Browsed by
Autor: Jerzy Dąbrowski

CIEŚLE-STAW 14-21.04.2019 R.

CIEŚLE-STAW 14-21.04.2019 R.

Łapanie ze szczególnym nastawieniem na siewkowce pojawiające się na małej wysepce wyłaniającej się okresowo na stawie w dolinie Wełny. Do ich odłowu użyliśmy dwóch pułapek tunelowych  typu “wacek”. Dodatkowo na brzegu stawu ustawiliśmy też kilka sieci o większym oczku. Przy okazji ustawiliśmy kilka sieci 2-półkowych na ugorach na obrzeżu doliny. Złapało się zaledwie 48 ptaków z 18 gatunków, w tym 5 retrapów. Były wśród nich 23 siewkowce z 6 gatunków (w tabeli pogrubioną czcionką). Największym zaskoczeniem było to, że najwięcej złapało się samotników Tringa ochropus. Osiem osobników tego gatunku w porównaniu z dwoma zaobrączkowanymi w całej dotychczasowej działalności, to niesamowita niespodzianka.

Miłą niespodzianką było  to, że udało się odłowić pary ptaków z trzech gatunków: białorzytka, kląskawka i potrzos. Z całą pewnością zdjęcia tych par wzbogacą kolekcję ptasich portretów.

A teraz tradycyjnie pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Samotnik Tringa ochropus  8
Potrzos Emberiza schoeniclus  4 + 2 retrapy
Kszyk  Gallinago gallinago  5
Pliszka żółta Motacilla flava  2 + 2 retrapy
Łęczak Tringa glareola  4
Sieweczka rzeczna Charadrius dubious  3
Kląskawka Saxicola torquata  2 + 1 retrap
Trznadel Emberiza citrinella  2
Bekasik Lymnocryptes minimus  2
Białorzytka Oenanthe oenanthe  2
Śpiewak Turdus philomelos  2
Skowronek polny Alauda arvensis  1
Makolągwa Carduelis cannabina  1
Szczygieł Carduelis carduelis  1
Modraszka Cyanistes caeruleus  1
Pliszka siwa Motacilla alba  1
Piskliwiec Tringa hypoleucos  1
Kos Turdus merula  1

 

Wszystkie retrapy pochodziły z doliny Wełny w Cieślach, z miejsc odległych maksymalnie o 600 m. Były to ptaki zaobrączkowane w latach 2015-2018:

    • VIII 2018 – 2 w tym: 1 potrzos i 1 kląskawka,
    • IV 2017 – 1 pliszka żółta,
    • IX 2015 – 1 potrzos,
    • VII 2015 – 1 pliszka żółta.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 1- 26.04. 2019 R.

UJŚCIE MAŁEJ WEŁNY 1- 26.04. 2019 R.

Wiosenna kontrola trzcinowisk porastających starorzecza i łąki w pobliżu ujścia Małej Wełny. Tej wosny trzcinowiska były całkowicie suche. W ciągu kwietnia przeprowadziliśmy wiele krótkich odłowów obejmujących 13 wieczorów i 8 poranków. Przelot ptaków był bardzo słabo wyrażony. Złapało się zaledwie 69 ptaków z 14 gatunków, w tym 16 retrapów. Najliczniej łapały się pliszki żółte ale było ich znacznie mniej niż w minionych sezonach. Pliszki żółte dostarczyły znowu emocji. W gatunku tym wyróżnia się wiele podgatunków. Różnice między nimi widać zasadniczo tylko u samców. Wiosna to czas, kiedy samce są najintensywniej ubarwione. Tej wiosny odłowiliśmy przynajmniej dwa osobniki noszące cechy podgatunku Motacilla flava dombrowski. Podgatunek ten prezentowany jest po raz pierwszy w najnowszym przewodniku Collinsa więc przynależność naszych pliszek do tego taksonu wymaga jeszcze konsultacji. Złapał się też jeden samiec pliszki tundrowej Motacilla flava thunbergi który łapaliśmy już u nas.

A teraz tradycyjnie pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Pliszka żółta Motacilla flava  18 + 2 retrapy
Potrzos Emberiza schoeniclus  3 + 7 retrapów
Rokitniczka  Acrocephalus schoenobaenus  9
Potrzeszcz Miliaria calandra  5
Remiz Remiz pendulinus  4 + 1 retrap
Makolągwa Carduelis cannabina  2 + 2 retrapy
Pliszka siwa Motacilla alba  3 + 1 retrap
Pirwiosnek Phylloscopus collybita  3
Modraszka Cyanistes caeruleus   2 retrapy
Wąsatka Panurus biarmicus  2
Piecuszek Phylloscopus trochilus  1 + 1 retrap
Rudzik Erithacus rubecula  1
Mazurek Passer montanus  1
Śpiewak Turdus philomelos  1

Z wyjątkiem jednego ptaka, wszystkie retrapy pochodziły z doliny Wełny w Cieślach, z miejsc odległych maksymalnie o 600 m. Ten jeden inny, to remiz zaobrączkowany 6.10.2018 na Jeziorze Łoniewskim koło Osiecznej w odległości 97 km. Większość pozostałych retrapów to ptaki zaobrączkowane w latach 2015-2018:

  • VII-IX 2018 – 8 w tym: 3 potrzosy, 2 modraszki, 1 makolągwa, 1 pliszka siwa i 1 piecuszek,
  • IV 2018 – 3 w tym: 2 potrzosy i 1 pliszka żółta,
  • VII 2017 – 1 makolągwa,
  • IV 2016 – 1 potrzos,
  • IX 2015 – 1 potrzos.

. Wyjątkiem okazała się pliszka żółta oznakowana tutaj 21.07.2012 r. jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 22-23.06.2019 R.

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 22-23.06.2019 R.

Kolejne łapanie na czynnej żwirowni obejmujące jedną noc i ranek. Celem było odłowienie kaczek i gołębi przy wypełnionym wodą niewielkim zagłębieniu w wyeksploatowanej części żwirowni. Przy okazji ustawiliśmy również sieci w kolonii brzegówek Riparia riparia. Ilościowo odłów nie był imponujący; złapało się 28 ptaków z 4 gatunków, w tym 18 retrapów. W nocy złapała się jedna krzyżówka Anas platyrhynchos i dwie sieweczki rzeczne Charadrius dubius, które jak się okazało po dokładnych oględzinach były dorosłymi ptakami różnych płci – może nawet parą lęgową. Jedną z cech różniących samca i samicę jest szerokość obrączki ocznej – u samca szersza.

Rano załapały się dwa siniaki Columba oenas; jeden okazał się młodym z tegorocznego lęgu, a drugi ptakiem dorosłym. Ptak dorosły miał bardzo zniszczone sterówki, co świadczy o tym, że odbywał lęg w ciasnej dziupli. Główną cechą różniącą dorosłego siniaka od młodego jest obecność błyszczących piór z boku szyi.

W kolonii brzegówek złapały się 23 dorosłe ptaki, w tym 18 retrapów. Większość z nich zaobrączkowaliśmy na poprzednim łapaniu. Cztery ptaki pochodziły z poprzednich lat z tego miejsca. Wszystkie w chwili obrączkowania były ptakami dorosłymi, a oznakowaliśmy je w następujących dniach: 21.06.2015, 30.05.2016, 18.06.2017 i 23.06.2018.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

JASKÓŁKOWA SOBOTA

JASKÓŁKOWA SOBOTA

W sobotę 22 czerwca postanowiliśmy zrobić objazd kilku miejsc w których dość regularnie obrączkujemy dymówki Hirundo rustica. Było to po jednym gospodarstwie w Pruścach, Mikołajewie, Budziszewku oraz leśniczówce “Buczyna” w Łoskoniu. Praca polegała na zaobrączkowaniu piskląt oraz odłowie dorosłych ptaków przy wlotach do pomieszczeń z gniazdami. Zaobrączkowaliśmy 125 piskląt z 27 lęgów i odłowiliśmy 55 dorosłych z których 9 miało już nasze obrączki założone w minionych latach. W poszczególnych gniazdach znajdowało się 2-7 piskląt, a dokładniej wyglądało to tak:

  • gniazda z 2 pisklętami – 2
  • gniazda z 4 pisklętami – 10
  • gniazda z 5 pisklętami – 10
  • gniazda z 6 pisklętami – 4
  • gniazda z 7 pisklętami – 1.

Jak widać z powyższego zestawienia większość lęgów składała się z 4-5 piskląt. Średnia wielkość lęgu dla całej próby wyniosła 4,63 młodego na gniazdo. Zwykle pierwszy lęg dymówki składa się z 5-6 piskląt. Wygląda na to, że bieżący rok nie jest korzystny dla dymówek. Prawdopodobnie wynika to z mniejszej dostępności pokarmu spowodowanej suszą. Największe lęgi były w Pruścach (średnio 4,83 młodego na gniazdo) i tu właśnie stwierdzono rekordowy lęg składający się z 7 piskląt. To pierwszy taki przypadek na 6.429 zaobrączkowanych do tej pory piskląt tego gatunku.

Odnotowane retrapy, to z wyjątkiem jednego ptaki zaobrączkowane w tym samym miejscu:

  • VI-VII 2018 – 6 jako dorosłe i 1 jako pisklę,
  • VII 2017 – 1 jako dorosły.

Ten jeden inny, to ptak zaobrączkowany 22.08.2018 na noclegowisku nad Jeziorem Rogozińskim w Rogoźnie jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia a obecnie przebywający w Pruścach.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

CIEŚLE-STAW 7-9.06.2019

CIEŚLE-STAW 7-9.06.2019

Dwudniowe łapanie wokół stawu w dolinie Wełny  oraz na przyległych ugorach. W trzcinowiskach i zakrzewieniach ustawiliśmy 120 m sieci pięciopółkowych a na ugorach 110 m sieci 2 i 3-półkowych. Złapały się 103 ptaki z 22 gatunków, w tym 13 retrapów. Ponad połowa odłowionych ptaków to mieszkańcy trzcinowisk z rodzaju Acrocephalus. Na ugorach złapały się kolejne 3 białożytki; 2 samce i jedna samica. Cieszy odłów 2 remizów, które w ostatnich latach są dość rzadkie. Ozdobę łapania były niewątpliwie zimorodki. Mniej miłych doznań dostarczył kos oszpecony jakąś dawną kontuzją głowy.

A teraz tradycyjnie pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  22 + 4 retrapy
Łozówka Acrocephalus palustris  13 + 1 retrap
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  12 + 1 retrap
Makolągwa Carduelis cannabina  8 + 1 retrap
Modraszka Cyanistes caeruleus  5 + 1 retrap
Cierniówka Sylvia communis  4
Skowronek Alauda arvensis  2 + 1 retrap
Białożytka Oenanthe oenanthe  3
Wróbel Passer domesticus  3
Piecuszek Phyloscopus trochilus  2 + 1 retrap
Piegża  Sylvia curruca  2 + 1 retrap
Kos Turdus merula  1 + 2 retrapy
Zimorodek Alcedo atthis  2
Potrzos Emberiza schoeniclus  2
Remiz Remiz pendulinus  2
Dzięciołek Dendrocopos minor  1
Trznadel Emberiza citrinella  1
Potrzeszcz Miliaria calandra  1
Pliszka siwa Motacilla alba  1
Pierwiosnek Phylloscopus collybita  1
Kląskawka Saxicola torquata  1
Szpak Sturnus vulgaris  1

Z wyjątkiem jednego ptaka, wszystkie retrapy pochodziły z doliny Wełny w Cieślach, z miejsc odległych maksymalnie o 600 m. Ten jeden inny, to trzcinniczek zaobrączkowany 22.08.2018 na Jeziorze Rogozińskim w odległości 2 km. Większość pozostałych retrapów to ptaki zaobrączkowane w latach 2016-2019. Wyjątkiem okazał się skowronek polny oznakowany tutaj 20.07.2013 r. jako osobnik w pierwszym kalendarzowym roku życia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

REKORDOWY LĘG DYMÓWEK

REKORDOWY LĘG DYMÓWEK

Dymówka Hirundo rustica jest najliczniej obrączkowanym przeze mnie ptakiem. Do końca 2018 roku zaobrączkowałem 6.429 piskląt. Najwięcej, bo po ponad tysiąc rocznie, w latach 2000-2003 w czasie badań prowadzonych w Pruścach w ramach programu “EURING-SWOLLOW”. Maksymalna i zarazem najczęstsza wielkość pierwszego lęgu wynosiła 6. Drugie lęgi były zwykle mniejsze, tj. 4-5. W minioną sobotę, 22 czerwca br. postanowiliśmy zaobrączkować trochę dymówek w trzech gospodarstwach. Generalnie rzecz biorąc lęgi były mniejsze niż zwykle, tylko w kilku gniazdach było po 6 piskląt. Jakież było zaskoczenie, gdy w jednym z gniazd w Pruścach wyjąłem 7 małych piskląt. Były jeszcze zbyt małe do oznakowania, muszą poczekać tydzień. Jak widać na zdjęciu, jedno pisklę jest wyraźnie mniejsze. Najwidoczniej samica siadła na jajach po zniesieniu kompletu 6 jaj, a potem zniosła jeszcze jedno. Za tydzień okaże się, czy cała siódemka pomyślnie się rozwija.

Po 10 dniach pojechałem do Prusiec, żeby sprawdzić co się dzieje  w gnieździe z rekordowym lęgiem. Okazało się, że cała siódemka rozwija się prawidłowo. Pisklęta otrzymały obrączki i wróciły do gniazda. Za kolejnych 10 dni opuszczą je i będą musiały zacząć samodzielne życie. Ich rodzice początkowo będą je dokarmiać poza gniazdem, ale wkrótce z pewnością przystąpią do drugiego lęgu i pozostawią maluchy samym sobie.

Jerzy Dąbrowski

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 3-6.06.2019 R.

CIEŚLE-ŻWIROWNIA 3-6.06.2019 R.

Bardzo skromne łapanie na terenie żwirowni w Cieślach. Można powiedzieć, że obejmowało cztery tematy: odłów w kolonii brzegówek, nocny odłów kaczek, odłów w trzcinach i łapane w “wacki”. Czas tego łapania, to dwa popołudnia i dwie noce. Złapało się 58 ptaków z 14 gatunków, w tym 4 retrapy. Ilościowo wynik nie był rewelacyjny, ale w sumie łapanie bardzo udane. Złapał się pierwszy w tym roku dudek – jest ich w tym roku w okolicach Rogoźna sporo. Największą niespodzianką był siniak, o czym pisaliśmy w newsie. Najwięcej złapaliśmy brzegówek. W kolonii liczącej 30 norek złapało się 25 dorosłych jaskółek. Po tym krótkim łapaniu stwierdziliśmy, że warto tutaj przeprowadzić “pełnowymiarowy” odłów.

A teraz tradycyjnie pełna lista odłowu:

Nazwa polska  Nazwa łacińska  Liczba
Brzegówka Riparia riparia  22 + 3 retrapy
Trzcinniczek Acrocephalus scirpaceus  11 + 1 retrap
Krzyżówka Anas platyrhynchos  6
Trzciniak Acrocephalus arundinaceus  5
Rokitniczka Acrocephalus schoenobaenus  1
Sieweczka rzeczna Charadrius dubius  1
Siniak Columba oenas  1
Trznadel Emberiza citrinella  1
Rudzik Erithacus rubecula  1
Mazurek Passer montanus  1
Pliszka żółta Motacilla flava  1
Piecuszek Phyloscopus trochilus  1
Kos  Turdus merula  1
Dudek Upupa epops  1

Wśród odłowionych brzegówek były trzy ptaki z obrączkami. Najstarszy był samiec zaobrączkowany jako dorosły 30.05.2013 r. w Budzyniu, w nieistniejącej już kolonii przy ul. Rogozińskiej. Kolejne dwa ptaki pochodziły z miejscowej kolonii: samiec zaobrączkowany 21.06.2015 r. jako dorosły i samica oznakowana 30.05.2016 r. jako dorosła. Ostatni retrap, to trzcinniczek zaobrączkowany 17.08.2018 r. na stawie w Cieślach jako ptak w 1 kalendarzowym roku życia.

Jerzy Dąbrowski i Bronisława Peplińska

KOLOROWE KRZYŻÓWKI

KOLOROWE KRZYŻÓWKI

W całej dotychczasowej działalności obrączkarskiej oznakowałem 64 krzyżówki Anas platyrhynchos, w tym 23 pisklęta i 41 lotnych. Poza jednym ptakiem zabitym przez samochód w pobliżu miejsca zaobrączkowania, nie otrzymałem żadnych informacji powrotnych. Wielokrotnie widziałem ptaki z obrączkami, jednak odczytanie przez lornetkę lub lunetę standardowej stalowej obrączki jest praktycznie niemożliwe. W związku z tym kupiłem w tym roku 50 plastikowych  numerowanych obrączek, które zakłada się dodatkowo na drugą nogę. Obrączki te, jak widać na zdjęciach, są łatwe do odczytu u ptaka stojącego na brzegu lub zimą na lodzie. W nocy z 3 na 4 czerwca złapałem na żwirowni w Cieślach sześć osobników ( 4 samce i 2 samice) tej najpospolitszej u nas kaczki. Wszystkie dostały po obrączce stalowej i plastikowej i wróciły na wolność. Teraz pozostaje czekać na informacje powrotne o tych ptakach. Mam nadzieję, że sukcesywnie kolejne osobniki tego gatunku zostaną tak samo oznakowane.

Jerzy Dąbrowski

KOLEJNY “PIERWSZY RAZ”

KOLEJNY “PIERWSZY RAZ”

W dniu 5 czerwca br. w sieci ustawione na terenie żwirowni w Cieślach złapał się pierwszoroczny (tj. pochodzący z lęgu 2019 roku) gołąb siniak Columba oenas. To pierwszy zaobrączkowany przeze mnie osobnik tego gatunku. Ptak ten do niedawna występował w okolicach Rogoźna tylko na terenach lasów bukowych lub takich, w których rosły przynajmniej okazałe drzewa tego gatunku. Jest to jedyny europejski gatunek gołębia gniazdujący w dziuplach. Od kilku lat zauważalny jest wzrost liczebności tego ptaka. Najbardziej widoczne to jest zimą, kiedy na ścierniskach po kukurydzy obserwuje się nawet po kilkadziesiąt osobników. Po raz pierwszy jednak zaobserwowałem liczące ok. 100 ptaków stado w sezonie lęgowym. Ptaki przelatywały z pola na pole ponad żwirownią, na której rozstawiliśmy 60 m sieci przeznaczonych do odłowu kaczek. Oczywiście w głowie zrodziła się myśl, ze było by miło, gdyby jakiś siniak obniżył lot – no i marzenie się spełniło. Tak więc siniak jest 149 gatunkiem zaobrączkowanym przeze mnie. Ciekawe jaki będzie 150-ty, i kiedy to się stanie; może jeszcze w tym jubileuszowym roku?

Jerzy Dąbrowski