modraszka	Cyanistes caeruleus	1
Dzięcioł duży	Dendrocopos major	1
Mysikrólik	Regulus regulus	1

Bliskość powierzchni, na której od 2013 roku obrączkowane są ptaki gniazdujące i nocujące zimą w 56 budkach lęgowych sprawiła, że co czwarty złapany ptak miał już naszą obrączkę. Trzy bogatki zostały zaobrączkowane jako pisklęta, w tym 1 w sezonie lęgowym 2016 i 2 w sezonie 2017. Trzy kolejne bogatki, do dorosłe ptaki łapane w budkach przy pisklętach, w tym 1 w sezonie 2016 i 2 w sezonie 2017. Trzy ptaki zostały zaobrączkowane jako nocujące w styczniu 2018, w tym 1 bogatka i 2 kowaliki. Wniosek jest prosty – warto dokarmiać ptaki w okresie zimy, bo to te same, które u nas gniazdują i zjadają larwy owadów min. w naszych ogródkach.

Jerzy Dąbrowski, Dariusz Gracz, Bronisława Peplińska 

Czwarte w tym roku łapanie przy karmniku w leśniczówce “Buczyna” w Łoskoniu. Łapaliśmy jak zwykle przy drzewie obwieszonym tubami z tłuszczową karmą i karmnikiem wypełnionym nasionami słonecznika. Złapały się 143 ptaki z 10 gatunków, w tym 103 retrapy.  Dominantem, tak jak w trakcie poprzednich łapań, była bogatka – 73% złapanych ptaków.  Znów przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 62% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 38%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych bogatek, to stwierdzono nieznaczną przewagę samców – 56,7%. Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	16 + 88 retrapów
Modraszka	Cyanistes caeruleus	10 + 9 retrapów
Dzwoniec	Carduelis chloris	12
Czarnogłówka	Poecile montanus	0 + 2 retrapy
Sikora  uboga	Poecile palustris	0 + 1 retrap
Mazurek	Passer montanus	1
Czubatka	Lophophanes cristatus	0 + 1 retrap
Dzięcioł średni	Dendrocopos medius	0 + 1 retrap
Kowalik	Sitta europaea	0 + 1 retrap
Strzyżyk	Troglodytes troglodytes	1

Większość odłowionych ptaków – 72,0% (najwyższa wartość tej zimy), nosiło już nasze obrączki. Oznacza to, że wciąż w świecie ptaków trwa zima i karmnik odwiedzają osobniki osiadłe w tej okolicy. Kolejny raz złapała się bogatka zaobrączkowana 25.05.2017 r. jako pisklę w budce nr 41 na powierzchni badawczej “Buczyna”, odległej od karmnika o 4,27 km.

Jerzy Dąbrowski, Bronisława Peplińska 

Trzecie w tym roku łapanie przy karmniku w leśniczówce “Buczyna” w Łoskoniu. Łapaliśmy tradycyjnie przy drzewie obwieszonym tubami z tłuszczową karmą i karmnikiem wypełnionym nasionami słonecznika. Złapało się 171 ptaków z 10 gatunków, w tym 105 retrapów.  Dominantem, tak jak w trakcie poprzednich łapań, była bogatka – 78% złapanych ptaków.  Przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 63% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 37%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych bogatek, to stwierdzono nieznaczną przewagę samców – 53,0%. Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	44 + 90 retrapów
Modraszka	Cyanistes caeruleus	6 + 4 retrapy
Dzwoniec	Carduelis chloris	8
Sikora  uboga	Poecile palustris	1 + 5 retrapów
Mazurek	Passer montanus	1 + 3 retrapy
Czubatka	Lophophanes cristatus	1 + 2 retrapy
Mysikrólik	Regulus regulus	2
Kowalik	Sitta europaea	1 + 1 retrap
Zięba	Fringilla coelebs	1
Sosnówka	Periparus ater	1

Podobnie jak 3 tygodnie wcześniej, większość odłowionych ptaków – 61,4%, nosiło już nasze obrączki. Poza jednym, wszystkie zostały oznakowane przy tym karmniku; większość w dwóch poprzednich odłowach. Ten jeden inny, to bogatka zaobrączkowana 25.05.2017 r. jako pisklę w budce nr 41 na powierzchni badawczej “Buczyna”, odległej od karmnika o 4,27 km. Inny pisklak z tego samego lęgu złapał się tutaj 20.01.2018 r. Lęg składał się z 7 piskląt – ciekawe, czy jeszcze któreś z rodzeństwa złapie się przy tym karmniku?

Inną “ciekawostką” była jedyna złapana zięba i bynajmniej nie chodzi tutaj o sam fakt jej zimowania. Lewa noga pokryta była brodawkami, które spowodowały, że ptak zamiast palców miał “kopyto”. Aż dziw, że ptak radził sobie z tym balastem i był w dobrej kondycji.

Jerzy Dąbrowski, Dariusz Gracz, Bronisława Peplińska 

Fot: Dariusz Gracz

Drugie w tym roku łapanie przy karmniku. Łapałem, jak zwykle przy drzewie obwieszonym tubami z tłuszczową karmą i karmnikiem wypełnionym nasionami słonecznika. Złapały się 94 ptaki z 9 gatunków, w tym 66 retrapów.  Dominantem znowu była bogatka – 74% złapanych ptaków.  Przeprowadziłem analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 76% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 24%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Jeśli chodzi o płeć odławianych bogatek, to stwierdzono nieznaczną przewagę samców – 52,9%. Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	16 + 54 retrapy
Modraszka	Cyanistes caeruleus	5 + 4 retrapy
Dzwoniec	Carduelis chloris	6 + 1 retrap
Sikora  uboga	Poecile palustris	0 + 3 retrapy
Zięba	Fringilla coelebs	1
Czarnogłówka	Poecile montanus	0 + 1 retrap
Czubatka	Lophophanes cristatus	0 + 1 retrap
Kowalik	Sitta europaea	0 + 1 retrap
Mazurek	Passer montanus	0 + 1 retrap

Większość odłowionych ptaków – 70,2%, nosiło już nasze obrączki. Wszystkie zostały oznakowane przy tym karmniku; większość tydzień wcześniej. Zważywszy, że na pierwszym tegorocznym łapaniu retrapy stanowiły 10,8% wszystkich złapanych ptaków, jasno widać, że są to ptaki zimujące w najbliższej okolicy i systematycznie odwiedzające karmnik.

Jerzy Dąbrowski 

Pierwsze w tym roku prawdziwe łapanie przy karmniku. W tej łagodnej tegorocznej zimie trafił się zimowy weekend. Temperatura była wprawdzie około zera, ale pokrywa śnieżna prawdziwie zimowa. Łapaliśmy przy drzewie obwieszonym tubami z tłuszczową karmą i karmnikiem wypełnionym nasionami słonecznika. Złapało się 258 ptaków z 10 gatunków, w tym 28 retrapów.  Dominantem, zgodnie z oczekiwaniami, okazała się bogatka – 81% złapanych ptaków.  Przeprowadziliśmy analizę płci i wieku odłowionych bogatek. Jeśli chodzi o wiek, to 65% stanowiły ptaki młode, tzn. z ostatniego sezonu lęgowego. Pozostałe 35%, to ptaki dorosłe, które w minionym sezonie już wyprowadziły lęgi. Zważywszy, że para bogatek wyprowadza w pierwszym lęgu ok. 10 piskląt, to należało się spodziewać znacznie większego udziału ptaków młodych. Jeśli chodzi o płeć odławianych ptaków, to stwierdzono nieznaczną przewagę samców – 53,6%. Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Bogatka	Parus major	189 + 20 retrapów
Modraszka	Cyanistes caeruleus	10 + 4 retrapy
Mazurek	Passer montanus	12
Dzwoniec	Carduelis chloris	10
Sikora  uboga	Poecile palustris	4 + 1 retrap
Czarnogłówka	Poecile montanus	1 + 1 retrap
Czubatka	Lophophanes cristatus	2
Kowalik	Sitta europaea	1 + 1 retrap
Kos	Turdus merula	1
Dzięcioł średni	Dendrocopos medius	1 retrap

Większość retrapów, to oczywiście ptaki zaobrączkowane przy tym karmniku w styczniu lub marcu ubiegłego roku. Trzy ptaki pochodzą z obrączkowania w tym miejscu w styczniu 2016 r. No i dla nas najciekawszy ptak – bogatka zaobrączkowana 25.05.2017 r. jako pisklę w budce nr 41 na powierzchni badawczej “Buczyna”, odległej od karmnika o 4,27 km. To pierwszy z ok. 1,5 tysiąca zaobrączkowanych na tej powierzchni ptaków stwierdzony przy tym karmniku i w ogóle poza powierzchnią.

Na zakończenie pragniemy podziękować gospodarzowi leśniczówki – Waldemarowi Głowskiemu –  za możliwość przeprowadzenia odłowu i bieżącą opiekę nad karmnikiem.

 

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

Przez ostatnich kilka lat łąki w dolinie Wełny w Cieślach były suche w okresie jesiennego przelotu siewkowców, tj. w sierpniu i wrześniu. W związku z tym ptaki wodno-błotne, poza krzyżówką, były bardzo  rzadko spotykane. Bieżący rok jest całkowicie odmienny – częste i obfite opady deszczu wypełniły starorzecza i podtopiły nadrzeczne łąki. Stworzyło to bardzo dogodne warunki do żerowania ptaków związanych z bagiennymi środowiskami. Już w sierpniu na łąkach przebywały liczne kaczki: krzyżówki, cyraneczki, cyranki i krakwy, czaple białe i siwe oraz różne gatunki siewkowców, w tym: kszyki, bataliony, łęczaki, brodźce piskliwe i brodźce śniade. Postanowiliśmy spróbować odłowić trochę ptaków z tej grupy. Na obrzeżach rozlewisk ustawiliśmy kilka sieci i dwie pułapki tunelowe. Odłowy prowadziliśmy głównie w porze wieczornej i nocnej.  Z uwagi na prawie cały czas wiejące silne wiatry, przeprowadziliśmy tylko siedem odłowów: jeden w sierpniu, pięć we wrześniu i jeden w październiku. Złapaliśmy i zaobrączkowaliśmy 60 ptaków z 9 gatunków. Zgodnie z oczekiwaniami dominantem był kszyk. Pojawiło się też kilka niespodzianek. Po 12-letniej przerwie złapała się łyska. Złapał się czwarty w historii zespołu perkozek i drugi brodziec śniady. Największą jednak i to bardzo dosłownie, niespodzianką była dorosła samica łabędzia niemego złapana w sieć na kaczki. Ptak ważył 7,89 kg i jest najcięższym ptakiem złapanym w sieci, w historii Zespołu Obrączkarskiego ROGOŹNO. No i tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Kszyk	Gallinago gallinago	43
Krzyżówka	Anas platyrhynchos	6
Bekasik	Lymnocryptes minimus	5
Biegus zmienny	Calidris alpina	1
Brodziec śniady	Tringa erythropus	1
Perkozek	Tachybaptus ruficollis	1
Łyska	Fulica atra	1
Łabędź niemy	Cygnus olor	1
Uszatka	Asio otus	1

Jerzy Dąbrowski

Po miesięcznej przerwie ponownie przeprowadziliśmy odłów ptaków na stałej powierzchni. Trwało jedno popołudnie i kolejny cały dzień. Poziom wody na łąkach nieco opadł, ale bardzo nieznacznie. Wejście w trzciny, w których jak się okazało nocowało kilka tysięcy szpaków, było niemożliwe. Złapały się 93 ptaki z 21 gatunków, w tym 19 retrapów. W odróżnieniu od poprzedniego razu, nie było noclegowiska mazurków. Zniknęły też prawie całkowicie ptaki gniazdujące w trzcinach – złapał się tylko jeden trzcinniczek. W tej sytuacji dominantem okazała się modraszka. Stosunkowo liczny był też rudzik. Ozdobą łapania była zielonka Porzana parva – pierwszy raz odłowiona w okolicach Rogoźna oraz pierwszy w tym roku dzięcioł zielony Picus viridis. Teraz tradycyjnie pełna lista:

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Liczba
Modraszka	Cyanistes caeruleus	20 + 5 retrapów
Rudzik	Erithacus rubecula	18
Potrzos	Emberiza schoeniclus	7 + 1 retrap
Bogatka	Parus major	2 + 6 retrapów
Pierwiosnek	Phylloscopus collybita	7
Piecuszek	Phylloscopus trochilus	3
Pokrzywnica	Prunella modularis	3
Dzwoniec	Carduelis chloris	2
Kszyk	Gallinago gallinago	1 + 1 retrap
Mazurek	Passer montanus	2
Czarnogłówka	Poecile montanus	2 retrapy
Sikora  uboga	Poecile palustris	2 retrapy
Strzyżyk	Troglodytes troglodytes	2
Śpiewak	Turdus philomelos	2
Trzcinniczek	Acrocephalus scirpaceus	1 retrap
Zimorodek	Alcedo atthis	1
Trznadel	Emberiza citrinella	1
Sójka	Garrulus glandarius	1
Dzięcioł zielony	Picus viridis	1
Zielonka	Porzana parva	1
Kos	Turdus merula	1 retrap

 

Większość retrapów, to oczywiście ptaki zaobrączkowane w tym roku i na tym terenie, ale było wśród nich pięć, o których warto napisać więcej.

• Modraszka zaobrączkowana tutaj 26.07.2014 r. jako samiec w 1 kalend. roku życia. Złapał się tutaj również: 12.10.2014, 23.09.2016, 10.06.2017.
• Potrzos zaobrączkowany ok. 200 m dalej  31.07.2016 r. jako ptak w 1 kalend. roku życia.
• Czarnogłówka zaobrączkowana tutaj 20.08.2016 r.  jako ptak w 1 kalend. roku życia.
• Bogatka zaobrączkowana w “Olszynie” w dniu 15.05.2016 r. jako pisklę.
• Bogatka zaobrączkowana koło żwirowni w Cieślach w dniu 11.05.2017 r. jako pisklę.

Jerzy Dąbrowski